۲۹ قانونگذار آمریکایی در نامهای از دولت این کشور خواستند برنامه هستهای اسرائیل را که از اواخر دهه ۱۹۵۰ به صورت مخفیانه فعال است، علنی کند. جوان آنلاین: واشنگتن پست نوشت، گروهی از دموکراتهای مجلس نمایندگان آمریکا از دولت ترامپ خواستند که علنا در باره برنامه تسلیحات هستهای اعلام نشده اسرائیل افشاگری کند؛ برنامهای که با وجود کنار گذاشتن سیاست چند دهه اخیر ایالات متحده، آنچه را که از اواخر دهه ۱۹۶۰ یک راز آشکار در میان مقامات اطلاعاتی بوده، تایید میکند.
به گزارش ایسنا، این قانونگذاران به رهبری «خواکین کاسترو» در نامهای به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه گفتند: سکوت واشنگتن در مورد این برنامه در بحبوحه جنگ علیه ایران و تهدید شدید تشدید نظامی غیرقابل دفاع است.
قانونگذاران نوشتند: «خطرات محاسبه اشتباه، تشدید تنش و استفاده از سلاح هستهای در این محیط، در حد فرضیه نیست. کنگره طبق قانون اساسی مسئولیت دارد که کاملا از تعادل هستهای در خاورمیانه، خطر تشدید تنش و برنامهریزی و احتمالات دولت برای چنین سناریوهایی مطلع باشد. ما درباره این مساله هیچ اطلاعاتی دریافت نکردیم.»
مقامات دولت آمریکا که خواستند نامشان فاش نشود، گفتند برخی در داخل دولت ترامپ نیز نگرانیهایی در مورد تشدید تنشهای هستهای دارند و میگویند خطوط قرمز اسرائیل ممکن است به درستی درک نشده باشد.
اسرائیل به ساخت تسلیحات هستهای خود که از اواخر دهه ۵۰ میلادی به صورت مخفیانه آغاز کرده، اعترافی نداشته و به صورت رسمی دکترین خود را درباره اینکه چطور ممکن است از چنین تسلیحاتی استفاده کند، اعلام نکرده است.
این نامه جدیدترین نشانه تغییر رویکرد حزب دموکرات در قبال اسرائیل در بحبوحه ناامیدی فزاینده از کشتار غیرنظامیان در غزه، کرانه باختری و لبنان و لابیگریهای سطح بالای آن در واشنگتن برای جنگ علیه ایران است.
«آونر کوهن» مورخ برجسته برنامه هستهای اسرائیل گفت که این نامه تابویی را که بیش از نیم قرن دوام آورده بود، میشکند.
کوهن، استاد موسسه مطالعات بینالمللی میدلبری و نویسنده کتاب «اسرائیل و بمب» نیز گفت: «این کاری است که مردم قبلا جرات انجام آن را نداشتند. حتی طرح علنی این سوالات، خروج از هنجار دو حزبی است.»
کوهن همچنین افزود: «منش سکوت ایالات متحده و اسرائیل در مورد مساله هستهای به توافق غیررسمی بین ریچارد نیکسون رئیس جمهور وقت آمریکا گلدا مایر، نخست وزیر وقت اسرائیل در سال ۱۹۶۹ برمیگردد، زمانی که واشنگتن عملا سیاست ابهام هستهای اسرائیل را پذیرفت و موافقت کرد که آن را از بررسیهای بینالمللی محافظت کند.»
استاد موسسه مطالعات بینالمللی میدلبری گفت: «اسرائیل به تنهایی نمیتوانست این سیاست را بدون ایالات متحده طی دههها حفظ کند.»
نویسندگان نامه استدلال میکنند که این سیاست اکنون اعتبار ایالات متحده را تضعیف میکند، زیرا واشنگتن به دنبال محدود کردن برنامههای هستهای ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی بدون اذعان به برنامه تسلیحات هستهای اسرائیل است.
قانونگذاران آمریکایی در نامه خود به روبیو نوشتند:«ما نمیتوانیم سیاست منسجمی برای عدم اشاعه برای خاورمیانه تدوین کنیم در حالی که سیاست سکوت رسمی در مورد قابلیتهای تسلیحات هستهای یکی از طرفین اصلی درگیری جاری را حفظ میکنیم.»
