آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی با اشاره به تشدید تنشها در خاورمیانه اعلام کرد که این تنشها میتواند به بزرگترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ بازار جهانی طلای سیاه منجر شود. جوان آنلاین: والاستریتژورنال، آژانس بینالمللی انرژی اضافه کرد که در صورت تشدید تنشها، این امکان وجود دارد که تولیدکنندگان خلیج فارس روزانه حدود ۷.۹ میلیون بشکه نفت خام و در مجموع ۹.۹ میلیون بشکه فرآوردههای پالایشی مایع را در ماه جاری میلادی (مارس) متوقف کنند.
به گزارش ایرنا، این آژانس اعلام کرد که جنگ جاری حملونقل انرژی از طریق تنگه هرمز، به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان را بهشدت مختل کرده است.
جریان نفت خام و فرآوردههای پالایشی از طریق این شاهراه از حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از آغاز درگیریها به تنها «یک جریان قطرهچکانی» تنزل یافته است.
با توجه به ظرفیت محدود برای عبور از این گلوگاه و پر شدن سریع انبارهای ذخیره نفت، تولیدکنندگان خلیج فارس مجموع تولید نفت خود را دست کم ۱۰ میلیون بشکه در روز کاهش دادهاند.
آژانس بینالمللی انرژی هشدار داد در صورتی که عبور کشتیها از این تنگه به سرعت از سر گرفته نشود، کاهش عرضه احتمالا تشدید خواهد شد.
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد: انتظار میرود عرضه جهانی نفت در ماه مارس حدود هشت میلیون بشکه در روز کاهش یابد. با این حال، بخشی از این کاهش با افزایش تولید از سوی تولیدکنندگان غیر اوپک پلاس، از جمله قزاقستان و روسیه، جبران خواهد شد.
به گفته این نهاد بینالمللی، گرچه میزان نهایی کاهش عرضه، به مدت زمان درگیری و میزان اختلال در جریان حملونقل بستگی دارد، همچنان انتظار میرود که عرضه جهانی در بلندمدت رشد کند.
جنگ جاری همچنین بازار جهانی فرآوردههای نفتی را به شدت مختل کرده و جریان صادرات از طریق تنگه هرمز تقریبا متوقف شده است.
طبق آمار آژانس بینالمللی انرژی، تولیدکنندگان خلیج فارس در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۳.۳ میلیون بشکه فرآوردههای پالایشی و ۱.۵ میلیون بشکه «الپیجی» صادر کردهاند. با این حال، ظرفیت پالایشگاهی در این منطقه به دلیل حملات و نبود مسیرهای صادراتی مناسب به اندازه روزانه بیش از ۳ میلیون بشکه از مدار خارج است.
آژانس بینالمللی انرژی همچنین پیشبینی کرده است که پالایشگاههای مناطق دیگر با محدودیت مواجه خواهند شد، زیرا دسترسی به نفت خام کاهش مییابد. کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی با هدف تعدیل اثرات این اختلال، دیروز بهطور متفقالقول تصمیم گرفتند تا ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری خود را به بازار تزریق کنند.
افزایش عرضه در فوریه
عرضه جهانی نفت در ماه فوریه ۳۸۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۱۰۶.۸۷ میلیون بشکه رسید. در فوریه، تولید نفت خام اوپک حدود ۳۴۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۲۹.۶۳ میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که تولید میعانات گازی این گروه حدود ۴۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۵.۷۵ میلیون بشکه در روز رسید که مجموع عرضه نفت اوپک را به ۳۵.۳۷ میلیون بشکه در روز رساند. در این بین، تولید نفت در کشورهای غیر اوپک حدود ۱۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به حدود ۷۱.۵ میلیون بشکه در روز رسید.
آژانس بینالمللی انرژی همچنین یادآور شد که ذخایر گزارششده جهانی نفت در ژانویه به ۸.۲۱ میلیارد بشکه رسید که بالاترین سطح از فوریه ۲۰۲۱ است.
از این مقدار، حدود ۵۰ درصد سهم کشورهای سازمان توسعه و همکاری اقتصادی بود. ذخایر نفت چین ۱۵ درصد، نفت مانده یا در حال انتقال در دریا حدود ۲۵ درصد و باقی در سایر کشورهای غیر سازمان توسعه و همکاری اقتصادی نگهداری شد.
کاهش پیشبینی تقاضای نفت
آژانس بینالمللی انرژی همچنین پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را کاهش داد و دلیل آن را ضعف فصلی و وضعیت اقتصادی نسبتا ضعیف عنوان کرد. این آژانس تخمین میزند که عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ به طور متوسط ۱.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یابد و مجموع این رشد از سوی تولیدکنندگان غیر اوپک پلاس تامین خواهد شد.
به گفته این نهاد بینالمللی، انتظار میرود تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل، حدود ۶۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد که ۲۱۰ هزار بشکه کمتر از پیشبینی ماه گذشته است.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش قبلی، رشد تقاضا را حدود ۸۴۹ هزار بشکه در روز پیشبینی کرده و مصرف کل حدود ۱۰۴.۸۷ میلیون بشکه در روز برآورد شده بود. اکنون در گزارش بهروزرسانیشده، انتظار میرود تقاضای جهانی نفت به حدود ۱۰۴.۷۷ میلیون بشکه در روز برسد.
اقتصادهای نوظهور به طور عمده طلایهدار این رشد تقاضا خواهند بود. پیشبینی میشود که تقاضای نفت کشورهای خارج از سازمان توسعه و همکاری اقتصادی حدود ۶۸۰ هزار بشکه افزایش یابد و به ۵۸.۹۲ میلیون بشکه در روز برسد، در حالی که تقاضای کشورهای عضو این سازمان، حدود ۴۰ هزار بشکه کاهش مییابد و به ۴۵.۸۴ میلیون بشکه در روز میرسد.
به نوشته والاستریت، انتظار میرود که لغو گسترده پروازها در سراسر خاورمیانه و اختلالات بزرگ در عرضه اِلپیجی، تقاضای جهانی نفت را در مارس و آوریل و در قیاس با برآوردهای قبلی، حدود یک میلیون بشکه در روز کاهش دهد.
در پایان این گزارش به این نکته اشاره شده است که جهش قیمت نفت و چشمانداز شکنندهتر اقتصاد جهانی، مخاطرات نزولی بیشتری برای تقاضا ایجاد میکند.