ژاپن در تلاش است شمار گردشگران خارجی را افزایش دهد، اما همزمان نیز نگرانیها درباره گردشگری انبوه (Overtourism) وجود دارد. یکی از راهکارهای احتمالی، اجرای قیمتگذاری دوگانه است. جوان آنلاین: قلعه «هیمهجی» که با شکوه بر فراز تپهای در غرب ژاپن قرار گرفته، بهدلیل بامهای پلکانی و سفیدرنگ به «قلعه مرغ ماهیخوار سفید» شهرت پیدا است. این بنای باشکوه که به قرن هفدهم تعلق دارد، بهترین دژ سامورایی باقیمانده در ژاپن محسوب میشود و سالانه بیش از یک و نیم میلیون بازدیدکننده دارد.
به گزارش ایسنا، اما همزمان با تلاش ژاپن برای مدیریت تعداد زیاد گردشگران خارجی، قلعه «هیمهجی» نیز به جمع جاذبههایی تبدیل شده است که بهای بلیت را برای افراد غیرمقیم افزایش داده است. این میراث جهانی، هزینه ورودی را از اول مارس را به ۲۵۰۰ ین (حدود ۱۵.۵۰ دلار) افزایش داد و این درحالی است که ساکنان شهر «هیمهجی» همچنان با پرداخت ۱۰۰۰ ین (حدود ۶.۲۰ دلار) میتوانند از آن دیدن کنند.
«گاردین» نوشت، در نخستین ماهی که افزایش قیمت اعمال شد، تعداد بازدیدکنندگان ۱۷ درصد کاهش پیدا کرد که تقریبا با پیشبینی مسئولان مجموعه مطابقت داشت. با این حال، درآمد حاصل از فروش بلیت بیش از دو برابر شد.
«کنسوکه تسوشی» (Kensuke Tsushi) یکی از مسئولان دفتر مدیریت قلعه گفت: «اغلب از این سیاست با عنوان «قیمتگذاری دوگانه» یاد میشود، اما از نگاه ما، قیمت اصلی همان ۲۵۰۰ ین است و فقط برای ساکنان شهر که کارت شناسایی ارائه دهند، تخفیف در نظر گرفتهایم.»
تعداد گردشگران خارجی که از قلعه «هیمهجی» بازدید میکنند از ۳۸۷ هزار نفر در سال ۲۰۱۸ به ۵۴۷ هزار نفر در سال گذشته افزایش پیدا کرده است. طبق برنامه مدیریت ۱۰ ساله این مجموعه، این رقم ممکن است سالانه به ۱.۲ میلیون نفر برسد و به دنبال آن نیز هزینههای نگهداری و فرسودگی بنا با افزایش رو به رو خواهد شد.
به گفته «تسوشی» بیشتر اعتراضها نه از سوی گردشگران خارجی، بلکه از طرف بازدیدکنندگان ژاپنی خارج از شهر «هیمهجی» مطرح شده است.
تسوشی گفت: «آنها میگویند این بنا یک گنجینه ملی است و با مالیات همه مردم ژاپن نگهداری میشود؛ پس چرا فقط ساکنان هیمهجی تخفیف میگیرند؟ ما هم فقط دلایل خود را توضیح میدهیم و تلاش میکنیم آنها را قانع کنیم.»
ژاپن در دوراهی گردشگر و مقابله با گردشگرزدگی
ژاپن اهداف جاهطلبانهای برای افزایش شمار گردشگران خارجی و درآمدهای گردشگری تعیین کرده است، اما این اهداف همزمان با افزایش نگرانیها درباره گردشگری بیش از حد مطرح میشوند.
از جمله این مشکلات میتوان به ازدحام در شهرهایی مانند توکیو و کیوتو، ریختن زباله، رفتارهای ضداجتماعی گردشگران و همچنین افزایش هزینه نگهداری آثار تاریخی اشاره کرد.
یکی از راهکارهایی که در حال اجراست، قیمتگذاری دوگانه است. البته بسیاری از مکانها برای آنکه متهم به تبعیض علیه گردشگران خارجی نشوند، تصمیم گرفتهاند همه کسانی را که خارج از منطقه محل جاذبه زندگی میکنند، مبلغ بیشتری دریافت کنند.
ژاپن همچنین از همین ماه، مالیات خروج از کشور را برای همه مسافران به ۳۰۰۰ ین (حدود ۱۸.۵۵ دلار) افزایش داده و قرار است هزینه صدور ویزا نیز با افزایش پنج برابری به ۱۵ هزار ین (حدود ۹۳ دلار) برسد.
