جوان آنلاین: نیویورک تایمز گزارش داد که تحریمهای آمریکا علیه ایران بدون رعایت چین موفق نخواهد شد و پکن به دلیل داشتن اهرم اقتصادی قدرتمند بر واشنگتن، به طور فزایندهای دست بالا را دارد.
به گزارش مهر، بر اساس این گزارش، دلیل اصلی اینکه فشار آمریکا میتواند نتیجه معکوس داشته باشد این است که چین مجهز به قطع عرضه مواد معدنی حیاتی به شرکتهای آمریکایی از جمله سازندگان سلاحهای آمریکایی است.
تایمز گفت که چین پیش از این قدرت این «خفه کردن» اقتصادی را در طول رویارویی تجاری سال گذشته با واشنگتن نشان داده بود؛ زمانی که پکن صادرات مواد معدنی حیاتی را محدود کرد و ترامپ را مجبور به توقف جنگ تجاری رو به افزایش کرد. تنشزدایی حاصل تا حد زیادی حفظ شده است.
این روزنامه خاطرنشان کرد که این تجربه ممکن است این باور را در پکن تقویت کرده باشد که واشنگتن در اعمال مجازاتهای اقتصادی گسترده علیه چین به دلیل تجارت با ایران تردید خواهد کرد.
این گزارش میافزاید که چین میتواند با محدود کردن عرضه مواد معدنی حیاتی به شرکتهای فناوری و تولیدکنندگان دفاعی آمریکایی در زمانی که ذخایر برخی از این مواد در آمریکا به دلیل جنگ کاهش یافته است، تلافی کند.
با این حال، اعتماد به نفس چین به چیزی بیش از توانایی آن برای آسیب رساندن به ایالات متحده متکی است. پکن همچنین جایگاه منحصر به فردی در اقتصاد ایران دارد - جایگاهی که همکاری چین را در صورتی که ترامپ بخواهد تحریمهایش تهران را از نظر اقتصادی منزوی کند، ضروری میکند.
چین در سال ۲۰۲۵ بزرگترین شریک تجاری ایران بود. کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین تخمین میزند که صادرات نفت خام ایران به چین در سال گذشته حدود ۳۱.۲ میلیارد دلار بوده است، در حالی که ارزش کل تجارت چین و ایران تقریباً ۴۱.۲ میلیارد دلار بوده است.
چین همچنین تاکنون بزرگترین مشتری نفت ایران است. طبق گزارش نیویورک تایمز، خریداران چینی تا ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران را به خود اختصاص دادهاند. بخش عمدهای از نفت خام توسط پالایشگاههای کوچک و مستقل چینی معروف به «تیپاتها» خریداری میشود که نسبتاً از سیستم مالی بینالمللی جدا هستند و بنابراین در برابر تحریمهای متعارف آمریکا کمتر آسیبپذیرند.
واشنگتن میتواند بانکها، شرکتها، کشتیها و تاجران نفت ایرانی را تحریم کند، اما اگر چین به خرید نفت خام ایران و حفظ روابط تجاری با تهران ادامه دهد، ایران منبع اصلی درآمد خارجی و دسترسی به یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان را حفظ میکند.
این گزارش استدلال میکند که مسئله صرفاً این نیست که آیا چین میتواند در برابر تحریمهای آمریکا مقاومت کند یا خیر. سوال بزرگتر این است که آیا واشنگتن میتواند بدون همکاری چین، انزوای اقتصادی مؤثری را علیه ایران اعمال کند - و آیا میتواند پکن را بدون تحریک یک واکنش اقتصادی که به خود صنعت آمریکا آسیب میرساند، تحت فشار قرار دهد یا خیر.
گزارش نیویورک تایمز نشان میدهد که تحلیلگران چینی به طور فزایندهای جنگ در ایران را به عنوان مدرکی از آنچه که آنها ضعف فزاینده واشنگتن میدانند، میبینند.
وو شینبو، محقق برجسته مطالعات آمریکایی در دانشگاه فودان شانگهای که به وزارت امور خارجه چین مشاوره میدهد، آخرین تهدید ترامپ را به عنوان شاهدی بر آنچه که او ناامیدی دولت آمریکا در مورد ایران مینامد، توصیف کرد.
وو استدلال کرد که واشنگتن این تهدید را مطرح میکند زیرا جایگزینهای کمی برای فرار از آنچه او آن را «معضل خودساخته» توصیف کرد، دارد. اعتماد به نفس چین نیز با تصویر استراتژیک گستردهتر تقویت میشود. آمریکا برخی از داراییهای نظامی خود را برای پشتیبانی از عملیات در خاورمیانه از اقیانوس آرام خارج کرده است.
اخیراً، ناو هواپیمابر جورج واشنگتن از منطقه خارج شد. ناظران چینی چنین حرکاتی را به عنوان تضعیف بالقوه موضع نظامی آمریکا در آسیا میبینند در حالی که واشنگتن همزمان سعی میکند پکن را بر سر ایران تحت فشار قرار دهد.
نتیجه یک معادله استراتژیک دشوار برای واشنگتن است: آمریکا میتواند فشار بر تهران را افزایش دهد اما انجام این کار بدون همکاری پکن میتواند بسیار دشوارتر - و به طور بالقوه پرهزینهتر - از اعمال تحریمها بر ایران به تنهایی باشد.
