توصیه‌های پزشکی برای تغذیه سالم در ماه مبارک رمضان

کدام آش؟ کدام هلیم؟

فاطمه فکری - یکی از عادات غذایی ما ایرانیان که در بین تمام خانواده‌ها نیز مرسوم است باز کردن روزه با نان و پنیر و سبزی است که سر سفره افطاری هر ایرانی دیده می‌‌شود و یکی از سالم‌ترین وعده‌های غذایی است. همانطور که متخصصان مصرف سبزیجات و میوه‌جات را در همه مواقع سال توصیه می‌‌کنند در ماه مبارک رمضان نیز مصرف این گروه‌های غذایی به روزه داران توصیه می‌‌شود. زیرا این دو گروه مواد غذایی سرشار از فیبر هستند که فواید بسیاری در بدن از جمله کمک به هضم غذا دارد. اما نکته‌ای که در این جا مهم است شست و شوی صحیح سبزیجات است. به علت آبیاری سبزیجات با آب‌های آلوده، متاسفانه سبزی‌ها و میوه جات آلوده به انگل و میکروب هستند که حتماً هر خانه‌داری باید قبل از خوردن آن‌ها تمام مراحل شست و شو را انجام دهد تا خدای نکرده مبتلا به بیماری‌های عفونی و ناراحتی‌های گوارشی نشوند. در همین خصوص به سراغ سیدرضا غلامی رئیس اداره بهداشت اماکن وزارت بهداشت رفتیم تا توصیه‌های این کارشناس را در این زمینه بشنویم. این کارشناس وزارت بهداشت می‌‌گوید: «یکی از موادی که در ماه مبارک رمضان بیشتر مردم مصرف می‌‌کنند، سبزیجات و فرآورده‌های لبنی است که بیشتر افطاری‌های ما با نان و پنیر و سبزی خوردن شروع می‌‌شود. توصیه‌ای که در این خصوص به روزه داران می‌‌توان کرد این است که اگر قصد دارند سبزیجات را به صورت سبزی خوردن یا سالاد میل کنند حتماً باید 4 مرحله سالم سازی سبزیجات را در شست و شوی اولیه رعایت کنند؛ مرحله اول انگل زدایی با مایع ظرفشویی است که این کار با مایع شوینده دستشویی مناسب‌تر است؛ به این ترتیب که در یک ظرف یک الی سه قطره مایع دستشویی به ازای 5 لیتر آب ریخته و سبزی‌ها را داخل محلول کف آب درست شده می‌‌کنیم. سبزی‌ها در این مرحله باید 5 دقیقه در محلول کف بماند سپس سبزی را از داخل این محلول خارج کرده و پس از شست و شو داخل سبدی گذاشته تا کمی آبش بیفتد، سپس مرحله بعدی مرحله گندزدایی است که برای این کار می‌‌توان از محلول‌های گندزدا یا پرکلرین یا کلر که دارای مجوز وزارت بهداشت هستند و در مکان‌های رسمی به ویژه در داروخانه‌ها به فروش می‌‌رسند استفاده کرد، به این ترتیب که ابتدا یک قاشق مرباخوری یا یک گرم از ماده گندزدا را در 5 لیتر آب مخلوط کرده، سپس سبزی را داخل محلول گندزدا ریخته و 2 تا 5 دقیقه صبر کنید سپس سبزی‌ها را از محلول گندزدا خارج کرده و در داخل سبدی ریخته و با آب سالم شست و شو دهید. سپس می‌‌توانید پس از 20 دقیقه تا نیم ساعت، سبزی شسته شده را با خیال راحت مصرف کنید.» غلامی می‌‌افزاید: «نه تنها سبزی‌ها باید به این گونه شسته شوند بلکه برای همه محصولات به غیر از صیفی جات که به صورت بوته‌ای است و به صورت خام خورده می‌‌شوند مثل گوجه، کاهو، کلم، خیار و هویج نیز باید این مراحل سالم سازی را انجام داد. درباره فرآورده‌های لبنی نیز