کیوتو که ساکنان محلی آن از شلوغی خیابانها و مشکلات استفاده از اتوبوسهای مملو از گردشگران خارجی شکایت میکنند، به نماد گردشگری بیش از حد در ژاپن تبدیل شده است. مسئولان شهر در واکنش به این وضعیت، در حال بررسی افزایش کرایه اتوبوس برای همه افراد غیرمقیم، چه ژاپنی و چه خارجی هستند.
این شیوه در مناطق مختلف ژاپن سابقهای طولانی دارد و حتی برای استفاده از کشتیهایی که به جزایر دورافتاده رفتوآمد میکنند نیز اجرا میشود.
«یوکو فوجیهارا» که در منطقه کوهستانی ناگانو زندگی میکند، میگوید دریافت هزینه بیشتر از افراد غیرمحلی برای استفاده از پیستهای اسکی و چشمههای آب گرم کاملا رایج است.
او میگوید: «بعضی از چشمههای آب گرم که من به آنها میروم، از افراد غیرساکن ۲۰۰ ین (حدود ۱.۲۵ دلار) بیشتر میگیرند. این منطقی است، چون بعضی از مردم محلی در خانه حمام ندارند و هر روز از این مکانها استفاده میکنند؛ بنابراین طبیعی است که بازدیدکنندگان مبلغ بیشتری بپردازند.»
در بخش دیگری از کشور، آژانس امور فرهنگی ژاپن تصمیم گرفته است قیمت بلیت موزهها و گالریهای هنری دولتی را برای گردشگران خارجی افزایش دهد.
همچنین پارک تفریحی «Junglia Okinawa» نیز بلیت یکروزه را برای ساکنان ژاپن ۶۹۳۰ ین (حدود ۴۳ دلار) و برای سایر افراد ۸۸۰۰ ین (حدود ۵۴.۴۵ دلار) تعیین کرده است.
رشد گردشگری خارجی در ژاپن
رشد گردشگران خارجی در ژاپن بسیار سریع بوده است، چراکه پس از آنکه تعداد گردشگران برای نخستین بار در سال ۲۰۱۳ از مرز ۱۰ میلیون نفر عبور کرد، این رقم سال گذشته به بیش از ۴۲ میلیون نفر رسید.
دولت اکنون هدف خود را رسیدن به ۶۰ میلیون گردشگر خارجی تا پایان این دهه اعلام کرده است.
هزینهکرد گردشگران خارجی نیز در سال ۲۰۲۵ با رشد ۱۶ درصدی به رکورد ۹.۵ تریلیون ین (حدود ۵۹ میلیارد دلار) رسید. در همین بین، صنعت گردشگری داخلی نیز با ثبت رکوردی جدید به ۲۶.۸ تریلیون ین (حدود ۱۷۰ میلیارد دلار) دست پیدا کرده است.
بخش قابلتوجهی از این درآمدها صرف اقداماتی برای مقابله با زباله، رفتارهای ضداجتماعی و سایر مشکلات ناشی از گردشگری میشود. بودجه آژانس گردشگری ژاپن برای اجرای این طرحها بیش از ۷۰۰ درصد افزایش داشته و به ۱۰ میلیارد ین (حدود ۶۲ میلیون دلار) رسیده است.
از جمله این اقدامات میتوان به استفاده از دوربینهای مجهز به هوش مصنوعی برای تشخیص ازدحام، سامانههای رزرو با سقف مشخص برای تعداد بازدیدکنندگان و سطلهای زباله هوشمند اشاره کرد.
همچنین تلاش بیشتری صورت خواهد گرفت تا گردشگران به جای تمرکز بر مقاصد بسیار محبوبی مانند توکیو، کوه فوجی، اوساکا و کیوتو، از مناطق کمتر شناختهشده نیز بازدید کنند. البته هدایت گردشگران به خارج از مسیرهای رایج، همچنان چالشی جدی محسوب میشود.
قیمتگذاری دوگانه سالهاست در بسیاری از کشورهای آسیایی رایج است. گردشگران خارجی در کشورهایی مانند چین، اندونزی و تایلند دهههاست برای غذا و خدمات هزینه بیشتری پرداخت میکنند.
این روند در اروپا نیز در حال گسترش است. برای مثال، موزه لوور پاریس از ماه ژانویه، قیمت بلیت را فقط برای بازدیدکنندگان خارج از منطقه اقتصادی اروپا ۴۵ درصد افزایش داد و به ۳۲ یورو (حدود ۳۶.۴۰ دلار) رساند.