جوان آنلاین: حسین ذوالفقاری روز دوشنبه در نشست خبری به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر ( ۲۶ ژوئن برابر با ۵ تیر )، اظهار کرد: ملت ایران در برابر مجموعهای از قدرتها و امکانات گسترده نظامی و اطلاعاتی ایستادگی کرده و این مقاومت امروز مورد توجه افکار عمومی جهان قرار گرفته است.
به گزارش ایرنا، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر بیان کرد: در این مدت ۵۱ دستگاه خودرو و ۶۷ ساختمان متعلق به ستاد در نقاط مختلف کشور برای پشتیبانی از مأموریتهای دستگاههای مسئول از جمله نیروهای مسلح و نهادهای امنیتی در اختیار آنها قرار گرفت.
وی ادامه داد: در یکی از مراکز تحت پوشش ستاد که مورد حمله قرار گرفت، با هماهنگی مراجع قضایی و مسئولان محلی، مددجویان به سرعت به مکان امن منتقل شدند.
وی تصریح کرد: همچنین یکی از مراکز ماده ۱۶ در استان خوزستان هدف حمله قرار گرفت که خوشبختانه هیچگونه خسارت جانی برای مددجویان و کارکنان در پی نداشت.
ذوالفقاری با اشاره به نقش سازمانهای مردمنهاد در ارائه خدمات اجتماعی در این مدت گفت: با همکاری سمنها و ستادهای استانی، روزانه حدود ۷ هزار وعده غذا میان افراد نیازمند و آسیبدیدگان توزیع و بخشی از نیازهای ضروری آنان نیز تأمین شد.
وی به آخرین آمارهای جهانی اعتیاد اشاره کرد و گفت: بر اساس گزارشهای سازمان ملل، حدود ۶.۲ درصد جمعیت ۱۵ تا ۶۵ سال جهان درگیر مصرف مواد مخدر هستند و بیش از ۳۳۰ میلیون نفر در دنیا به طور قطعی دچار اعتیاد هستند.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: بیشترین تعداد مصرفکنندگان مواد مخدر در قارههای آمریکا و آسیا، هر کدام با حدود ۱۰۵ میلیون نفر و پس از آن در آفریقا با ۷۴ میلیون نفر برآورد شده است.
وی درباره وضعیت ایران گفت: نرخ شیوع اعتیاد در کشور تقریباً همسطح میانگین جهانی است، در حالی که زنان حدود ۲۵ درصد معتادان جهان را تشکیل میدهند، این سهم در ایران حدود ۰.۹ درصد است؛ هرچند روند مصرف مواد در میان زنان نیازمند توجه و مراقبت بیشتر است.
ذوالفقاری با اشاره به اینکه کشورمان در خط مقدم مبارزه با قاچاق مواد مخدر قرار دارد گفت: با وجود هزینههای سنگین انسانی و مالی، در سال ۱۴۰۴ میزان کشفیات نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۳ درصد افزایش داشته است، اما در مجموع روند کشفیات طی سالهای اخیر حدود یکسوم کاهش یافته است.
وی خاطر نشان کرد: علت اصلی این موضوع تغییر الگوی تولید و قاچاق مواد مخدر در منطقه، بهویژه کاهش تولید تریاک است.
وی افزود: در سالهای گذشته حجم کشفیات تریاک در کشور به حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ تن در سال رسید، اما این میزان بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر به اقدامات مقابلهای اشاره کرد و گفت: سال گذشته بیش از ۵۰۰ هزار نفر از خردهفروشان، توزیعکنندگان و عوامل مرتبط با جرائم مواد مخدر در قالب طرحهای مختلف دستگیر شدند. حدود ۲۰ میلیون عدد انواع قرصها و آمپولهای روانگردان و نزدیک به ۵۰ هزار لیتر پیشسازهای شیمیایی مورد استفاده در تولید مواد مخدر کشف و ضبط شد.
وی به راهاندازی سامانه ملی اطلاعات مبارزه با مواد مخدر نیز اشاره کرد و گفت: هدف از ایجاد این سامانه، تجمیع دادهها و اطلاعات حوزه مواد مخدر برای استفاده در سیاستگذاری، برنامهریزی و تصمیمگیریهای کلان کشور است.
