جوان آنلاین: بيمارستان فقط محل درمان بيماران نيست بلكه جايي است كه ترس، اميد، نگراني، درد و انتظار در كنار يكديگر قرار مي‌گيرند. بيمار با جسمي رنجور و ذهني نگران، خانواده نيز با دلهره‌اي كه گاه فرصت تصميم‌گيري درست را از او مي‌گيرد و همچنين پرستار با مسئوليتي سنگين كه بايد در تمام ساعات شبانه‌روز به آن پايبند بماند، سه ضلع اصلي رابطه‌اي هستند كه كيفيت آن مي‌تواند بر روند درمان و تجربه بيماران از نظام سلامت تأثير بگذارد. در اين صورت آنچه بيش از هر چيزي به تقويت اين رابطه كمك مي‌كند، درك متقابل است؛ ضرورتي كه نبود آن مي‌تواند حتي در كنار بهترين امكانات درماني، زمينه‌ساز نارضايتي، تنش و فرسودگي شود.
پرستار اغلب نخستين فردي است كه بيمار و همراهانش براي دريافت پاسخ، پيگيري درخواست‌ها يا بيان نگراني‌هاي خود به او مراجعه مي‌كنند. به همين خاطر بخشي از فشار رواني ناشي از بيماري، ناخودآگاه در ارتباط مستقيم با پرستار بروز پيدا مي‌كند. گاهي يك تأخير در پاسخ‌گويي، يك توضيح ناكافي يا برآورده نشدن درخواستي كه از نگاه خانواده ضروري است، به سوءتفاهم و اعتراض منجر مي‌شود؛ در حالي كه ممكن است پرستار هم‌زمان مسئول مراقبت از چند بيمار باشد و مجبور شود بين نيازهاي متعدد، اولويت‌بندي كند. البته تأكيد بر شرايط دشوار پرستاران به معناي ناديده گرفتن نگراني‌هاي بيماران نيست. بيمار حق دارد درباره وضعيت خود اطلاعات درست و مناسب دريافت كند، با احترام با او رفتار شود و درخواست‌هاي درماني‌اش مورد توجه قرار گيرد. خانواده او نيز حق دارند در چارچوب مقررات و ملاحظات، درباره روند مراقبت از بيمار پرسش كنند. مسئله از جايي آغاز مي‌شود كه نگراني به پرخاشگري، مطالبه‌گري خارج از ضوابط يا بي‌احترامي تبديل شود و فشار مضاعفي بر كادر درمان وارد كند. پرستاري حرفه‌اي تخصصي است كه دانش علمي، مهارت عملي، دقت و مسئوليت‌پذيري را در كنار توانايي برقراري ارتباط مؤثر مي‌طلبد. پرستار بايد علاوه بر اجراي صحيح وظايف درماني و مراقبتي، به كرامت انساني بيمار، حريم خصوصي او، محرمانگي اطلاعات و ضرورت ارائه توضيحات قابل فهم توجه داشته باشد. شنيدن نگراني بيمار، پاسخ‌گويي محترمانه و برخورد متناسب با شرايط رواني او نيز بخش مهمي از مراقبت باكيفيت است. ولي با اين حال نبايد از پرستار انتظار داشت كه در هر شرايطي، بدون توجه به فشار كاري، كمبود زمان يا خستگي جسمي و رواني، تمام مشكلات محيط درمان را به‌تنهايي حل كند. پرستاران نيز انسان‌هايي با نيازهاي جسمي و رواني هستند كه ممكن است با شيفت‌هاي طولاني، كمبود استراحت، فشار مسئوليت و مواجهه مكرر با رنج و مرگ روبه‌رو شوند. انتظار برخورد حرفه‌اي و اخلاقي از آنان ضروري است، اما تحقق پايدار اين انتظار به فراهم بودن شرايط مناسب كاري، حمايت سازماني و احترام اجتماعي نيز وابسته است.
اگر جامعه از پرستار انتظار صبر، مهرباني و دقت دارد، بايد بپذيرد كه اين ويژگي‌ها در خلأ شكل نمي‌گيرند. حفظ كيفيت مراقبت، تنها با توصيه‌هاي اخلاقي ممكن نيست؛ بلكه به تناسب نيروي انساني با حجم كار، توزيع عادلانه مسئوليت‌ها، حمايت از سلامت روان كاركنان و برخورد جدي با خشونت عليه كادر درمان نياز دارد. خانواده در بسياري از مراحل بيماري نقشي مهم در حمايت عاطفي از بيمار، انتقال اطلاعات ضروري و پيگيري امور درماني ايفا مي‌كنند. حضور همراه مي‌تواند احساس امنيت بيمار را افزايش دهد و در دوران بستري، به كاهش نگراني‌هاي او كمك كند. اما اين نقش حمايتي زماني اثربخش است كه همراه بيمار نيز حدود مسئوليت‌ها و محدوديت‌هاي محيط درمان را بشناسد. بخش درمان، برخلاف تصور برخي افراد، جايي نيست كه در آن همه درخواست‌ها بتوانند بلافاصله برآورده شوند. اولويت‌بندي بيماران بر اساس وضعيت باليني، رعايت اصول كنترل عفونت، حفظ آرامشِ بخش و جلوگيري از اختلال در اقدامات درماني، از ضرورت‌هاي اداره بيمارستان است.
ايجاد درك متقابل ميان پرستار، بيمار و همراهان او به مجموعه‌اي از اقدامات هماهنگ نياز دارد. نخستين گام، آموزش و اطلاع‌رساني عمومي درباره ماهيت حرفه پرستاري، حدود وظايف، مسئوليت‌هاي قانوني و اخلاقي و دشواري‌هاي محيط درمان است. اين آگاهي‌بخشي نبايد صرفاً به مناسبت روز پرستار انجام شود؛ بلكه لازم است در قالب محتواي آموزشي، اطلاعيه‌هاي بيمارستاني و برنامه‌هاي فرهنگي به‌صورت مستمر ادامه يابد. گام دوم، تقويت مهارت‌هاي ارتباطي در محيط درمان است. توضيح كوتاه و روشن درباره علت تأخير، شنيدن پرسش‌هاي بيمار، معرفي مسير صحيح پيگيري درخواست‌ها و برخورد محترمانه با همراهان مي‌تواند از تبديل نگراني به تعارض جلوگيري كند. در مقابل، آموزش حقوق و مسئوليت‌هاي بيماران و همراهان نيز بايد بخشي از برنامه مراكز درماني باشد. در نهايت، بايد پذيرفت كه رابطه پرستار و بيمار، رابطه دوطرفه يك مسئوليت انساني است؛ مسئوليتي كه در آن، رعايت حقوق بيمار با حفظ كرامت پرستار تعارضي ندارد. بيمار بايد امكان دريافت مراقبت شايسته را داشته باشد و پرستار نيز بايد بتواند وظيفه خود را در محيطي امن، محترمانه و متناسب با مسئوليت‌هاي حرفه‌اي‌اش انجام دهد.
