احمد كاظمزاده: سعود الفيصل وزير امورخارجه عربستان به تازگي خواستار تشكيل اتحاديه عربي شده است. قرار است اين درخواست در نشست سران شوراي همكاري خليج فارس در رياض مطرح شود.
چند ماه پيش نيز كه عربستان به طور غيرمنتظره با قيامهاي عربي و گسترش دامنه آن به اين كشور مواجه شد، پيشنهاد تشكيل اتحاديه عربي را ارائه داد و در عين حال از اردن و مغرب به عنوان دو كشور پادشاهي دعوت كرد كه در اين اتحاديه مشاركت داشته باشند اما ظاهراً از سوي اين كشورها استقبال نشد.
از اين رو عربستان طرح تشكيل اتحاديه را با حضورخود اعضاي شوراي همكاري خليج فارس مطرح كرد و اين در حالي است كه اين شورا از همان ابتدا قرار بود چنين نقشي را ايفا كند اما در طول زمان دچار فرسايش شد و ناكارآمدي نهادهاي زير مجموعه آن از نيروهاي موسوم به سپر جزيره گرفته تا اتحاديه پولي و گمركي، يكي پس از ديگري به اثبات رسيد.
درواقع وقتي عربستان با وجود شوراي همكاري خليج فارس، پيشنهاد تشكيل اتحاديه عربي را مطرح ميكند خود نيز بر ناكارآمدي آن مهر تأييد ميزند و در چنين وضعيتي حتي اگر اتحاديه مورد نظر عربستان تشكيل شود سرنوشتي جز شوراي همكاري خليج فارس نخواهد داشت.
بنا براين، اين سؤال مطرح است كه هدف عربستان از اصرار برتشكيل اتحاديه خليج فارس چيست؟ درپاسخ بايد گفت يكي از اين اهداف مهم اين است كه عربستان در پوشش تشكيل اين اتحاديه و با دامن زدن به ايرانهراسي و همچنين با تأكيد بر خطراتي كه از ناحيه خيزشهاي مردمي در منطقه متوجه شيخنشينها و نظامهاي پادشاهي شده است، استقلال اين كشورها را كاملاً از بين ببرد و آنها را زير چتر نظام سعودي درآورد.
دولت رياض در تلاش است سنگ بناي اين فدراسيون را با مشاركت عربستان و بحرين تشكيل دهد و سپس آن را به ديگر كشورها تعميم دهد.
به نظر ميرسد كشور بعدي كه عربستان به آن چشم دوخته است امارات عربي متحده است كه خود با خطر انسجام داخلي روبهروست اما در تلاش است با دامن زدن به ايرانهراسي و با محمل قرار دادن جزاير بر اين خطر فائق آيد.
از اين رو ارتباط معناداري بين درخواست عربستان با تشكيل اتحاديه عربي و طرح مجدد ادعاي امارات بر جزاير ايراني تنب و ابوموسي و حمايت عربستان از آن مشاهده ميشود.
اما از ديگر عواملي كه موجب شده عربستان در اين مقطع زماني طرح تشكيل اتحاديه عربي را بهرغم ناكارآمدي شوراي همكاري خليج فارس مطرح كند، شكستهاي پي در پي است كه عربستان در عرصههاي مختلف منطقه شامل: لبنان، سوريه، عراق، بحرين و يمن متحمل شده است ودر چنين شرايطي به نظر ميرسد عربستان با تشكيل اتحاديه ميخواهد آخرين سنگر خود را تقويت كند.
اين در حالي است كه هيچ يك از كشورهايي كه عربستان ميخواهد از طريق تشكيل اتحاديه براي روز مبادا به آنها تكيه كند، از چنين قابليتي برخوردار نيستند و لذا از تشكيل اتحاديه عربي ميتوان به هياهو براي هيچ تعبير كرد.
