به گزارش «جوان» ولاديمير پوتين، نخست وزير روسيه براي شركت در دوازدهمين نشست سران سازمان همكاري شانگهاي روز گذشته وارد چين شد و با هوجين تائو همتاي خود در اين كشور ديدار كرد. ورود پوتين به چين را نميتوان تنها به دليل نشست شانگهاي و ديد و بازديدهاي قرار گرفته در آن چارچوب خلاصه كرد. زمينههاي زيادي براي تعاملات اين دو قدرت شرقي وجود دارد كه بايد مورد بررسي قرار بگيرد.
سازمان همكاريهاي شانگهاي به جز چين و روسيه كشورهاي قزاقستان، قرقيزستان، تاجيكستان و ازبكستان را در جمع خود دارد كه ايران، هند، مغولستان و پاكستان از اعضاي ناظر و بلاروس و سريلانكا به عنوان شركاي آن محسوب ميشوند. اين تركيب ميتواند اتحاد نسبي شرقي را شكل بدهد كه اختلاف نظرهايي در آن وجود دارد. اما آنچه روز گذشته و حتي روزهاي آيند دولتمردان و رسانههاي مختلف را به خود مشغول كرده به سفر سه روزه پوتين به چين مربوط ميشود.
مسكو و پكن در سالهاي اخير بيش از گذشته به يكديگر نزديك شده و از مواضع شرق گرايانه يكديگر حمايت كردهاند كه اين رويكرد زمينه مناسبي براي اوراسياگرايي روسيه ايجاد ميكند و همچنين در يك تقسيم قدرت، زمينههاي لازم را براي تسلط نسبي چين بر شرق و جنوب آسيا فراهم ميسازد. دو كشور در تفاهمهاي دو جانبه ۱۷ سند همكاري تجاري و ديپلماتيك امضا خواهند كرد كه طي آن متعهد ميشوند روابط تجاري خود را تا سال ۲۰۱۵ به ۱۰۰ ميليارد دلار و سال ۲۰۲۰ به ۲۰۰ ميليارد دلار افزايش دهند كه با توجه به زمينههاي موجود در دو كشور امكان پذير بوده كه بسيار قابل توجه است.
حجم مبادلات روسيه و چين در حال حاضر ۶/۸۳ ميليارد دلار است، اما روابط دو جانبه در زمينههاي اقتصاد، انرژي، تجارت و سياست نيست كه توجهات را به خود جلب كرده، بلكه بيش از همه تحولات منطقهاي، فرامنطقهاي و بينالمللي با محوريت چين و روسيه مورد توجه قرار گرفته است. ميزان نفوذ معنادار و تاثيرگذاريهاي امريكا در همسايگي چين و روسيه، مسئله طالبان و جنگ و نفوذ درحوزه شبه قاره كه برد منطقهاي دارد، نوع و ميزان تقويت رابطه امريكا با هند به عنوان همسايه ديوار به ديوار چين كه از اعضاي ناظر همكاري شانگهاي است، فشار هستهاي بر جمهوري اسلامي ايران و بازيگري و بازيگرداني امريكا در سوريه و ديگر مسائلي كه مناطق مختلف نظام بينالملل را به سمت امنيتي شدن سوق ميدهد، موضوع گفتوگوهاي دو طرف چيني و روسي خواهد بود، به ويژه كه مذاكرات ايران و ۱+۵ در مسكو روزهاي ۲۹ و ۳۰ برگزار خواهد شد. بنابراين حضور محمود احمدي نژاد، رئيسجمهور ايران در نشست شانگهاي بر حساسيتها خواهد افزود. امريكا نيز با اشراف بر موضوعاتي كه ميتواند مورد توجه اين دو كشور قرار بگيرد، لئون پانتا، وزير دفاع خود را به هند و ويتنام فرستاده است.
امريكا براي جدا كردن هند از اتحاد منطقهاي و كندن آن از اتئلاف شرقي اين كشور را همپيمان مهم در راستاي تغيير راهبردي خود در نظر گرفته و به همين خاطر هر روز از پاكستان فاصله ميگيرند. در سند راهبرد جديد دولت امريكا كه در ماه ژانويه منتشر شد، هند تنها كشوري است كه از آن به عنوان يك همپيمان ضروري ياد شده است.
در سفر پانتا به ويتنام نيز دو كشور كردند تا در پنج زمينه كليدي از جمله تداوم مذاكرات عاليرتبه، امنيت دريايي، عمليات امداد و نجات، عمليات برقراري صلح، كمكهاي بشردوستانه و امدادي به همكاري بپردازند. همزمان چين از عضويت هند به سازمان شانگهاي و روسيه از پيوستن پاكستان به اين سازمان شرقي حمايت ميكنند تا از گسل امنيتي در اتحادها و ائتلافهاي منطقهاي جلوگيري كنند.
جمع شدن سه كشور چين، روسيه، هند به همراه برزيل و آفريقاي جنوبي در گروه بريكس ميتواند در همين راستا باشد. صرف اين تحركات ميتواند روابط دو طرف را به سمت امنيتي شدن سوق دهد بخصوص كه هر دو در رفتارهاي خود از ابزار سايبر و قدرت نرم بهره ميبرند.
در حالي كه متحدان منطقهاي امريكا همچون ژاپن افزايش ۲/۱۱ درصدي بودجه نظامي چين و رسيدن آن به ۱۰۶ ميليارد دلار در سال ۲۰۱۲ را تهديدي براي امنيت خود ميدانند، پكن و مسكو نيز نسبت به نفوذهاي امريكا در منطقه هشدار ميدهند. روزنامه وزگلا در اين باره نوشت: سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه در مصاحبه با آژانس خبري «شينهوا» اعلام كرد كه مقامات مسكو و پكن مخالف سياست گسترش اتحادهاي نظامي و استقرار سامانههاي دفاع ضد موشكي بر اساس بلوكبندي خاص هستند.
