حوریه ملکی
دهه فجر ۱۴۰۴، دیگر صرفاً یادآور یک پیروزی تاریخی نیست؛ این دهه به صحنه نمایش اقتدار صنعتی، بلوغ مدیریتی و عبور هوشمندانه ایران از یکی از سختترین مقاطع فشار سیاسی و اقتصادی غرب تبدیل شده است. در روزهایی که رئیسجمهور با افتتاح ده ها طرح در حوزه های مختلف، نوید فردایی روشن داد، به پروژه هایی چشم می دوزیم که هرکدامشان افتخاری بزرگ و ملی برای ایران قدرتمند است.
تکمیل زنجیره ارزش
طی روزهای اخیر و با حضور دکتر مسعود پزشکیان، رییس جمهور، امیر سرتیپ عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع و جمعی از مسئولان ۱۲۰ طرح مشارکتی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در بخشهای دفاعی، نفت، گاز و پتروشیمی، مسکن، انرژی، فولاد و امنیت غذایی افتتاح و به بهرهبرداری رسید.
در میان پروژه های فوق 16 پروژه عظیم و ملی وجود داشت که 12 پروژه را وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با برنامه ریزی های ویژه پیش رفته تا انقلابی در حوزه صنعت رقم بزند. وزارتخانهای که ثابت کرده میتوان همزمان «دست روی ماشه دفاع از مرز و کیان ایران» داشت و در عین حال، پرچمدار سازندگی، تولید، اشتغال پایدار، تکمیل زنجیره ارزش، جلوگیری از خامفروشی، کاهش خروج ارز و افزایش صادرات غیرنفتی بود. جالب اینکه از این تعداد، چهار طرح عظیم و فرا ملی شرکت پتروشیمی مارون بهعنوان گل سرسبد پروژههای اقتصادی دهه فجر، تصویری روشن از تحقق عملی اقتصاد مقاومتی و استقلال صنعتی ایران ارائه داد.
از شعار تا خروجیهای ملی
فجر ۱۴۰۴ را باید نقطه عطفی در تاریخ دهههای فجر دانست؛ دههای که برای نخستینبار، وزن پروژههای افتتاحشده نه در تعداد، بلکه در ماهیت ملی، راهبردی و اثرگذار بودن آنها مورد سنجش قرار دارند.
در شرایطی که تحریمهای همهجانبه غرب با هدف فرسایش توان اقتصادی و صنعتی ایران طراحی شده، آنچه در این دهه به نمایش درآمد، معکوس همان سناریویی بود که طراحان تحریم و منزوی کردن ایران در ذهن داشتند؛ حالا ایران اسلامی نهتنها متوقف نشده، بلکه در برخی حوزههای کلیدی جهش چشمگیری داشته و دنیا را متعجب کرده است.
پروژه های عظیم ملی که هر کدامشان انقلابی در صنایع مختلف به وجود آورده اند، حاصل برنامهریزی و اقدام مستقیم وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و حامل یک پیام روشن هستند و آن هم اینکه وزارت دفاع امروز صرفاً یک نهاد نظامی نیست، بلکه یکی از پیشرانهای اصلی توسعه صنعتی و اقتصادی کشور به شمار می آید.
از اصفهان تا خوزستان، روایت مشترک پروژه هاییست که عبور از خامفروشی و حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش و تولید ثروت ملی را به تصویر می کشند. حالا "مارون" با تولید مواد استراتژیک مورد نیاز صنایع دارویی و شیمیایی، ورود به بازار ترکیبات پیشرفته و آمینها، تکمیل زنجیره گلیکولها و محصولات پاییندستی و در نهایت، جمعآوری و بهسازی مشعلها در مناطق نفتخیز جنوب، تصویری یکپارچه از توسعه صنعتی متوازن را ارائه میدهد؛ توسعهای که هم اشتغال پایدار ایجاد میکند، هم از خروج ارز جلوگیری میکند، هم صادرات را افزایش داده و هم به محیط زیست توجه دارد
ستون فقرات امنیت اقتصادی
در سالی که مقام معظم رهبری با صراحت و تأکید مجدد، راهبرد «اقتصاد مقاومتی»، «تولید داخل» و «کاهش وابستگی به بیگانگان» را محور حرکت کشور قرار دادند، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح نشان داد که این راهبرد میتواند از سطح شعار و توصیه، به برنامه، پروژه و خروجی ملموس تبدیل شود.
واقعیت آن است که در دوران اوج فشارهای سیاسی و اقتصادی غرب، بسیاری از بخشهای اقتصادی کشور با محدودیت منابع، فناوری و بازار مواجه بودند؛ اما این وزارتخانه با تکیه بر مدیران متخصص، انقلابی و جهادی، مسیر متفاوتی را برگزید. وزارت دفاع با ورود هدفمند به صنایع مادر، از جمله انرژی، نفت و پتروشیمی، نهتنها خلأهای موجود را پوشش داد، بلکه در مواردی به بزرگترین و شاخصترین تولیدکننده داخلی تبدیل شد.