«داریل کیمبال» مدیر اجرایی انجمن غیرانتفاعی کنترل تسلیحات با بیان اینکه موضع اسرائیل به شدت مخالف تغییر وضع موجود است، خاطرنشان کرد: «عدم به رسمیت شناختن، به اسرائیل اجازه میدهد تا توجه را به کشورهای دیگر منطقه که فعالیتهای هستهای را دنبال میکنند، معطوف کند.»
در ماه مارس، کاسترو از «توماس دیناننو» مقام ارشد کنترل تسلیحات وزارت امور خارجه آمریکا خواست تا در یک جلسه استماع عمومی، توانایی تسلیحات هستهای اسرائیل را توصیف کند و دیناننو از این کار خودداری کرد. او گفت: «من نمیتوانم در مورد آن سوال خاص اظهار نظر کنم.»
این نماینده اهل تگزاس در مصاحبهای با روزنامه واشنگتن پست گفت که ایالات متحده «نباید از افشای این اطلاعات در مورد این مساله آن هم صرفا به دلیل ادب و احترام، خودداری کند، در حالی که این همه خطر برای اعضای سرویس، اقتصاد و آمریکا وجود دارد.»
خواکین کاسترو گفت که مقامات آمریکایی علنا در مورد برنامههای تسلیحات هستهای انگلیس، فرانسه، هند، پاکستان، روسیه، کره شمالی و چین صحبت میکنند و اسرائیل نیز نباید تفاوتی داشته باشد.
«جرمی شاپیرو» از مقامات سابق دولت اوباما نیز در این باره گفت که تلاش دموکراتها برای شفافیت، نشان دهنده یک بررسی عمیقتر در مورد اسرائیل است که در درون حزب در حال وقوع است.
ماه گذشته، ۴۰ دموکرات سنا در اقدامی بیسابقه به جلوگیری از انتقال سلاح به اسرائیل رای دادند. طبق گزارش مرکز تحقیقات پیو، ۸۰ درصد از دموکراتها اکنون اسرائیل را نامطلوب میدانند که این رقم در سال ۲۰۲۲، ۵۳ درصد بود.
شاپیرو گفت: «بسیاری، شاید اکثر دموکراتها در حال حاضر میخواهند شاهد تغییرات اساسی در روابط ایالات متحده و اسرائیل باشند. اولین تغییری که این دموکراتها میخواهند ببینند این است که ایالات متحده، اسرائیل را در مسائلی مانند سلاحهای هستهای، مطابق با استانداردهای سایرین نگه دارد.»
مقامات آمریکایی اعلام کردند که قوه مجریه ایالات متحده تحت هر دو حزب سیاسی، سیاست پنهانکاری را حفظ کرده است، اما اخیرا بحثهایی بین مقامات دولت ترامپ در مورد آنچه ممکن است باعث واکنش هستهای اسرائیل شود و نگرانیهایی مبنی بر اینکه آستانه واکنش ممکن است کمتر از ارزیابی قبلی واشنگتن باشد، وجود داشته است.
دموکراتها در نامه خود به وزیر خارجه آمریکا خواستار دریافت اطلاعات دقیقی در مورد برنامه هستهای اسرائیل شدهاند که شامل سطح قابلیتهای غنیسازی آن، محل تولید مواد شکافتپذیر و این مساله است که آیا اسرائیل خطوط قرمز خود را برای استفاده از تسلیحات هستهای در جنگ فعلی با ایران به ایالات متحده منتقل کرده یا خیر.
کاسترو ، نماینده کنگره از تگزاس همچنین گفت اگر پاسخهای خاصی فقط در یک محیط محرمانه قابل افشا باشد، او میتواند به آن تن دهد، اما در مورد سوال اساسی مبنی بر اینکه آیا اسرائیل برنامه سلاحهای هستهای دارد یا خیر، کوتاه نخواهد آمد.
او اعتراف کرد: «این چیزی نیست که باید از جهان مخفی نگه داشته شود.»