کشت خشخاش ممنوع است
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر به برخی اظهارنظرها درباره کشت مواد مخدر در کشور اشاره کرد و افزود: بر اساس ماده ۴۱ قانون مبارزه با مواد مخدر، هرگونه کشت مواد مخدر در کشور ممنوع است و تنها در مواردی که قانون بهصراحت پیشبینی کرده، امکان بررسی موضوع وجود دارد.
وی تأکید کرد: کشت خشخاش در کشور همچنان ممنوع است و تا این لحظه هیچ مجوز جدیدی برای این موضوع صادر نشده است. هرگونه ادعا درباره آزاد شدن یا صدور مجوز کشت خشخاش فاقد مبنای قانونی است.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: بسیاری از استانهای کشور در اجرای این برنامه موفق عمل کردهاند و اجازه گسترش تخلفات را ندادهاند، اما در دو استان و تا حدودی یک استان دیگر مشکلاتی در زمینه کشت غیرمجاز وجود داشته که با متخلفان برخوردهای جدی و قانونی صورت گرفته است.
ذوالفقاری با رد برخی ادعاها درباره فراگیر بودن کشت خشخاش در کشور تصریح کرد: مساله کشت غیرمجاز مواد مخدر در ایران به هیچ عنوان جنبه عمومی نداشته و در موارد محدود نیز دستگاههای مسئول اقدامات پیشگیرانه و برخوردهای قضایی لازم را انجام دادهاند.
ذوالفقاری به برنامههای جدید درمان اعتیاد در کشور اشاره کرد و گفت: وزارت بهداشت رویکردهای جدید درمانی را تأیید کرده که در کنار روشهای فعلی از جمله درمان نگهدارنده با متادون، استفاده از شیوههای نوین درمانی نیز در دستور کار قرار دارد که میتواند بخشی از نیاز کشور به مواد اولیه دارویی را کاهش دهد.
وی افزود: در ماههای گذشته جلسات متعددی با متخصصان و دستگاههای مرتبط برگزار شد و در نهایت طرح تحول درمان معتادان تدوین شد که بر اساس آن، افراد مبتلا به اعتیاد در چهار گروه مختلف طبقهبندی میشوند و برای هر گروه خدمات متناسب ارائه خواهد شد.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر توضیح داد: در این طرح، افراد دارای اعتیاد خفیف و متوسط در اولویت درمان قرار میگیرند و تمامی ظرفیتهای درمانی، مشاورهای و بازتوانی برای این گروهها به کار گرفته میشود تا بیشترین میزان موفقیت در ترک و بازگشت به زندگی سالم حاصل شود.
ذوالفقاری ادامه داد: گروه سوم و چهارم شامل افراد دارای اعتیاد شدید و بسیار شدید هستند که شرایط متفاوتی دارند و برای آنها علاوه بر درمان، برنامههای مدیریت مصرف، کاهش آسیب و مراقبتهای ویژه پیشبینی شده است.
وی افزود: هدف از این رویکرد آن است که مصرفکنندگان مواد پرخطر به تدریج به سمت مواد کمخطرتر هدایت شوند در نهایت با کاهش تدریجی وابستگی، امکان درمان و بازگشت آنها به زندگی عادی فراهم شود.
وی همچنین از نهایی شدن آییننامه اجرایی طرح تحول درمان اعتیاد خبر داد و گفت: این آییننامه تقریباً تکمیل شده و پس از طرح در جلسات تخصصی و تصویب نهایی، مبنای اجرای برنامههای جدید درمانی در کشور قرار خواهد گرفت.
وی تصریح کرد: هدف اصلی این طرح کمک به درمان و بازتوانی افراد دارای اعتیاد است، نه صرفاً توزیع دارو که بر این اساس تلاش شده تا چرخههایی که زمینه سوءاستفاده از داروهای درمان اعتیاد یا تولید و توزیع غیرقانونی برخی ترکیبات را فراهم میکنند، محدود و کنترل شوند.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر به ظرفیت مراکز نگهداری و درمان اجباری معتادان متجاهر اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۹۱ مرکز ماده ۱۶ در کشور فعال است که با مشارکت دستگاههای مختلف از جمله سازمان بهزیستی، شهرداریها، سپاه، فراجا، شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استانها و بخش خصوصی اداره میشوند.
ذوالفقاری خاطرنشان کرد: بررسیهای انجامشده نشان میدهد اقدامات مؤثری در این مراکز صورت گرفته و روند ارتقای خدمات درمانی و بازتوانی همچنان ادامه خواهد داشت.
