جوان آنلاین:شهرستان دامغان از دیرباز تاکنون همواره به عنوان یکی از قطبهای تولید باکیفیتترین پسته کشور از شهرت جهانی برخوردار است.
در حال حاضر، ۱۶هزارو۹۰۰ هکتار از اراضی دامغان را باغات پسته تشکیل میدهد که از این میزان ۱۲هزارو۵۰۰ هکتار آن مثمر است. احمد آقایی، عباس علی، فندقی، اکبری دراز مهمترین گونههای پسته تولیدی در شهرستان به شمار میرود.
با وجود اینکه باغات پسته تا حدی میتواند شوری آب را تحمل کنند، اما در صورت افزوده شدن نمک و رسوبات نمیتوانند بار دهند و در نهایت این موضوع به خشک شدن باغات میانجامد. حالا خبرها حکایت از آن دارد، جهاد کشاورزی شهرستان دامغان، طرح مالچپاشی پلاستیکی را با هدف کنترل شوری آب، مدیریت حرکت نمکهای محلول در آب و جلوگیری از رسوب بستن املاح در لایههای سطحی زمینهای باغ پسته را در حال اجرا دارد. شهرستان دامغان استان سمنان به عنوان یکی از استانهای تولیدکننده پسته همواره مطرح بوده است، به طوری که پستهکاران این شهرستان با تولید ۴۴ تن پسته در هر هکتار، رکورد بالاترین میزان تولید کشور را به خود اختصاص دادهاند. علاوه بر آن، این شهرستان با تولید انواع پسته، احمد آقایی، عباس علی، فندقی، اکبری دراز لقب متنوعترین تولیدکننده پسته در کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین فعالیت بیش از ۷ هزارو۵۰۰ پستهکار و باغدار سبب شد تا دامغان همواره به عنوان شهری موفق در حوزه پستهکاری به شمارآید.
مالچپاشی به کمک پسته دامغان میآید
با وجود اینکه پسته از جمله محصولاتی است که نسبت به شوری آب تا حد بسیاری مقاوم است، اما اگر میزان نمک، آب از استانداردهای لازم بیشتر شود، میتواند به این درخت آسیب جدی وارد کند؛ لذا کارشناسان برای حل این مشکل راههای مختلفی را ارائه میدهند که یکی از مشهورترین آنها استفاده از مالچ پلاستیکی است. چراکه استفاده از آن شدت حرکت نمکهای محلول را مدیریت کرده و از رسوب املاح در لایههای سطحی پیشگیری میکند.
اسماعیل شوکتآبادی، مدیر جهاد کشاورزی دامغان با اشاره به انجام مالچکشی در سطح باغات پسته روستای اللهآباد امیرآباد دامغان به عنوان پایلوت اجرای این طرح در این خصوص میگوید: «از آنجا که در سالهای اخیر بر میزان شوری آب در این شهرستان افزوده شده است و این موضوع تهدید جدی برای محصول پسته به شمار میرود، لذا این طرح با هدف ارتقای بهرهوری در باغات پسته در حال انجام است.»
وی در ادامه با اشاره به اینکه این پوشش با بهبود نفوذپذیری، جذب آب و باران را تسهیل میکند، میافزاید: «تعدیلسازی دمای خاک، حفاظت از جانوران مفید خاکزی، حفاظت از فرسایش آبی و خاکی، حفظ رطوبت خاک و جلوگیری از تبخیر سطحی از عمده مزایای اجرای این طرح است.»
البته مزایای این طرح تنها به این موارد ختم نمیشود و پیشگیری از رشد علفهای هرز از دیگر مزیتهای طرح به حساب میآید. یکی از اقداماتی که در سالهای گذشته با هدف مدیریت مصرف آب در باغات پسته انجام شد، اجرای طرح آبیاری کمفشار بود. این طرح آن زمان با هدف جلوگیری از هدررفت آب، آبیاری بهتر و بیشتر باغهای پسته و افزایش بهرهوری آب، طرح آبیاری کمفشار در ۱۱۰هکتار از باغهای پسته منطقه دامنکوه دامغان اجرا شد. در این طرح، شبکه ۱۲کیلومتری، لولهگذاری بین ردیفهای درختان پسته ایجاد و در هر ردیف از شیرهای خودکار قطع و وصل برای آبیاری بارانی استفاده میشد.
این موضوع موجب شده است تا علاوه بر بهرهوری بالا در زمینه تولید پسته، میزان آب مصرفی نیز تا حد بسیاری کاهش یابد.
وضعیت پسته تولیدی در دامغان
طبق آمار جهاد کشاورزی شهرستان دامغان، در حال حاضر ۱۶هزارو۹۰۰ هکتار از اراضی دامغان را باغات پسته تشکیل میدهد که از این میزان ۱۲هزارو۵۰۰ هکتار آن مثمر و ۴ هزارو۴۰۰ هکتار نیز به باردهی اقتصادی نرسیده است. همچنین از باغات پسته دامغان که بهصورت عمده در مناطق قهاب، رستاق، صرصر و دامنکوه قرار دارند، سالانه ۴ هزار تن پسته برداشت میشود. این شهرستان همچنین دارای متنوعترین محصول پسته است که میتوان به نوع عباسعلی، شاهپسند، خنجری، فرضی، اکبری، احمد آقایی و حاج حسینی که مهمترین ارقام پسته این شهرستان را شامل میشود اشاره کرد. از مجموع محصول پسته تولیدی امسال دامغان، ۳۵ درصد بهصورت تازهفروشی به بازارهای داخلی عرضه میشود. در این میان نباید از صنایع تبدیلی در این شهرستان غافل ماند. آمارها نشان میدهد، ۶۵ درصد پسته تولیدی دامغان پس از انتقال به ۱۰۵واحد فرآوری مکانیزه و غیرمکانیزه ضبط و به سایر محصولات تبدیل شده و به بازارهای داخلی و خارجی ارسال میشوند.
