جوان آنلاین: با توجه به انباشت ۶۵ تا ۶۸ میلیون تن آوار و ضایعات در بخش‌های مختلف نوار غزه کارشناسان هشدار می‌دهند که این آوارها حاوی مواد پرتوزا، فلزات سنگین و بقایای مهمات منفجر نشده است که به خاک و هوا نشت می‌کند.
این تخریب به ساختمان‌ها و تأسیسات نیز گسترش یافته است؛ به‌طوری که سازمان کیفیت محیط‌زیست فلسطین در ۶ نوامبر (۱۵ آبان‌ماه جاری) حجم آوار ناشی از حملات اسرائیل به غزه را حدود ۶۸ میلیون تن برآورد کرد که از این میزان، نزدیک به ۴ میلیون تن را پسماندهای خطرناک و دست‌کم ۵۰ هزار تن را آزبست (پنبه نسوز) تشکیل می‌دهد؛ ماده‌ای سرطان‌زا که در ساخت‌وساز و عایق‌کاری استفاده می‌شود.
برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵ (مهرماه ۱۴۰۵) با اعلام اینکه ۷۸ درصد از ساختمان‌های غزه آسیب‌دیده یا تخریب شده‌اند، نسبت به خطرات بالای آلودگی در حدود ۱۵ درصد از این آوارها هشدار داد.
غزه روزانه بیش از یک هزار تن پسماند تولید می‌کند
بر اساس این گزارش، نوار غزه روزانه بین یک هزار و ۱۰۰ تا یک هزار و ۳۰۰ تن پسماند جامد تولید می‌کند که در محل‌های دفن زباله غیرمجاز و غیربهداشتی در داخل مناطق مسکونی یا اطراف آن انباشته می‌شود؛ وضعیتی که بیش از ۹۰۰ هزار نفر را در معرض خطر آلودگی مستقیم و نشت شیرابه سمی به آب‌های زیرزمینی قرار می‌دهد.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) در ۵ نوامبر (۱۴ آبان‌ماه جاری) اعلام کرد که تنها ۵۰ درصد از خودروهای جمع‌آوری زباله در نوار غزه همچنان قابل‌استفاده هستند؛ این وضعیت در حالی است که محدودیت‌هایی برای ورود تجهیزات و قطعات یدکی اعمال می‌شود.
برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد نیز در سپتامبر ۲۰۲۵ (شهریور ۱۴۰۴) برای مقابله با پیامدهای این خسارت‌ها، بررسی خاک، بازیافت آوارهای قابل فراوری و دفع ایمن بقایای مواد منفجره را توصیه کرد.
تخریب ۸۴ درصدی زیرساخت‌های آب‌وفاضلاب در غزه
این گزارش اعلام کرد که حدود ۸۴ درصد از زیرساخت‌های آب‌وفاضلاب در غزه، از جمله شبکه ۷۰۰ کیلومتری فاضلاب، تصفیه‌خانه‌ها و ایستگاه‌های پمپاژ، ویران شده است.
همچنین روزانه حدود ۱۲۰ هزار مترمکعب فاضلاب تصفیه نشده به خیابان‌ها، دریا و لایه‌های زیر زمینی نشت می‌کند که حدود ۵۰ هزار مترمکعب آن به طور مستقیم وارد دریا می‌شود.
این گزارش اعلام کرد که ساکنان این منطقه ناچار به حفر بیش از ۳۲۰ هزار چاه ابتدایی شده‌اند که این امر منجر به آلودگی ذخایر آب زیرزمینی با سطوح خطرناکی از آلاینده‌های آلی و میکروبی شده است.
همچنین پس از افزایش بیش از ۶۰۰ درصدی قیمت آب تانکرها، اکنون ۷۵ درصد از جمعیت برای تأمین نیازهای روزانه خود به تانکرهای انتقال آب وابسته هستند.
تخریب بخش کشاورزی و پوشش گیاهی در غزه
بر اساس این گزارش، ۸۲ تا ۸۶ درصد از زمین‌های کشاورزی غزه تخریب یا تسطیح شده و حدود ۱۹۰۰ هکتار از اراضی زراعی و مراتع نیز به آتش کشیده شده است؛ در همین حال، غزه نزدیک به ۹۷ درصد از محصولات درختی و باغ‌های مثمر خود را از دست‌داده است؛ روندی که امنیت غذایی بیش از دو میلیون نفر را تقریباً به طور کامل از بین برده است.
در بخش آلودگی هوا و انتشار کربن نیز عملیات نظامی مستقیم به انتشار بیش از یک میلیون تن دی‌اکسیدکربن انجامیده است؛ این رقم بدون احتساب هزینه‌های عظیم کربنی مربوط به پاک‌سازی آوارها و بازسازی در آینده است.
ازسوی دیگر، کمبود گاز خانگی و سوخت، خانواده‌های فلسطینی را ناچار کرده است برای پخت‌وپز و گرمایش، چوب، پلاستیک و زباله بسوزانند که همراه با گردوغبار ناشی از بمباران و آتش‌سوزی مخازن سوخت، آلودگی شدید هوا را به دنبال داشته است.
همچنین سازمان کیفیت محیط‌زیست فلسطین ۱۴ آبان‌ماه جاری اعلام کرد که ارتش رژیم صهیونیستی ۸۲ درصد از زمین‌های کشاورزی و ۹۷ درصد از درختان زیتون و درختان مثمر در غزه را نابود کرده است؛ هم‌زمان، سازمان خواروبار کشاورزی ملل متحد (فائو) و مرکز ماهواره‌ای سازمان ملل متحد ۲۷ مردادماه گذشته گزارش دادند که تنها ۳ درصد از اراضی کشاورزی، معادل ۴۴۸ هکتار، سالم باقی‌مانده است.
پیش‌ازاین نیز تام فلچر، رئیس‌دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل خواستار بازگشایی تمامی گذرگاه‌ها و ورود تجهیزات پمپاژ آب، آواربرداری، پاک‌سازی بقایای مهمات منفجرنشده و ملزومات اسکان آوارگان شد و درباره پیامدهای محدودیت‌های اعمال‌شده و کمبود بودجه هشدار داد.