ذوالفقاری به برنامههای جدید ساماندهی معتادان متجاهر گفت: بر اساس بررسیهای انجامشده، پیشنهاد شده است که در بلندمدت مسئولیت مدیریت مراکز نگهداری و ساماندهی معتادان متجاهر به شهرداریها واگذار شود؛ البته این موضوع به معنای تحمیل بار مالی جدید به شهرداریها نیست و قرار است با استفاده از اعتبارات ملی و استانی و همچنین ظرفیت خیرین و نهادهای حمایتی اجرا شود.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: در لایحه اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر که به مجلس ارائه شده، تشدید مجازات برای افرادی که به کشت غیرمجاز مواد مخدر اقدام میکنند نیز پیشبینی شده است.
مواد اولیه دارویی از کشفیات بدست می آید
ذوالفقاری به موضوع تأمین مواد اولیه مورد نیاز برای تولید داروهای درمان اعتیاد اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته بخش مهمی از مواد اولیه دارویی از محل کشفیات مواد مخدر تأمین میشد، اما به دلیل کاهش ورود مواد مخدر به کشور و افت خلوص محمولههای کشفشده، تأمین این نیاز با چالش مواجه شد.
وی افزود: در این شرایط گزینههایی مانند واردات مواد اولیه و توسعه کشت کنترلشده شقایق دارویی مورد بررسی قرار گرفت البته پس از برگزاری جلسات متعدد کارشناسی با حضور وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، شرکتهای دارویی و متخصصان این حوزه، طرح تولید مواد اولیه دارویی از شقایق ایرانی به تصویب رسید و برای اجرا به رئیسجمهور ارائه شده است.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر تأکید کرد: این طرح هیچ ارتباطی با آزادسازی کشت خشخاش ندارد و صرفاً در چارچوب قانون و برای تولید مواد اولیه دارویی اجرا میشود. فرآیند استحصال مواد مؤثره نیز در محیطهای صنعتی و تحت نظارت کامل انجام خواهد شد و امکان سوءاستفاده از آن وجود ندارد.
ذوالفقاری همچنین از ارائه خدمات درمانی گسترده به افراد دارای اعتیاد خبر داد و گفت: در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار مراجعه به مراکز درمان و کاهش آسیب ثبت شده است. این خدمات در مراکز درمان داوطلبانه و مراکز ماده ۱۶ ارائه شده و بخش قابل توجهی از نیازهای درمانی افراد تحت پوشش قرار گرفته است.
فعالیت ۱۱ هزار مرکز درمان در کشور
وی افزود: در حال حاضر حدود ۱۱ هزار مرکز درمان و کاهش آسیب در سراسر کشور در حوزه درمان و بازتوانی افراد دارای اعتیاد فعالیت میکنند و نقش مهمی در اجرای برنامههای ملی مقابله با اعتیاد بر عهده دارند.
مراکز امید به زندگی راه اندازی میشود
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به طراحی الگوی جدیدی برای نگهداری و بازتوانی معتادان متجاهر اظهار کرد: طرحی با عنوان شهرهای امید و زندگی تهیه شده که فراتر از مراکز نگهداری فعلی عمل خواهد کرد. در این مراکز، افراد پس از جمعآوری توسط دستگاههای مسئول، علاوه بر سمزدایی و درمان، آموزشهای مهارتی، اشتغال و خدمات بازتوانی اجتماعی دریافت خواهند کرد.
وی افزود: پیشبینی شده است که اجرای پایلوت این طرح در استانهای کرمان، بوشهر، مرکزی و البرز آغاز شود و برخی استانهای دیگر نیز برای مشارکت در این برنامه اعلام آمادگی کردهاند.
ذوالفقاری بر اهمیت پیشگیری از اعتیاد تاکید کرد و گفت: در سال گذشته حدود ۱۸ میلیون و ۶۹۰ هزار نفر از اقشار مختلف جامعه از جمله دانشآموزان، دانشجویان، خانوادهها و جامعه کارگری تحت آموزشهای پیشگیری از اعتیاد قرار گرفتند.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به ضرورت مشارکت عمومی در این حوزه تصریح کرد: پیشگیری از اعتیاد صرفاً وظیفه دولت نیست و خانوادهها، معلمان، استادان دانشگاه، مشاوران، کارفرمایان و فعالان اجتماعی باید در این زمینه نقشآفرینی کنند.