باید سعی شود از فرآورده‌های پاستوریزه و استریلیزه استفاده شود. نکته‌ای که درباره مصرف مواد لبنی مهم است این است که پس از باز کردن پاکت یا بسته فرآورده لبنی پاستوریزه و استریلیزه به هیچ عنوان نباید آن را در محیط باز قرار دهند و حتماً باید در یخچال نگهداری کنند و به تاریخی که بر روی بسته‌های لبنی قید شده توجه کنند. یکی دیگر از غذاهایی که مصرف آن در بین ما ایرانیان به خصوص در ماه مبارک رمضان بسیار مرسوم است و بیشتر مراکز و رستوران‌ها با شروع ماه مبارک رمضان طبخ آن را شروع می‌‌کنند، آش و هلیم است که برای تهیه این مواد هم نکاتی لازم است که روزه داران باید به آن توجه کنند.» از زیر پله‌ای‌ها و دستفروشان آش و هلیم نخریددر این باره غلامی می‌‌گوید: «روزه‌داران باید از مراکزی آش و هلیم تهیه کنند که جزو مراکز رسمی است؛ یعنی در طی سال هم فعال هستند یا مراکزی که حداقل ضوابط بهداشتی را مثل رستوران‌ها، چلوکبابی‌ها یا آشپزخانه‌هایی که غذا برای بیرون طبخ می‌‌کنند دارا هستند. اما از نظر وزارت بهداشت سایر صنوف مانند خواربار فروشی‌ها به علت نداشتن شرایط اولیه طبخ یا مکان‌هایی که شرایط محیطی مناسبی نداشته و بهداشت فردی را درست انجام نمی‌دهند نمی‌توانند این مواد غذایی را درست کنند. به روزه داران توصیه می‌‌شود از خرید آش و هلیم در سر خیابان‌ها و اماکن زیرپله‌ای که حداقل مسائل بهداشتی در آن‌ها رعایت نمی‌شود، خودداری کنند.» از خرید آش و هلیم داخل ظروف پلاستیکی اجتناب کنیدرئیس اداره بهداشت اماکن وزارت بهداشت می‌‌افزاید: «مسأله دیگری که در این زمینه مهم است استفاده از ظروف مناسب برای آش و هلیم است زیرا متاسفانه بیشتر مراکز طبخ، آش و هلیم داغ را در ظرف‌های پلاستیکی می‌‌ریزند که سرطان زاست به همین خاطر به روزه‌داران توصیه می‌‌شود برای گرفتن آش و هلیم خودشان از منزل ظرف ببرند یا این که این مواد را در ظروف نشاسته‌ای و دارای پایه‌های گیاهی بریزند، در غیر این صورت به هیچ عنوان این مواد غذایی را تهیه نکنند.»تعطیلی آش و هلیم فروشی های زیرپله ای در پایتختدر همین راستا، رئیس اداره بهداشت مواد غذایی و بهسازی اماکن عمومی وزارت بهداشت در این باره می‌‌گوید: «با آش‌فروشی‌ و هلیم‌فروشی‌های زیرپله‌ای و سرخیابانی در ماه رمضان طبق قانون برخورد می‌شود و اگر به تذکر اهمیت ندهند، ضمن معرفی به دستگاه قضایی، به طور موقت تعطیل می‌شوند.» سید رضا غلامی درخصوص نظارت بر مکان‌هایی که در ماه مبارک رمضان اقدام به فروش آش و هلیم می‌کنند، اضافه می‌‌کند: «این موضوع هم از طریق بازرسان بهداشت محیط مستقر در مراکز بهداشت و هم از طریق اتحادیه شورای اصناف به صورت ویژه کنترل و بازرسی می‌شود تا مواردی که ارتباط موضوعی با صنف مربوطه ندارد، کنترل شود.» وی می‌‌افزاید: «هماهنگی‌های لازم برای جلوگیری از عرضه آش، هلیم، زولبیا و بامیه و شیرینی‌های سنتی در مراکز غیربهداشتی و به صورت زیرپله‌ای، دستفروشی و کنار خیابان انجام شده است.»