جوان آنلاین: آب در رگهای تالاب قرهگل بوکان جریان گرفتهاست؛ پهنهای فصلی که هر زمستان با بازگشت آب، جان تازهای مییابد و به ایستگاهی امن در مسیر پرندگان مهاجر تبدیل میشود.
علیرضا قریشی، معاون محیطزیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیطزیست آذربایجان غربی میگوید که طی روزهای آینده تالاب قرهگل فصلی بهطور کامل آبگیری میشود. تالاب قرهگل بوکان در جنوب استان آذربایجان غربی و در محدوده شهرستان بوکان قرار دارد؛ تالابی فصلی که حیاتش به بارشها و تأمین بهموقع حقابه گره خوردهاست. در سالهایی که بارندگی و مدیریت منابع آب دست به دست هم میدهند، بستر خشک آن به دریاچهای کمعمق بدل میشود. کارشناسان میگویند تالابهای فصلی مانند قرهگل، اگرچه در مقاطعی از سال خشک به نظر میرسند، اما چرخههای طبیعی آنها از جوانهزنی گیاهان آبدوست تا زادآوری بیمهرگان و دوزیستان با همین نوسان آب تعریف میشود. آبگیری زمستانه، نقطه اوج این چرخه است؛ زمانی که تالاب به سکوی فرود پرندگان مهاجر تبدیل میشود.
وقتی مسیرهای مهاجرت به آب میرسند
قرارگیری قرهگل در یکی از کریدورهای مهاجرتی پرندگان، اهمیت آبگیری آن را دوچندان میکند. با سرد شدن عرضهای شمالی، گونههایی از مرغابیها، غازها و پرندگان کنارآبزی به تالابهای جنوب و غرب کشور کوچ میکنند. حضور آب پایدار، غذای کافی و آرامش نسبی، سه مؤلفهای است که یک تالاب را به «ایستگاه طلایی» مهاجرت بدل میکند.
به گفته متخصصان پرندهشناسی، هر چه آبگیری زودتر و پایدارتر باشد، تنوع و شمار پرندگان افزایش مییابد. آب کمعمق قرهگل، بستر مناسبی برای رشد جلبکها و بیمهرگان ریز فراهم میکند؛ همان زنجیره غذاییای که موتور حضور پرندگان است. در سالهایی که تالاب دیر آب میگیرد یا سطح آب نوسان شدید دارد، پرندگان مسیرهای جایگزین را برمیگزینند و منطقه از این سرمایه زیستی محروم میشود.
کارکردهای پنهان یک تالاب
تالابها فقط زیستگاه پرندگان نیستند؛ آنها تصفیهخانههای طبیعی، تنظیمکنندههای سیلاب و مخازن تنوع زیستیاند. پوشش گیاهی آبدوست با جذب رسوبات و برخی آلایندهها، کیفیت آب را بهبود میدهد. پهنه آبی، دمای محلی را تعدیل میکند و رطوبت هوا را افزایش میدهد. همچنین در دورههای بارش شدید، تالاب مانند اسفنجی طبیعی، آب اضافی را در خود نگه میدارد و از شدت سیلاب در پاییندست میکاهد. یک کارشناس محیطزیست تأکید میکند: «هر هکتار تالاب سالم، ارزش خدمات اکوسیستمی قابلتوجهی دارد؛ از تثبیت کربن گرفته تا حمایت از گردهافشانها و تقویت معیشتهای محلی. آبگیری قرهگل فقط پر شدن یک گودال نیست؛ فعال شدن شبکهای از کارکردهای زیستی است که به سلامت انسان هم گره خورده.» به گزارش فارس جوامع محلی اطراف قرهگل، سالهاست با فراز و فرود این تالاب زندگی کردهاند. در سالهای پرآب، رونق حضور پرندگان و مناظر آبی، ظرفیت گردشگری طبیعتمحور را افزایش میدهد. پرندهنگری، عکاسی طبیعت و تورهای آموزشی میتوانند درآمدی مکمل برای ساکنان ایجاد کنند به شرط آنکه مدیریت بازدید و حفاظت همزمان پیش برود.
