جوان آنلاین: بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسرائیل روز گذشته (جمعه ۲۵ اردیبهشت) با اعلام اینکه «ما ۶۰ درصد از نوار غزه را کنترل میکنیم و کنترل بیشتری خواهیم داشت،» خلاصهای از طرح اسرائیل با هدف «تغییر چهره خاورمیانه» از طریق تلاش برای ایجاد مناطق حائل در غزه، جنوب لبنان و سوریه ارائه داد.
این رویکرد نشاندهنده بیتوجهی دشمن به هرگونه توافقی است که ممکن است منجر به عقبنشینی کوتاهمدت از این مناطق شود، در حالی که همزمان تلاش میکند واقعیتهایی را بر روی زمین تحمیل کند که مانع هرگونه فرآیند سیاسی بینالمللی برای بازگرداندن مرزها به شرایط قبل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) میشود.
گسترش مناطق موسوم به «خط زرد» در همین چهارچوب قابل ارزیابی است. توافق آتشبس امضا شده در شرمالشیخ در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۸ مهر ۱۴۰۴) تصریح کرد مناطق خط زرد تا زمان اجرای مرحله دوم توافق، تحت کنترل «موقت» اسرائیل باقی خواهد ماند.
مطابق این توافق، اشغالگران کنترل کل بخش شرقی نوار غزه را به دست گرفته بودند و در برخی مناطق تا عمق بین دو تا پنج کیلومتر امتداد داشتند که تقریباً ۵۳ درصد از کل مساحت ۳۶۵ کیلومتر مربعی نوار غزه را تشکیل میداد.
با این حال، این واقعیت در طول شش ماه گذشته تغییر کرده است به طوری که درصد مناطق تحت کنترل اسرائیل به بیش از ۶۰ درصد از آن منطقه افزایش یافته است. این در واقع به معنای محدود کردن بیش از دو میلیون فلسطینی در یک نوار باریک غربی است که وسعت آن بیش از ۱۰۰ کیلومتر مربع نیست.
این تحولات در زمین منجر به ایجاد مرز جدیدی شده است که اکنون به عنوان «خط نارنجی» شناخته میشود؛ اصطلاحی که نشان دهنده گسترش بیشتر اسرائیل بر روی زمین است. گزارشهای بینالمللی و سازمان ملل متحد تایید کردهاند که اسرائیل از طریق ایجاد این خط جدید، کنترل خود را در نوار غزه گسترش داده است، که به سیستم کنترل نظامی موجود که اکنون تقریباً ۶۴ درصد از منطقه غزه را احاطه کرده، اضافه میشود. این موضوع توسط تصاویر ماهوارهای منتشر شده توسط روزنامه انگلیسی گاردین در ۲۲ آوریل (دوم اردیبهشت) تأیید شد که انتقال بلوکهای بتنی زرد به مکانهای عمیقتر در داخل غزه را نشان میدهد و نشان دهنده ایجاد خطوط مرزی جدید است.
طبق گزارش سازمان ملل متحد که در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ (دهم بهمن ماه ۱۴۰۴) منتشر شد، تقریباً ۱۴ هزار و ۱۳۳ خانواده در منطقه بین خطوط «زرد» و «نارنجی» ساکن بودند.
شش ماه پس از شروع آتشبس، در ۸ مارس ۲۰۲۶( هفدهم اسفند ماه ۱۴۰۴)، ارتش اسرائیل نقشه بهروز شدهای از «خط نارنجی» را منتشر کرد که منطقه محدود شده را در مقایسه با «خط زرد» ۱۱ درصد گسترش داد. این بدان معنا بود که محدودیتهای جدید بر تردد سازمانهای بشردوستانه اکنون تقریباً ۶۴ درصد از نوار غزه را در بر میگرفت. چند روز پس از این اعلام، «آنروا» (سازمان ملل) اعلام کرد که ۱۰ مورد از تأسیسات آن، از جمله پناهگاههای آوارگان، اکنون در خط جدید قرار دارند و این موضوع عملیات بشردوستانه آن را پیچیدهتر میکند.
با ادامه تغییر نقشه کنترل، «خط نارنجی» اهمیت آشکاری در ارتباط با تغییر شکل جغرافیای نوار غزه و سازکارهای کنترل تردد و حضور در منطقهای مییابد که تحت فشارهای اقتصادی و امنیتی مداوم است.
