
فعالیتهای جهاد در عملیات بیتالمقدس
عملیات بیتالمقدس در شرایطی آغاز شد که مسئولیت مهندسی – رزمی جنگ به طور کتبی به جهاد سازندگی واگذار شد. طی توافقنامهای که پیش از عملیات بیتالمقدس در تاریخ 23/1/1361 با حضور سرداران رضوی در آن موقع سمت فرماندهی پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد سازندگی به عهده وی بود» و مسئولیتهای زیر بر عهده جهاد سازندگی قرار گرفت.
1- مهندسی عملیات بیتالمقدس.
2- تشکیل شورایی از نمایندگان سپاه ارتش و جهاد سازندگی با مسئولیت جهاد سازندگی در خصوص هدایت فعالیتهای مهندسی در قرارگاه مرکزی کربلا.
3- قبول مسئولیت از سوی سردار تقی رضوی به عنوان رئیس قرارگاه مرکزی کربلا.
از سراسر کشور تقریباً ادارهها و دیگر اماکن حرفهای به حالت نیمهتعطیل درآمدند و نیروهای مخلص به جهاد سازندگی پیوستند تا در کنار ارتش و سپاه حماسه بیافرینند.
افتخار جهاد سازندگی این بود که نیروها داروطلبانه از سراسر کشور به جبههها بسیج میشدند. برای همین عنوان کردن چند استان خاص حق مطلب را ادا نمیکند. پس از تقسیم نیروها در سه قرارگاه نصر، فتح و قدس و استقرار ماشین ابزار مهندسی با سازماندهی قرارگاه مرکزی کربلا و فرماندهی شهید سیدمحمدتقی رضوی این قرارگاهها فعالیت خود را آغاز کردند.
قرارگاه نصر؛ از ایستگاه حسینیه تا خرمشهر به عهده جهاد سازندگی استان فارس.
قرارگاه قدس؛ از کرخه نور تا کارخانه نورد اهواز به عهده برادران جهاد استان خراسان و استان تهران – به جز قم بود و قرارگاه فتح؛ از آبگرفتگی نورد اهواز تا ایستگاه حسینیه به عهده برادران جهاد سازندگی استان اصفهان بود.
فعالیت گردان مهندسی – رزمی
الف: احداث انواع خاکریز در خط مقدم جبهه
ساخت خاکریز یکی از مهمترین فعالیتهای مهندسی – رزمی جهاد سازندگی بود. 590 کیلومتر خاکریز آمار باورنکردنی است که تنها در عملیات بیتالمقدس ساخته شد. خاکریز علاوه بر آنکه میتواند جزو دیوارهای دفاعی محسوب شود ساخت آن به پیشروی نیروها نیز بسیار کمک میکند. اولین خاکریزها توسط شهید مهندس محمد طرحچی آماده شد.
ب: احداث شبکه جادهای در مناطق مختلف عملیاتی
ایجاد جادههای تدارکاتی، در زمانی که جادههای اصلی و آسفالت توسط دشمن اشغال میشده یا برای ایجاد ارتباط بین مناطق مختلف جبهه، اعم از خطوط مقدم با خط دوم و سوم، بود مورد استفاده قرار میگرفت.
پ: احداث انواع پل
بنابر شرایط جغرافیایی منطقه خوزستان، ساخت پلها، بر روی رودخانهها و شهرهای اطراف خرمشهر و جاده آسفالت اهواز – آبادان و آبادان – خرمشهر، صورت میگرفت، این پلها بر روی رودخانههای عظیمی چون کارون، کرخهنور، نیسان و باتلاق نورد بسته شد.
ت: احداث انواع سنگر، بتنی، لولهای، نفر، خودرو، و مهمات و ... و آشیانهسازی برای هلیکوپتر.
برای آمادهسازی منطقه عملیاتی،سه قرارگاه فتح، نصر و قدس، هرکدام در منطقه تحت پوشش خود سنگرهای فراوانی را تعبیه کردند.
