علی فراهانی - سرطان مغز دومین و عمدهترین عامل سرطانی حتی در کودکان پس از سرطان خون است و در عین حال دشوارترین سرطانها برای درمان است، تصویربرداریهایی که باهدف درمان تومورهای مغزی انجام میشوند اغلب وضوح و کیفیت پایینی دارند چرا که سرطانهای مغز بینهایت تهاجمی هستند، اما پیشرفتهای دنیای پزشکی در رابطه با درمان سرطان خون باعث شده که سرطان مغز به اصلیترین عامل مرگ و میر دوران کودکی تبدیل شود. درصد قابل توجهی از کودکانی که تومورهای بدخیم مغزی دارند جانشان را از دست میدهند و آنهایی که زنده میمانند معمولاً دچار مشکلات ذهنی، یادگیری، آسیبهای عصبی و فلج یا ازکارافتادگی میشوند.
به گزارش جوان آنلاین، متمرکز شدن مطالعات جراحان روی مغز کودکان آنها را با چالشی بزرگ مواجه ساخت و اینکه کی و کجا میتوان این بیماری را متوقف کرد. وقتی روی مغز جراحی میکنید جای هیچگونه اشتباهی وجود ندارد، چنانچه کوچکترین تومورها را فراموش کنید، کودک شانس کمتری برای زنده ماندن دارد و چنانچه به بافتهای سالم آسیب برسانید، کیفیت زندگی کودک به خطر میافتد. در این مورد جراحان مغز باید بتوانند برای برداشتن تومور درون جمجمه را ببینند و در شرایط بیخطر تا جایی که امکان دارد تومور را خارج کنند و سپس پزشکان با استفاده از پرتو درمانی و شیمیدرمانی سلولهای سرطانی در بافتهای اطراف را نابود میسازند. حتی پس از جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی ممکن است کودک دچار تأخیر در رشد و دیگر مسائل شود، پس نیاز به روشی دقیقتر و بهتر احساس شد. نانوتکنولوژی میتوانست این نوع دقت در جراحی را ایجاد کند. نانو ذرات بهمنظور جستوجوی سلولهای سرطانی و آشکار کردن جای دقیق آنها در مغز طراحی شد که به جراح کمک کند بدون آسیب رساندن به بافتهای سالم مغز سلولهای سرطانی در حال رشد را قطع کند. مغز همچون دیگر قسمتهای بدن نیست بلکه مهر و موم شده و توسط دیوارههایی در رگهای خونی مغز محافظت میشود.
نانوذرات میتوانند غلظتهای زیاد داروها را درون تومورهای مغزی متمرکز کرده و آنها را نابود سازند. مهمترین نکته درباره موقعیت کنونی فناوری نانو آن است که اکنون دانشمندان این توانایی را پیدا کردهاند که در تراز تکاتمها به بهرهگیری از آنها بپردازند و این توانایی بالقوه میتواند زمینهساز بسیاری از تحولات بعدی باشد. یک گروه از برجستهترین محققان در حوزه نانوتکنولوژی بر این اعتقاد هستند که میتوان بدون آسیب رساندن به سلولهای حیاتی، در درون آنها به کاوش و تحقیق پرداخت. شیوههای کنونی برای بررسی سلولها بسیار خام و ابتدایی است و دانشمندان برای شناخت آنچه که در درون سلول اتفاق میافتد ناگزیرند سلولها را از هم بشکافند و در این حال بسیاری از اطلاعات مهم مربوط به سیالهای درون سلول یا ارگانهای موجود در آن از بین میرود.
نانوذرات میتوانند غلظتهای زیاد داروها را درون تومورهای مغزی متمرکز کرده و آنها را نابود سازند.
سرطان مغز یکی از عمدهترین غدد مهاجم مخربی است که درمان آن به وسیله داروهای ضدسرطان سخت به نظر میرسد. برای درمان تومورهای مغزی باید در چارچوب جدیدی فکر کرد. داروها در مسیر عادی خود دارای قابلیت نفوذ به مغز نیستند و به همین دلیل برخی درمانهای فعلی کارایی لازم را ندارند، اما هدفگیری تومور با نانوذرات حاوی دارو بر این مشکل غلبه میکند. با این وجود برای کاربرد نانوذرات حاوی دارو بر انسان به انجام تحقیقات بیشتری نیاز است. بهتازگی محققان از کشف مولکول جدیدی خبر دادهاند که سرطان بسیار خطرناک Glioblastoma را هدفگیری میکند و امید زیادی برای درمان مؤثرتر سرطانهای لاعلاج را زنده کرده است. گلیوبلاستوما یکی از مشهورترین و کشندهترین نوع تومورهای مغزی هستند که اشکال نامنظمی دارند و سریعاً به بافتهای مجاوز حملهور میشوند. همین امر درمان و مبارزه با این سرطان را بسیار مشکل کرده است. اما در همین رابطه محققان از تکنیک دیگری استفاده کردند. آنان در این تکنیک نانوذرات فلوئورسنت را به درون جریان خون تزریق کردند به طوری که بدون خطر از مانع خونی – مغزی عبور کنند.
این مانع تقریباً غیرقابل نفوذ بود و از مغز در برابر عفونتها محافظت میکند. در آزمایشات این نانوذرات تا پنج روز در تومورها باقی ماندند و هیچ آثاری از آسیب احتمالی به مانع خونی – مغزی از جانب نانوذرات مشاهده نشد. نتیجه کاربرد این تکنیک این بود که با کمک نانوذرات قدرت وضوح و کیفیت تصاویر امآرآی و نیز تصویربرداری نوری بهبود پیدا کرد.
این تصاویر در جراحیهای تومور مورد استفاده قرار میگیرند و هر چه واضحتر باشند در بهبود کیفیت جراحی مؤثرتر است. محققان میگویند عدم توانایی در تشخیص مرز تومور با بافت سالم جراحی مغز را دشوار میکند و بروز مشکلات ذهنی از شایعترین عوارض جانبی این جراحی است.
این محققان خاطر نشان میکنند: اگر ما بتوانیم این نانوذرات را با رنگ مادون قرمز به خون تزریق کنیم، کنتراست بین بافت سرطانی و بافت سالم افزایش مییابد و تشخیص این دو از هم حین جراحی راحتتر میشود. این تکنیک تحت عنوان «درخشانسازی تومور مغزی» یا «نقاشی تومور مغزی» نام گرفته است. گفتنی است، نانوذراتی که پیش از این برای تصویربرداری از بافتها استفاده میشدند قادر به عبور از مانع خونی – مغزی نبودند اما نانوذرات جدید حتی در رطوبت هم به اندازه کوچک باقی میمانند و در نتیجه با قطر 33 نانومتر به قدری کوچک هستند که از این مانع عبور کنند.
