جوان آنلاین: گمرک با ابلاغ ضوابط جدید ارزشگذاری واردات، تعیین ارزش گمرکی خودروهای وارداتی و تلفنهای همراه فاقد شناسه معتبر TSC را متوقف کرد و استفاده از این شناسه را مبنای اصلی رسیدگی به پروندههای مشمول قرار داد. بر اساس این دستورالعمل، خودروهای ترخیصشده فاقد شناسه بازبینی میشوند و پرونده کالاهای بدون کد معتبر برای تعیین تکلیف ارزش گمرکی به بخشهای تخصصی مربوط ارجاع خواهد شد.
ضرورت اخذ شناسه TSC برای کالاهای مشمول قانون ساماندهی صنعت خودرو و همچنین تلفنهای همراه، محور اصلی دستورالعمل تازهای است که از سوی گمرک ابلاغ و با استناد به تبصره ۶ قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی صنعت خودرو، تبصره یک ماده ۱۷ آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی و الزامات مرتبط با سامانه همتا تدوین شده و از زمان ابلاغ، تعیین ارزش گمرکی کالاهای مشمول بدون برخورداری از شناسه معتبر TSC را فاقد قابلیت اجرایی اعلام کرده است. بر اساس مفاد این ابلاغیه، شناسه TSC از این پس به مبنای اصلی تعیین ارزش خودروهای وارداتی و تلفنهای همراه تبدیل میشود. این شناسه در سامانههای گمرکی برای هر کالا به صورت اختصاصی تعریف شده است و اطلاعات مربوط به مشخصات فنی، طبقهبندی تعرفهای و ارزش مورد استناد در فرایندهای گمرکی را دربر میگیرد. به گفته مسئولان دولتی، هدف از اجرای این رویه، ایجاد وحدت در مبانی ارزشگذاری، افزایش دقت در رسیدگی به پروندهها و کاهش اختلافات احتمالی در تشخیص ارزش کالاهاست.
گمرک در این دستورالعمل، تکلیف خودروهای وارداتی کامل یا CBU را نیز مشخص کرده است و مطابق ضوابط ابلاغی، خودروهای مشمول قانون ساماندهی صنعت خودرو که فاقد شناسه عینی معتبر TSC باشند، امکان تعیین ارزش گمرکی بر اساس رویههای گذشته را نخواهند داشت. البته این موضوع فقط به پروندههای جدید محدود نمیشود و خودروهایی را نیز در بر میگیرد که پیش از ابلاغ دستورالعمل از گمرکات کشور ترخیص شدهاند.
بازبینی خودروهای فاقد شناسه
بر پایه ابلاغیه جدید، خودروهای وارداتی فاقد شناسه عینی معتبر TSC که تا پیش از تاریخ ابلاغ دستورالعمل ترخیص شدهاند، باید دوباره مورد بازنگری قرار گیرند. در این فرایند، اطلاعات ثبتشده در پروندهها با دادههای موجود در سامانههای گمرکی تطبیق داده میشود تا وضعیت شناسه هر خودرو به صورت دقیق مشخص شود.
چنانچه پس از بازبینی نیز شناسه معتبر برای خودرو احراز نشود، پرونده باید همراه با مستندات مورد نیاز و مطابق قالب تعیینشده برای بررسی تخصصی ارسال شود. به باور کارشناسان این موضوع بیانگر آن است که ترخیص کالا پایان رسیدگی به پرونده نخواهد بود و در صورت وجود نقص اطلاعات یا نبود شناسه معتبر، امکان بررسی مجدد وجود دارد، از این رو واردکنندگان و صاحبان پروندههای مرتبط ناگزیر خواهند بود اسناد فنی و تجاری مورد نیاز را برای تطبیق مشخصات خودروها در اختیار مراجع رسیدگی قرار دهند. از طرفی اگر حجم ورود خودروهای خارجی مورد توجه قرار گیرد، ضرورت چنین رویهای بیشتر به چشم میآید چراکه بخشی از خودروهای واردشده در دورههای مختلف ممکن است در فرایند تطبیق اطلاعات قرار گیرند و در صورت نبود شناسه معتبر، مشمول بررسی مجدد شوند، به همین دلیل، تکمیل اطلاعات فنی خودروها و انطباق آن با دادههای ثبتشده در سامانههای گمرکی از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد شد. در بخش دیگری از این ابلاغیه، وضعیت قطعات منفصله خودروهای مونتاژی نیز تعیین تکلیف شده و گمرک اعلام کرده است؛ رسیدگی به قطعات CKD خودروهای تولیدی شرکتهای داخلی که مشمول فصل ۹۸کتاب مقررات صادرات و واردات هستند، باید بر اساس دستورالعمل جداگانهای انجام شود که پیشتر در تاریخ دوم خرداد ۱۴۰۵ ابلاغ شده است. بنابراین مقررات جدید عمدتاً خودروهای وارداتی کامل را هدف قرار داده و برای قطعات مورد استفاده در خطوط مونتاژ، رویه مستقلی در نظر گرفته شده است.
