زهرا چيذري - هفته ملي بهداشت روان در ايران از امروز با شعار«سلامت روان و بيماريهاي مزمن جسمي نياز به مراقبتهاي ادغام يافته و مستمر دارند» آغاز ميشود.
به گزارش «جوان»، امروزه تأثير متقابل سلامت جسم و سلامت روان بر هيچ کس پوشيده نيست و از همين روست که اهميت بهداشت روان و کنترل عوامل تأثيرگذار بر سلامت رواني و به تبع آن سلامت جسميمورد توجه قرار گرفته است.
دکتر عليرضا مصداقي نيا، معاون بهداشت وزارت بهداشت در گفتوگو با «جوان» درتعريف بهداشت روان به تعريف سلامت از سوي سازمان بهداشت جهاني استناد کرده و سلامتي را صرف سلامتي جسم ندانست و خاطرنشان کرد: «سلامتي شامل سلامت فيزيکي، سلامت رواني و اجتماعي است که اخيراً سازمان بهداشت جهاني سلامت معنوي را نيز به معيارهاي يک فرد سالم اضافه کرده است.»
به گفته وي فردي داراي بهداشت روان است که داراي نگاه درستي به زندگي بوده و داراي سلامت فکر باشد و آرام و به دور از اغتشاشات ذهني زندگي کند.
استرس، مهمترين عامل بيماريهاي قلبي
بيترديد شما نيز در ميان اخبار سلامت به خبرها و آماري برخورد کردهايد که بيانگر تغيير بار بيماريها از بيماريهاي واگير به سمت بيماريهاي غير واگيري نظير بيماريهاي قلبي – عروقي است؛ بيماريهاي که مطابق با نظر کارشناسان و پزشکان علاوه بر تأثيرپذيري از روشهاي ناصحيح تغذيه و زندگي، معلول علتهاي رواني و اجتماعي است به گونهاي که استرس، مهمترين عامل ابتلاي افراد به بيماريهاي قلبي و عروقي بوده و براساس آمارهاي ثبت شده در سازمان ثبت احوال، بيماريهاي قلبي- عروقي شايعترين علت مرگ و مير در کشور است. دکتر مصداقي نيا نيز سلامت روان را در اين تغيير بار مؤثر دانست و آن را يکي از عوامل تعيين کننده سلامت عنوان کرد که در صورت برقراري بهداشت و سلامت روان ميتواند کمک بزرگي به کنترل ساير بيماريها باشد.
در مقايسه با ساير کشورها وضعيت مناسبي داريم
اما وزارت بهداشت در راستاي تحقق سلامت رواني در جامعه چه کارهايي را انجام داده و يا در دستور کاردارد؟ اين سؤالي است که دکتر مصداقينيا آن را اينگونه پاسخ داد : «وزارت بهداشت در حال حاضر بيشتر در جستوجوي شناسايي عوامل مؤثر بر بهداشت رواني است. ضمن اينکه وزارت بهداشت به تنهايي نميتواند کار زيادي را در اين باره انجام دهد و تنها ميتواند توصيههايي را داشته باشد و در صورت ايجاد مشکلهاي رواني در افراد وزارت بهداشت مسئوليت دارد تا با ارائه امکانات فرد را به زندگي عادي برگرداند.»
وي درباره آمار بيماريهاي رواني در کشورمان اظهار کرد كه علاقهاي به دادن آمار اينچنيني ندارد و دليل عدم ارائه آمار را نداشتن آمار قطعي و صحيح دانست و افزود: «ما در حال به دست آوردن آمار هستيم و تا اواخر امسال يک طرح بزرگي را در وزارت بهداشت انجام ميدهيم تا شاخصهايمان را به روز کنيم.»
معاون بهداشتي وزارت بهداشت با وجود عدم ارائه آمار سلامت روان در کشور، شاخصهاي بهداشت روان در جامعه ما را در مقايسه با ساير کشورهاي جهان در سطح مناسبي دانست اما بر تلاش براي رسيدن به شاخصهاي بالاتر تأكيد کرد.
