محمدصادق عابديني - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نهادي است كه مستقيماً با سلامت مردم و سياستهاي مرتبط با آن درگير و به دليل حساسيت حوزه كارياش هميشه زير تيغ منتقدان بوده و هست. «جوان» در اين راستا و براي بررسي وضعيت فعلي اين وزارتخانه با مسعود پزشكيان، عضو کميسيون بهداشت مجلس شوراي اسلامي به گفتوگو نشسته است:
به نظر شما بزرگترين مشكل نظام سلامت كشور چيست ؟
مشكل عمده نظام بهداشت و درمان سيستم آن است. تعدد ساختارها و مراكز تصميم گيرنده كه هر يك به نحوي در توسعه بهداشت، استخدام نيرو، تأمين دارو، پرداخت حقوق و ميزان بيمه تأثير گذارند، از مشكلات ديگر نظام سلامت كشور است. از نظر قانوني و عرفي وزارت بهداشت بايد پاسخگوي همه امور باشد اما در عمل چندين سازمان ديگر در اين امر دخيل هستند. پول در دست وزارت رفاه است، نظام پزشكي براي خودش تعرفه صادر ميكند، بانكها براي خودشان تشكيلاتي دارند، نيروهاي مسلح هم ساختار بيمه و درمان خاصي دارند، هر وزارتخانه و نهادي براي خويش بيمارستان و سيستم درماني ايجاد كرده است، براي مثال آموزش و پرورش نيز اقدام به پخش كارتهاي طلايي كرده است.
اين مشكلات چه تبعاتي به همراه دارد ؟
توزيع منابع در چنين ساختار درهمي مشكلات زيادي به وجود آورده. بودجه و منابع مالي حوزه بهداشت و درمان محدود است، هنگامي كه پولي در دست وزارت بهداشت نيست، هر سازمان و وزارتخانهاي هم براي خودش تشكيلاتي درست كرده، اين شرايط باعث ايجاد ناهماهنگي در خدمات و پرداختها شده و مديريت را سخت ميكند. همين منابع محدود هم به شيوه صحيحي استفاده نميشود و بالطبع اين پيچيدگيها پاسخگويي سيستم را پايين ميآورد.
براي رفع اين معضل چه بايد كرد ؟
متأسفانه چيز بدي در كشور ما باب شده كه هر كسي در هر پستي قرار ميگيرد خود را همهكاره فرض ميكند و نه تنها نميخواهد پاسخگو باشد، بلكه در برابر هر تغييري كه با منافعش در تضاد باشد و قدرت او را مورد تهديد قرار دهد ايستادگي ميكند. براي رفع وضع فعلي نظام بهداشتي كشور ابتدا بايد دولت مايل به تغيير باشد و اين نياز را حس كند تا جلوي مصرف غيركارشناسي و هرزروي منابع كه باعث حيف و ميل اعتبارات محدود اين بخش ميشود، گرفته شود.
شما هم مثل ساير منتقدان راهكاري پيشنهاد نميدهيد؟
همه اين سازمانهاي موازي فعلي بايد زير نظر يك ساختار واحد فعاليت نمايند. منابع مالي تحت پوشش يك صندوق باشد و زير ساختاراصلي سازمان قرار گيرد. در كشور ما هيچ وزارتخانه يا نهادي براي خودش مدرسه نميسازد، چراكه مسئول ساخت مدارس وزارت آموزش و پرورش است، هيچ كس براي خود نيروگاه نميسازد چرا كه وزارت نيرو متولي نيروگاههاي كشور است! تا كنون ديده ايد سازماني بيايد كيوسك نيروي انتظامي و كلانتري ايجاد كند و بگويد ما ميخواهيم تامين امنيت جامعه را در دست بگيريم؟ اما نميدانم چرا هر نهادي به خودش اجازه ميدهد كه مركز درماني ايجاد كرده و سازمان بيمه براي خودش راه بيندازد. ما بايد كاري كنيم كه وزارت بهداشت به معناي واقعي وزارتخانه شود. وقتي اين وزارتخانه منابع و اختيارات داشته باشد پاسخگو هم خواهد بود، اما الان نه منابع دارد و نه اختيار و نه پاسخگويي. اين وزارت خانه بايد در قبال منابعي كه در اختيارش قرار خواهد گرفت جوابگو بوده و انتظار مديريت واقعي از آن داشت.
مجلس در اين خصوص چه طرحي دارد ؟
ما در مجلس به دنبال آن هستيم كه پوششها را يكسان كنيم، سياستگذاريهاي واحدي در بخش درمان داشته باشيم، طرح پزشك خانواده هم در چنين راستايي است. هم اكنون كميسيون بهداشت آن را تصويب كرده و فقط بحث تامين منابع آن باقي مانده. هفته آينده اگر توانستيم محل منابع را مشخص كنيم حتماً در صحن از آن دفاع خواهيم كرد.
