زهرا چيذري | بحث «بيخطرسازي» زبالههاي بيمارستاني از زخمهاي كهنه نظام سلامت است و بسياري از صاحبنظران حوزه بهداشت و درمان تأكيد دارند حكايت امحاي غيراصولي زبالههاي بيمارستاني همچنان باقي است. با اين وجود اما به گفته مديركل نظارت و اعتباربخشي معاونت درمان وزارت بهداشت، تمامي بيمارستانها فقط تا دي ماه فرصت دارند به «بيخطرسازي» زبالههاي توليدي خود مجهز شوند و در غير اين صورت از اعتبارشان كاسته ميشود.
شنيدن نام «زبالههاي بيمارستاني» ما را به ياد بوي الكل، بتادين و مواد ضدعفونيكننده آميخته با بوي تند عفونت و باندها و پنبههاي خونآلود و سرنگهاي مصرف شده به همراه دستكشهاي جراحي مياندازد؛ موادي كه بيشك به شدت به انواع و اقسامي از باكتري و ويروس و عفونت آلودهاند و كم نيستند مراكز درماني و بيمارستانهايي كه فقط به تفكيك اين زبالههاي بيماريزا از زبالههاي عادي اكتفا ميكنند و اين پسماندها را بدون بيخطرسازي، تحويل شهرداري ميدهند در حالي كه مديركل نظارت و اعتباربخشي معاونت درمان وزارت بهداشت به «جوان» ميگويد: «مطابق قانون مديريت پسماندها، بيخطرسازي زبالههاي خطرناكي همچون زبالههاي بيمارستاني به عهده توليدكنندگان آن يعني بيمارستانهاست.»
۶۰ درصد زباله بيمارستاني رها در محيط زيست به گفته وزير بهداشت تنها ۴۰ درصد از بيمارستانهاي پايتخت به «دستگاه بيخطرساز» مجهزند. مرضيه وحيددستجردي دو ماه پيش به بيمارستانها اخطار داده بود در صورت مجهز نشدن به دستگاه اتوكلاو حتي ممكن است تعطيل شوند، با اين وجود انگار بيمارستانها تهديد خانم وزير را چندان جدي نگرفتهاند تا جايي كه عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران معتقد است امحاي زبالههاي بيمارستاني همچنان مشكل دارد و مسئولان وزارت بهداشت بايد هرچه زودتر براي آن فكري كنند. عضو فراكسيون محيط زيست مجلس نيز به صراحت ميگويد: «محيط زيست در نظارت بر دفن زبالههاي بيمارستاني موفق نبوده است.»
روزي ۴۰۰ تن زباله بيمارستاني در انتظار مديريت پسماند
از سوي ديگر اما قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست وعده داده تا دو ماه ديگر تمام بيمارستانهاي تهران و ظرف يك سال آينده تمام كشور به سيستم «بيخطرسازي» زباله بيمارستاني تجهيز ميشوند. به رغم آمار ۶۰ درصدي وزير بهداشت از مديريت نادرست پسماندهاي بيمارستاني، عليمحمد شاعري معتقد است، از روزانه ۴۰۰ تن زباله توليد شده در بيمارستانها ۷۰ درصد آنها به درستي و با شيوه بهداشتي تفكيك، بيخطرسازي و دفن ميشوند كه با توافقات صورت گرفته ميان وزارت بهداشت و سازمان حفاظت از محيطزيست قرار است تا دو ماه آينده تمام بيمارستانهاي تهران به سيستم امحا و بيخطرسازي مجهز شوند. با اين وجود به گفته سيدحسن اماميرضوي دستگاههاي بيخطر ساز موجود در برخي بيمارستانها نيز فرسوده است و كارايي لازم را ندارد. با در نظر گرفتن اين گفته آقاي معاون ميتوان نتيجه گرفت آمار حقيقي بيمارستانهايي كه بيخطرسازي زبالههاي عفوني را رها كردهاند از ۶۰ درصد وزير و ۳۰درصد قائم مقام سازمان حفاظت محيط زيست كمي بيشتر است !
كمبود بودجه بخش دولتي و سهلانگاري در بخش خصوصي
مدير كل نظارت و اعتباربخشي معاونت درمان وزارت بهداشت اما ارزيابياش از عملكرد كلي بيمارستانها در امر بيخطرسازي زبالهها مثبت است. به باور وي بيشتر بيمارستانها چه خصوصي و چه دولتي كار را آغاز كردهاند. مراكز دولتي كمكار در بحث بيخطرسازي زبالههاي بيمارستاني اغلب به دليل مشكلات مالي از تجهيز به اين سيستم عاجزند اما بيمارستانهاي خصوصي در اين باره سهلانگاري ميكنند.
قضاوت كمي زود است! بنا به آمار ارائه شده از سوي دكتر رضوي حدود ۱۰۰۰ بيمارستان در كشور داريم كه به گفته وزير تنها ۴۰ درصدشان به دستگاه بيخطرساز مجهزند، به بيان ديگر حدود ۶۰۰ بيمارستان زبالههايي عفوني و خطرناك توليد ميكنند. مدير كل نظارت و اعتباربخشي معاونت درمان وزارت بهداشت اما معتقد است در حال حاضر اين وضعيت كمي بهتر شده و پيشبيني ميكند هماكنون ۶۰ تا ۷۰ در صد از بيمارستانها به سيستم بيخطرسازي مجهزند. وي اما ميپذيرد تا انجام نشدن ارزشيابي از بيمارستانها قضاوت در اين باره كمي زود است.
سلامت مردم زير پاي زبالههاي عفوني بدون شك ماجراي همهگيري وبا در تابستان امسال را به خاطر داريد؛ موضوعي كه مسئولان وزارت بهداشت آن را به ورود اتباع غيرمجاز و آبياري سبزيجات با فاضلاب خام نسبت ميدادند. يكي از اعضاي خانه ملت اما در اين باره نظري ديگر داشت. به گفته عليرضا محجوب مزارع دشت كهريزك و بالطبع قناتها و چاههاي اين منطقه با ۲۰۰ كارگاه تجزيه دستي زبالههاي بيمارستاني مجاورت دارد و از شيرابه اين زبالهها بايد بيماريهايي بدتر از وبا را چشمانتظار بود.