ارتباط مستقیم با سامانه همتا
تلفنهای همراه و موبایلوارهها نیز بخش دیگری از دامنه اجرای این دستورالعمل را تشکیل میدهند و مطابق ضوابط اعلامشده، در مواردی که برای یک مدل تلفن همراه شناسه عینی معتبر در سامانه وجود نداشته باشد، رسیدگی به پرونده باید طبق بخشنامه مورخ پنجم شهریور ۱۴۰۲ انجام شود. این موضوع ارتباط مستقیمی با فرایندهای ثبت و فعالسازی تجهیزات ارتباطی در کشور دارد. سامانه همتا برای شناسایی و مدیریت تجهیزات ارتباطی فعال در شبکه تلفن همراه کشور، نیازمند ثبت دقیق مشخصات کالاها و تطبیق آنها با اطلاعات موجود در سامانههای مرتبط است و مغایرت در اطلاعات فنی یا نبود شناسه معتبر میتواند فرایند ثبت و فعالسازی را با مشکل مواجه کند به همین دلیل گمرک تلاش کرده است ارتباط میان فرایند ارزشگذاری و سامانههای اطلاعاتی مرتبط را تقویت کند تا امکان تبادل دادهها با دقت بیشتری فراهم شود. استفاده از شناسههای استاندارد در فرایندهای تجاری و گمرکی، یکی از ابزارهای اصلی مدیریت اطلاعات کالاهاست و هرچه دامنه استفاده از این شناسهها گستردهتر شود، امکان رصد کالاها، کنترل سوابق وارداتی و رسیدگی به پروندهها با سرعت و دقت بیشتری انجام خواهد شد. در مقابل، کالاهایی که فاقد شناسه معتبر باشند، نیازمند بررسیهای تکمیلی و ارائه مستندات بیشتری خواهند بود. کارشناسان حوزه تجارت خارجی معتقدند یکسانسازی مبانی ارزشگذاری میتواند به کاهش اختلاف در تشخیص ارزش کالاها کمک کند و هنگامی که تمامی پروندهها بر اساس شناسههای مشخص و اطلاعات ثبتشده در بانکهای داده گمرکی بررسی شوند، امکان برداشتهای متفاوت از مشخصات کالاها کاهش مییابد و فرایند رسیدگی نیز از انسجام بیشتری برخوردار میشود. دستورالعمل جدید همچنین نقش اطلاعات فنی و مستندات تجاری را در فرایند تعیین ارزش پررنگتر کرده است به طوری که واردکنندگان از این پس باید اطمینان حاصل کنند که اطلاعات کالای وارداتی آنها با شناسههای ثبتشده در سامانهها مطابقت کامل دارد، در غیر این صورت، پرونده وارد مراحل تکمیلی بررسی خواهد شد و امکان تعیین ارزش تا زمان رفع ابهامات وجود نخواهد داشت. با اجرای این دستورالعمل، شناسه TSC به یکی از ارکان اصلی تعیین ارزش گمرکی خودروها و تلفنهای همراه تبدیل خواهد شد و توقف تعیین ارزش برای کالاهای فاقد شناسه معتبر، بازبینی خودروهای ترخیصشده بدون کد عینی و ارجاع پروندههای دارای نقص اطلاعات برای بررسی تخصصی، مهمترین تغییراتی است که در چارچوب جدید ارزشگذاری واردات اعمال خواهد شد که مسیر رسیدگی به پروندههای مشمول را بیش از گذشته به دادههای استاندارد و شناسههای معتبر گره میزند.
