پرسش پربسامد این روز‌ها و پس از آن‌که رئیس‌جمهور امریکا گفت «نیازی به توافق نداریم» این است که «تاکتیک ایران» در مقابل آن چیست؟ و «سرانجام چه کسی جنگ را می‌برد؟» با آن‌که پاسخ فوری و قوی، در خود واکنش ترامپ است که نشان می‌دهد او از تبدیل قدرت نظامی به پیروزی سیاسی ناتوان شده است و اکنون پرستیژ «توافق نمی‌خواهم» او شاهدی قوی بر ناتوانی در پیروزی سیاسی است، ولی می‌خواهم با آموزه‌های دینی خودمان نشان دهم چرا در نبرد‌ها کسی که جثه بزرگ‌تری دارد، برنده نیست، برنده کسی است که «نبرد بزرگ‌تری» در درونش برپا شده باشد؛ و این تجربه‌ای است که امریکایی‌ها در تمامی جنگ‌های یکصدساله از آن عبرت نگرفته‌اند!
اکنون از یک‌سو گفته می‌شود به‌رغم بسته‌بودن تنگه، تمامی جهان با تمامی ظرفیت به کار تولید نفت است و از شیوخ و همسایگان که تولید خود را افزایش چشمگیر داده‌اند و با کشتی کوچک قاچاق می‌کنند، تا خود امریکا که با ظرفیت کامل تولید می‌کند، درکار بی‌اثرکردن بستن تنگه‌هرمز هستند. از طرفی ایران واقعاً اختلالی شدید در تنگه ایجاد کرده است و یمن پشت دروازه‌های عدن و بالای سر باب است و این یعنی سلطان دو تنگه‌ی راهبردی و بلکه بستن کانال سوئز.
چنین قدرتی در جبهه‌ی مقاومت با اسباب به دست نیامده است و برای حفظ اسباب نیست. انگیزه در جان‌فدایان ایرانی استمرار امر الهی است. اگر دشمنان‌شان را شهوت و قوت خران داده‌اند، آنان را همت و قوت پیغمبران بخشیده‌اند. «انبیا در قطع اسباب آمدند/ معجزات خویش بر کیوان زدند/ جمله قرآن هست در قطع سبب/ عز درویش و هلاک بولهب». اینجا رزمنده و جان‌فدای ایرانی نبردی درون خود دارد که از جنس جدال‌های مادی‌انگارانه‌ی شیوخ و ارباب امریکایی نیست. اگر قطع اسباب می‌بینید، از آن آتشی است که در درون‌شان شعله‌ور شده است. نیک می‌دانیم که قطع اسباب، ترک اسباب نیست. «گر توکل می‌کنی در کار کن/ کشت کن پس تکیه بر جبّار کن».
در این جدال سبب‌سوز آن‌کسی که نبرد را می‌برد، طرف بزرگ‌تر در مال و منال و دارایی نیست، نبرد را کسی می‌برد که انگیزه‌ی بردنش بزرگ‌تر باشد. انگیزه برای امریکا و شیوخ از حدود ناف بالاتر نمی‌آید. حیات و ممات آنان این‌گونه بوده است. زیاده‌گفتن از آنها قساوت قلب و کدورت زبان می‌آورد.
پس مسئله فراتر از جنگ نامتقارن و مسائل ژئوپلیتیک است که بگوییم ما جنگ را نامتقارن می‌کنیم و بر نقاط ضعف ماشین جنگی قدرتمند دشمنان فرود می‌آییم. دشمن اگر قدرت نظامی دارد، ما قدرت سیاسی داریم که قدرت دینی ماست.
از رئیس‌جمهور امریکا پرسیدند اگر در پایان جنگ «همین افراد و نظام بر سر کار باشند، آیا تو شکست خورده‌ای»؟! و پاسخ داد: «بله شکست خورده‌ام»! ولی او می‌داند که پیروزی ایران حتی به باقی‌ماندن افراد نیست، به باقی‌ماندن آرمان است؛ و این آرمان تغییردادنی نیست، زیرا نبرد جان‌فدای ایرانی برای حفظ جان نیست، هدف او حفظ معنای زندگی است.
جان‌فدای ایرانی قدرت مادی خود را- هرچه که هست- به اراده‌ی سیاسی تبدیل می‌کند و آن هم سیاستی که عین دیانت اوست؛ و آنگاه اراده سیاسی‌اش را در برابر هزینه‌های جنگ حفظ می‌کند. او معادله‌ی جنگ را از محاسبه‌ی سلاح‌ها و تنگه‌ها و نرخ‌ها فراتر می‌برد و به محاسبه‌ی جان‌ها و انگیزه‌ها می‌رساند؛ جایی که دشمنش در آن زبون است و ناچیز.
جان‌فدای ایرانی ایستادگی را با استقلال، هویت، و باور‌های دینی پیوند می‌زند، و این همه را نیز برای خود نمی‌خواهد. مردانگی او مردانگی شیرمردان است. تدبیر و تاب‌آوری او از همین جاست که منبع قدرت می‌شود؛ قدرتی که در محاسبات مادی چرتکه نمی‌اندازد.
اگر در این روز‌ها از مقاومت و ایستادگی سخن می‌گوییم، باید آن را در همین نسبت میان اسباب و معنای فراتر از اسباب فهمید. رزمنده‌ای که جان خود را در کف دست می‌گیرد، از ایمانی نیرو می‌گیرد که هراس از مرگ در آن نیست، و در میدان دیگری در حال نبرد است که در آن ناو و هواپیما نیست.
جان‌فدای ایرانی برای کشتی و حامل و محمول کشتی‌ها نمی‌جنگد. او از این آمدوشد‌ها چیز دیگری می‌طلبد. قدرت دشمن مانند آب درون کشتی است و او قدرتی معنوی دارد که آبی در زیر کشتی است. «آب در کشتی هلاک کشتی است/ آب اندر زیر کشتی پشتی است».
آنچه در دو جنگ و شهادت رهبر شهید و فرماندهان و مردم ایران دیدیم، و آنچه اکنون از ناتوانی دشمن و استیصال او می‌بینیم، با تعابیر دیگر تبیین پذیر نیست. جان‌فدای ایرانی «جهاد ابتدایی» کرده است و در اندیشه‌ی جهاد بزرگ‌تر خویش است. «ای شهان کُشتیم ما خصم برون/ ماند خصمی زو بتر در اندرون/ کُشتن این، کار عقل و هوش نیست/ شیر باطن سُخره‌ی خرگوش نیست/ قد رجعنا من جهادالاصغریم/ با نبی اندر جهاد اکبریم/ سهل، شیری دان که صف‌ها بشکند/ شیر آن است آن که خود را بشکند».
این کاری است که ایران و جان‌فدایانش با آن پیروز میدان شده‌اند؛ و هر تعبیر دیگر ناقص و نارسا و نارواست.
