جوان آنلاین: پایگاه عراقی «المطلع» در تحلیلی درباره آخرین تحولات در تنشهای اخیر بین ایران و آمریکا تاکید کرد: امروز صحنهها در حالی تکرار میشوند که واقعیتِ پیشرو به مراتب پیچیدهتر است؛ جنگی که چهل روز به طول انجامید، اهداف مدنظر واشنگتن و تلآویو را محقق نکرد و در مقابل، تهران در حالی از این جنگ خارج شد که بر شروط خود پافشاری بیشتری دارد و متمایل به این رویکرد است که فشارهای نظامی نتوانسته اراده سیاسی یا توانایی آن را در تحمیل معادلات بازدارندگی جدید در منطقه در هم بشکند.
تحرکات دیپلماتیک و «توافقنامه حسن نیت»
این رسانه عراقی افزود: در میان این صحنه مبهم، پاکستان و قطر در تلاش برای جلوگیری از بازگشت به چرخه جنگ، وارد خط میانجیگری شدهاند. مقامات اسلام آباد و دوحه رایزنیهای خود را میان تهران و واشنگتن برای تدوین آنچه که «توافقنامه حسن نیت» یا «توافق چارچوبی» نامیده میشود، فشردهتر کردهاند؛ تفاهمی اولیه که هدف آن نه پایان دادن قطعی به منازعه، بلکه تثبیت توقف جنگ و گشودن یک پنجره مذاکراتی ۳۰ روزه برای بررسی پروندههای پیچیدهتر از جمله برنامه هستهای ایران، محاصره دریایی، امنیت خلیج فارس و آینده تقابل در لبنان است.
به نوشته المطلع، با این حال، تحولات شتابان نشان میدهد که آمریکا با توسل به ابزار حداکثری فشارهای اقتصادی و سیاسی علیه ایران و همزمان همراستا نگاه داشتن گزینه حمله نظامی، تلاش میکند تا از این مذاکرات برای دستیابی به آنچه در جنگ از تحققش عاجز مانده بود، بهرهبرداری کند. در حالی که پایگاه خبری «آکسیوس» از نزدیک شدن میانجیها به مراحل پایانی تدوین «نامه حسن نیت» برای پایان دادن به جنگ و گشودن یک مسیر مذاکراتی جدید سخن میگوید، اظهارات مقامات ایرانی نشاندهنده بدبینی و احتیاط عمیق نسبت به نیات آمریکا است.
براساس تحلیل المطلع، در همین راستا «اسماعیل بقایی» سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تأکید کرد که تهران در حال حاضر بر پایان دادن به جنگ متمرکز است و نه بازگشت به بحثهای پرونده هستهای. وی تصریح کرد که تهران پیش از رسیدگی به آثار جنگ، محاصره و تجاوزاتی که با آن مواجه بوده، وارد هیچگونه مذاکره جدیدی نخواهد شد. بقایی همچنین افزود که ایران به عنوان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، از حق مشروع در استفاده از انرژی صلحآمیز هستهای برخوردار است و خواستههای واشنگتن را «مبالغهآمیز و غیرمعقول» خواند و رد کرد.
آرایش نظامی در جبهه مقابل و احتمال فریب استراتژیک
این رسانه عراقی تصریح کرد که در طرف مقابل، به نظر میرسد واشنگتن و تلآویو با مذاکرات به عنوان یک پوشش سیاسی برخورد میکنند تا فرصتی برای بازآرایی وضعیت نظامی خود به دست آورند. «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا که پیشتر تعلیق موقت ازسرگیری جنگ را اعلام کرده بود، بار دیگر سطح تهدیدات خود را بالا برده است. همزمان گزارشهای رسانههای اسرائیلی از وضعیت «آمادهباش کامل» در ارتش اسرائیل به دلیل احتمال سناریوی یک حمله جدید علیه ایران ظرف روزهای آینده حکایت دارند.
این رسانه خاطرنشان کرد که شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل نیز از هماهنگی کامل میان تلآویو و واشنگتن پرده برداشت؛ آن هم در شرایطی که برآوردها در اسرائیل نشان میدهد این مذاکرات به توافق نهایی منجر نخواهد شد و گزینه نظامی همچنان با قدرت روی میز است.
براساس تحلیل المطلع، این نگرانیها با ظهور نشانههای نظامی چشمگیری تقویت شده است؛ بارزترین آنها گزارشها درباره تبدیل فرودگاه «بن گوریون» تلآویو به یک مرکز لجستیک بزرگ برای نیروهای آمریکایی از طریق دپو و استقرار دهها فروند هواپیمای سوخترسان است؛ گامی که ناظران آن را به مثابه آمادهسازی برای یک عملیات هوایی گسترده در عمق خاک ایران قلمداد میکنند.
این رسانه عراقی افزود: محافل ایرانی نیز بر این باورند که حضور ترامپ در واشنگتن و عذرخواهی او از شرکت در مراسم عروسی فرزندش به دلیل «تحولات اخیر»، حامل سیگنالهایی مشابه با تحرکات پیش از جنگ گذشته است؛ امری که نشان میدهد واشنگتن ممکن است از فضای گفت و گو به عنوان پوششی برای یک «فریب استراتژیک» پیش از ضربه جدید استفاده کند.
