سهشنبه قبل یک شبکه از جاسوسان غیر قانونی مرتبط با سرویس اطلاعاتی S.V.R (که جانشین K.G.B در روسیه شده) در ایالتهای نیویورک، ماساچوست، نیوجرسی و ویرجینیای امریکا توسط سرویس F.B.I (که در زیر مجموعه وزارت دادگستری امریکا فعالیت میکند) دستگیر شدند.
F.B.I اعلام کرد که متهمان اعضای این شبکه 10 نفر جاسوس وابسته به روسیه، با هویت ساختگی و جعلی در اوایل دهه 1990 توسط روسیه به امریکا فرستاده شده و مأموریت آنها برقراری رابطه تدریجی با مقامهای امریکایی به منظور جمعآوری اطلاعات و جاسوسی از مراکز مهم و سیاسی و حکومتی در امریکا بوده است. اعضای این گروه با تعدادی از مقامات امریکایی و همچنین یک دانشمند فعال در طرحهای ساخت بمبهای ضد تأسیسات زیرزمینی، رابطه برقرار کرده بودند. مسئولان F.B.I مدعی هستند که تلاش برای دسترسی به اطلاعاتی همچون موقعیت تسلیحات نظامی امریکا، آخرین انتخابات ریاست جمهوری، اطلاعات مربوط به کنگره و احزاب سیاسی و موضع امریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران، از دیگر اتهامات وارده به این جاسوسان و شبکه جاسوسی آنهاست. گفته میشود که این افراد از چندین روز قبل دستگیر شده بودند، ولی اخبار مربوط به آن اخیراً توسط مسئولان وزارت دادگستری امریکا و برخی سیاستمداران این کشور، رسانهای شده و در افکار عمومی انتشار داده شده است و ملاحظه آنها در انتشار دیر زمان این خبر، بحث سفر مدودف به امریکا بوده است.
انتشار خبر دستگیری این افراد پس از آن انجام شد که چند روز قبل، باراک اوباما رئیسجمهور امریکا ضمن میزبانی از دیمیتری مدودف رئیسجمهور روسیه با وی در واشنگتن دیدار و از او و روسیه به عنوان یک شریک محکم و قابل اعتماد نام برد! اوباما بعد از این دیدار در یک کنفرانس خبری مشترک در کاخ سفید اعلام کرد که خواهان گسترش روابط با روسیه است و آنها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران، گشایش یک مسیر جدید به افغانستان و نیز موضوع خلع سلاح هستهای صحبت کردهاند!
پیش از نشست خبری نیز، هر دو به منظور نشان دادن گرمی روابطشان به رستورانی در حومه واشنگتن رفته و در مقابل چشمان دوربینهای خبری، همبرگر و سیبزمینی سرخ کرده خوردند، به نشانه تفاهم دو کشور!
انتشار خبر دستگیری جاسوسان روسی و مانور خبری بسیار گسترده و وسیع در سطح بینالمللی توسط امریکاییها و رسانههای وابسته به آنها روی این موضوع، از این مهم حکایت دارد که بر خلاف آنچه مسئولان سیاسی دو کشور چند روز قبل و در امریکا بدان اذعان کردند و همان طوری که روند روابطشان طی چهار سال اخیر نشان میدهد، روابط بین دو کشور هنوز هم در حال و هوای جنگ سرد و دوران تنش و چالش جدی قرار دارد و حداکثر تفاهم عملی رؤسای جمهور دو کشور به اندازه حضور در یک رستوران و خوردن همزمان همبرگر و سیبزمینی سرخ کرده است و نه بیشتر و در شرایط فعلی، عمق بیشتری را نمیتوان در روابط فیمابین آنها متصور شد. اصولاً از گذشته تا به امروز روال بر این بود که اگر مشکلی به این حد حاد مابین دو کشور وجود داشته، با سفر مسئولان عالیرتبه دو کشور، حل و فصل شده و روندی مسالمتآمیز به خود میگیرد اما درخصوص روابط روسیه و امریکا، اعلام خبر دستگیری شبکه جاسوسان روسی و مانور گسترده خبری روی آن، آن هم درست پس از سه اقدام پیاپی به ظاهر مسالمتآمیز- یعنی سفر مدودف به امریکا- شرکت در نشست گروه هشت و همچنین گروه 20 در تورنتوی کانادا، حکایت از عمق مشکلات بین دو کشور دارد و در واقع با مطالعه نحوه و موضوعات ملاقاتهای اخیر بین سران دو کشور امریکا و روسیه، فضای موجود در دوران جنگ سرد مابین دو کشور، آن هم پس از ملاقاتهای سران امریکا و شوروی به ذهن متبادر میشود.
از مجموع این تحولات میتوان به این نتیجه رسید که در شرایط فعلی مسائل و موضوعات مختلف مورد اختلاف جدی و عمیق و چالشزا مابین روسیه و امریکا وجود دارد که به این زودیها این موضوعات حل و فصل نخواهند شد، ماجرای جاسوسی روسها نیز بازتاب همین مسأله بود. البته مسئولان سیاسی دو کشور سعی دارند تا در ظاهر ژستی دیگر را گرفته و اینگونه القا کنند که هیچ مشکلی با هم ندارند! اما ظاهراً واقعیتها چیز دیگری نشان میدهند.