ث: احداث مقر توپخانه و مستقرکردن نیروها
اسکان نیروهای رزمنده و ساخت و راهاندازی مقر توپخانه آنان نیز به عهده جهاد سازندگی بود. هر قرارگاه عملیاتی در منطقه خود اقدام به ساخت مقر و استقرار نیروهای منطقهای خود کرد. توپخانه مرتب در طول عملیات جابهجا میشد و باید موضع تازهای برای آن آماده میگردید.
ج: ساخت تپه و دکلهای دیدهبانی
نیروهای مهندسی رزمی برای شناسایی منطقه عملیاتی و نیروهای رزمی برای در نظر داشتن حرکات دشمن احتیاج به سازههای دیدهبانی داشتند.
چ: احداث سکوهای سایت موشکی
دیگر فعالیت گردان های مهندسی – رزمی جنگ جهاد سازندگی، ساخت سایتهای موشکی است.
بمباران مناطق عملیاتی ازجمله مزاحمتهایی بود که هواپیماهای جنگنده عراقی برای نیروهای رزمنده ایران ایجاد کرده بودند. برای مقابله با این حملات هوایی، فرماندهان دستور ساخت سایتی برای استقرار موشکهای زمین به هوا در منطقه عملیاتی دادند.
ح: احداث باندهای هلیکوپتر
از دیگر فعالیتهای جهادگران در عملیات بیتالمقدس، احداث 3 باند هلیکوپتر، یک باند توسط سازمان جهاد سازندگی استان بوشهر، یک باند توسط سازمان جهاد سازندگی استان سمنان و یک باند توسط سازمان جهاد سازندگی استان تهران بود.
فعالیتهای تدارکاتی و پشتیبانی
گستردگی و پیوستگی حضور مردم در جنگ هشت ساله، نه تنها سبب تقویت روانی رزمندگان ایرانی میشد، بلکه از نظر تقسیم و تجهیز نیرو و گستردگی فعالیتها نیز هر حرکتی به نفع جمهوری اسلامی ایران بود. این گستردگی تأثیر بسیار زیادی بر اذهان جهانیان داشت و تقریباً اکثر شبکههای رادیویی و تلویزیونی معتبر دیگر کشورها از این حرکت عظیم جمعی ایرانی خبرها ساختند.
از جمله عملکردهای جهاد سازندگی در این زمینه:
الف) عملکردهای درمانی
ب) فعالیتهای بهداشتی
پ) فعالیتها در زمینه اعزام ماشینآلات سبک و سنگین
ت) ساخت و راهاندازی تعمیرگاههای ثابت و سیار ماشین آلات مهندسی – رزمی
ث) حمل مهمات
ج) یخ و آبرسانی
فعالیتهای آبی – خاکی
حفر چاههای نیمهعمیق و عمیق یکی از فعالیتهای دیگر جهاد سازندگی بود که به منظور تأمین آب آشامیدنی و مصرفی رزمندگان مستقر در مناطق عملیاتی جنوب کشور. جهاد استان سمنان اقدام به ساخت و بهرهبرداری 3 حلقه چاه عمیق و نیمهعمیق کرد.
فعالیتهای فرهنگی و تبلیغاتی
از دیگر اقدامات جهاد سازندگی، اعزام مبلغ و نمایش فیلم و اسلاید، فعالیتهای تبلیغاتی - فرهنگی دیگری چون دیوارنوشتههای تبلیغاتی – فرهنگی، تهیه و توزیع پوستر، پلاکارد، پرچم، سربند و بازوبند، احداث مسجد بتنی به منظور استفاده کارکنان سایت موشکی توسط سازمان جهاد کشاورزی استان فارس
ایجاد سیستم صوتی در سنگر رزمندگان و برگزاری مراسم سخنرانی، دعاخوانی و نوحه؛
جمعآوری، ارسال و توزیع کمکهای مردمی به جبههها
یکی از مهمترین و اساسیترین فعالیتهای جهاد سازندگی، ارسال کمکهای مردمی به جبههها بود. مردم ایران در سراسر کشور پهناور، هر کدام به نوعی به فرزندان و مردان و زنان حاضر در جبهه خود کمک میکردند. از جمله این کمکها، تهیه آذوقه مورد نیاز جبههها، از طریق ایجاد و راهاندازی نانوایی، ارسال خوراکیهای متنوع و تهیه پوشاک برای رزمندگان بود.