تغییر راهبرد تهران به «بازدارندگی تهاجمی»
المطلع تاکید کرد که در مقابل، تهران تأکید میکند که دیگر با تهدیدات آمریکا و اسرائیل با ذهنیت دفاعی سنتی برخورد نمیکند، بلکه به مرحله «بازدارندگی تهاجمی» منتقل شده است. روزنامه «خراسان» چاپ ایران صراحتاً از انتقال ایران به استراتژی جدیدی سخن گفته که قادر است مواجهه را از طریق موشکهای هایپرسونیک، پهپادهای دوربرد و شبکه عملیاتهای ناهمتراز به فراتر از مرزهای منطقه منتقل کند. سپاه پاسداران نیز هشدار داده است که هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن ایران، با پاسخی «در مکانهایی غیرقابل تصور» مواجه خواهد شد.
به نوشته این رسانه عراقی، در میدان عمل، این تشدید تنش نظامی در استمرار تسلط ایران بر معادله تنگه هرمز نمود یافته است؛ چرا که مقامات ایرانی از تشکیل یک نهاد برای مدیریت این تنگه، تنظیم تردد کشتیها و اعمال مقررات جدید در آن خبر دادهاند. سپاه پاسداران نیز بر عبور دهها کشتی تجاری پس از انجام هماهنگیهای قبلی با نیروهای ایرانی تأکید کرده است. این اقدامات سبب شد تا آمریکا اهرم عقوبتها و تحریمهای جدیدی را علیه هر طرفی که تعرفه عبور به ایران پرداخت کند، فعال کند؛ نشانهای آشکار از اینکه این نبرد دیگر تنها نظامی نیست، بلکه به جنگ سیطره بر شاهرگ انرژی جهان بدل شده است.
پیامدهای اقتصادی و جبهه لبنان
در ادامه تحلیل المطلع آمده است: از نظر اقتصادی، پیامدهای این بحران فشارهای سنگینی را بر بازارهای جهانی وارد کرده است؛ به طوری که بانک «بارکلیز» پیشبینی خود برای قیمت نفت خام برنت را در محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه برای سال ۲۰۲۶ حفظ کرد و هشدار داد که ادامه انسداد تنگه هرمز، میلیونها بشکه نفت را از بازارهای جهانی خارج کرده و کمبود شدیدی در زنجیره تأمین سوخت ایجاد کرده است.
این رسانه میافزاید: همچنین گزارشهای اقتصادی حاکی از آن است که هرگونه تنش جدید میتواند اقتصاد جهانی را به یک بحران انرژی بیسابقه سوق دهد؛ به ویژه آنکه اختلال در ناوبری دریایی در تنگهای که معبر حدود یکپنجم صادرات نفت و گاز جهان است، همچنان ادامه دارد.
به نوشته المطلع، در لبنان نیز مواجهه میدانی همگام با مسیر دیپلماتیک ادامه دارد. حزبالله عملیات خود را علیه مواضع اسرائیلی در الجلیل و مزارع شبعا، با استفاده از پهپادهای تازه رونماییشده «ابابیل» و موشکهای نقطهزن علیه پایگاههای نظامی و سامانههای پدافندی اسرائیل شدت بخشیده است؛ اقدامی که با اعترافات فزاینده مقامات اسرائیلی مبنی بر دشواری مقابله با این حملات همراه شده است. ناظران معتقدند تلآویو تلاش میکند از طریق جبهه لبنان برای گرفتن امتیاز از ایران در مذاکرات فشار وارد کند، در حالی که تهران توقف جنگ در لبنان را بخش لاینفک هرگونه تفاهم در آینده میداند.
نتیجهگیری کلی
المطلع در پایان نوشت: علیرغم تمام این تحرکات سیاسی از سوی قطر و پاکستان برای نزدیک کردن دیدگاهها و تماسهای دیپلماتیک، چشمانداز منطقه فرسنگها با ثبات فاصله دارد. ایران بر این باور است که جنگ اخیر موقعیت مذاکراتی قویتری به آن بخشیده و تواناییاش را در ایستادگی ثابت کرده است، در حالی که اسرائیل از هرگونه توافقی که به تهران کاهش تحریمها را بدون خلع سلاح هستهای و موشکی اعطا کند، بیمناک است.
آمریکا نیز به بازی خود در دو مسیر مذاکره و تنش ادامه میدهد تا دستاوردهای سیاسی و امنیتی را که در جنگ مستقیم به دست نیاورده، تصاحب کند. در آمیختگی میانجیگریها، هشدارهای نظامی، جنگ تحریمها و تقابل دریایی، منطقه را در وضعیت یک آتشبس شکننده و مستعد انفجار در هر لحظه قرار داده است؛ آن هم در شرایطی که تهران تأکید میکند دوران دیکته کردن شروط به پایان رسیده و هرگونه تلاش برای تحمیل خواسته با زور، درهای رویارویی گستردهتری را خواهد گشود که میتواند از تنگه هرمز تا دریای مدیترانه امتداد یافته و موازنه قدرت را در خاورمیانه به طور کامل دچار تغییر کند.