چندي پيش وزير بهداشت نيز با رد کردن و غيرعلمي و غير مستند خواندن آمار بيماريهاي رواني در ايران، ارائه بستههاي خدمات سلامت روان در طرح پزشك خانواده، افزايش و تقويت قطبهاي روانپزشكي و تقويت پژوهشهاي حوزه روانپزشكي در كنار افزايش تختهاي روانپزشكي – كه تعدادشان در كشور كم است – از جمله برنامههاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براي تقويت سلامت روان ايرانيان عنوان کرد.
معاون درمان وزارت بهداشت: در بخش درمان بيماران رواني کمبود نيرو داريم
دکتر اماميرضوي، معاون درمان وزارت بهداشت نيز درباره درمان بيماران رواني به «جوان»گفت: «از آنجايي که مدت بستري و درمان بيماران رواني طولاني است بيمارستانها رغبتي به ايجاد تختهاي رواني ندارند و از سوي ديگر نيز تعرفه تختهاي رواني پايين بود که ما آن را صد درصد افزايش داديم تا رغبت به ايجاد تخت براي درمان بيماران رواني بيشتر شود. همچنين دستور قرار است تا 10 درصد تختهاي بيمارستاني چه بيمارستانهايي که جديد احداث ميشود و چه بيمارستانهاي قديمي به بيماران رواني اختصاص داده شود که اين موضوع در ارزشيابي بيمارستانها به صورت جدي تأثير خواهد داشت.»
وي در پاسخ به اين سؤال که آيا در بخش بيماران رواني کمبود نيرو نداريم ؟ گفت: «کمبود نيرو در همه ردهها وجود دارد و به تبع آن در اين بخش نيز کمبود نيرو داريم.»
تعاملات بين بخشي براي تحق همه جانبه سلامت
بخش عمدهاي از سلامت روان و حتي سلامت جسم در سايه عدالت اجتماعي شکل ميگيرد که به شکل منطقي وزارت بهداشت مکلف است تا بخش عدالت در سلامت را محقق سازد. اما صرف نظر از ميزان توفيق اين وزارتخانه درتحقق موضوع عدالت در سلامت، تحقق کامل سلامت چه در بعد جسم و چه در بعد روان نيازمند تعاملات بين بخشي است و به طور يقين يک وزارتخانه نميتواند متولي تحقق کامل سلامت باشد اما ميتواند تعاملات بين بخشي را در راستاي رسيدن به اين مهم برقرار سازد. معاون بهداشت وزارت بهداشت حدود 25 درصد از مقوله سلامت را در دسترس وزارتخانه متبوعش دانست که مابقي آن در اختيار ساير سازمانهاي قانون گذار، فرهنگي اقتصادي و اجتماعي کشور است و تمام اين نهادها بايد در مسئله سلامت درگير باشند. به گفته دکتر مصداقي نيا ارائه خدماتي نظير برق به مناطق محروم، جادهسازي درجهت سرعت انتقال بيمار به مراکز درماني و اصلاح سبد غذاي خانوار از مواردي است که در سلامت مؤثربوده و در عين حال از دسترسي مستقيم وزارت بهداشت خارج است . وي در رابطه با تعاملات اين وزارتخانه با ساير دستگاهها براي رسيدن به شاخصهاي عالي سلامت خاطرنشان کرد: وزارت بهداشت در اين خصوصساز و کارهايي دارد از جمله اينکه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي به رياست رئيس جمهور و با حضور تعداد قابل توجهي از وزرا تشکيل ميشود، وجود کميسيون بهداشت در مجلس و حضور وزير بهداشت در هيئت دولت براي انتقال مشکلات حوزه سلامت به دولت و دخالت در تصميم گيريها از ساز و کارهاي تعامل وزارت بهداشت با ساير وزارتخانهها براي رسيدگي به امر سلامت است.
دکتر مصداقي نيا از برنامه ويژه وزارت بهداشت براي تحقق بهتر بهداشت رواني خبر داد که به زودي اجرا خواهد شد اما ارائه جزئيات اين طرحها را به زمان ديگري موکول کرد.