پیوند امنیت اجتماعی و شکوفایی صنعتی
یکی از مهمترین ویژگیهای وزارت دفاع در دوره کنونی، جمعکردن دو مأموریت راهبردی در یک ساختار منسجم است؛ از یکسو، آمادگی کامل برای دفاع از مرزها، امنیت ملی و کیان جمهوری اسلامی ایران، و از سوی دیگر، ایفای نقش فعال در سازندگی، توسعه صنعتی و تقویت اقتدار اقتصادی.
این همان تصویری است که انقلاب اسلامی از نهاد دفاعی خود ترسیم کرده است؛ نهادی که نهتنها بازدارنده تهدیدهاست، بلکه در مسیر تولیدکننده ثروت ملی، فناوری بومی و اشتغال پایدار حرکت می کند.
با تمام این تفاسیر و با توجه به بازتاب خبر بهره برداری از پروژه های صنعتی در رسانه های خارج از ایران، نقش امیر سرتیپ عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را باید برجسته و کلیدی و تعیینکننده دید.
مدیری که با فرماندهی هوشمندانه، توانسته است شبکهای از مدیران متخصص، جوان، جهادی و انقلابی را در حوزههای صنعتی و اقتصادی سازماندهی کرده و وزارت دفاع را به یکی از بازیگران اصلی اقتصاد مولد کشور تبدیل کند. بیتردید، این دستاوردها شایسته قدردانی و تبریک به فرماندهی است که همیشه حرف هایش در عمل شنیده می شود.
ضمن اینکه سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا) نیز بهعنوان بازوی اقتصادی این وزارتخانه، نقشی بیبدیل در تحقق این دستاوردهای بزرگ ایفا کرده است.
امیر سرتیپ دکتر سعید صادقی، مدیرعامل ساتا، با مدیریت دقیق و مبتنی بر منطق اقتصادی، توانسته است سرمایههای این سازمان را بهجای حرکتهای کماثر، به سمت پروژههای مولد، اشتغالزا و ارزشآفرین هدایت کند.
نتیجه این رویکرد، شکوفایی صنایع در حوزههای مختلف و بهویژه نفت، انرژی و پتروشیمی است؛ حوزههایی که امروز نهتنها نیاز داخلی را تأمین میکنند، بلکه به یکی از منابع اصلی ارزآوری کشور تبدیل شدهاند.
اگر روزی وزارت دفاع تنها با مفهوم «امنیت نظامی» شناخته میشد، امروز این وزارتخانه بهحق باید ستون فقرات امنیت اقتصادی و صنعتی کشور نام بگیرد. وزارت دفاع فقط مصرفکننده بودجه نیست، بلکه تولیدکننده ثروت، فناوری و اقتدار اقتصادی است.
مارون؛ نماد جهش ملی در پتروشیمی
در میان پروژههای افتتاحشده دهه فجر، نام پتروشیمی مارون با چهار پروژه عظیم و راهبردی، برجستهتر از دیگران میدرخشد. این پروژهها صرفاً واحدهای صنعتی جدید نیستند؛ بلکه حلقههای مفقودهای هستند که سالها زنجیره ارزش پتروشیمی کشور را ناقص نگه داشته بودند.
مارون با تکمیل این پروژهها، نشان داد که چگونه میتوان مواد پایه را به محصولاتی با ارزش افزوده بالا تبدیل کرد؛ محصولاتی که هم نیاز صنایع داخلی را تأمین میکنند، هم از خروج ارز جلوگیری میکنند و هم ظرفیت صادراتی قابلتوجهی دارند.
روایت پروژههای مارون، روایت حرکت از خامفروشی به سمت ارزشآفرینی است. طی روزهای اخیر، با حضور رییس جمهور و وزیر دفاع، در اصفهان، واحدی به بهرهبرداری رسید که تولید انحصاری مواد حیاتی مورد نیاز صنایع دارویی و شیمیایی کشور را ممکن کرد؛ موادی که پیش از این یا وارداتی بودند یا با هزینههای بالا تأمین میشدند.
این پروژه، نهتنها سالانه دهها میلیون دلار صرفهجویی ارزی به همراه دارد، بلکه صدها شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و زنجیره تأمین داخلی را تقویت کرده است.
کمی آنطرفتر، در خوزستان هم پروژه دیگری توانست این استان را به قطب تولید ترکیبات پیشرفته شیمیایی و مواد پایه دارویی تبدیل کند. ظرفیتی که سالانه صدها میلیون دلار ارزش تولید دارد و بیش از هزار فرصت شغلی مستقیم ایجاد کرده است؛ این توانمندی بهوضوح نشان میدهد چگونه میتوان توسعه صنعتی را با توسعه منطقهای و اشتغال پایدار پیوند زد.
در ادامه همین زنجیره، بهره برداری از واحد خالصسازی یکی از مواد استراتژیک پتروشیمی، حلقهای حیاتی را تکمیل کرد؛ حلقهای که بدون آن، بخش قابلتوجهی از زنجیره گلیکولها و محصولات پاییندستی ناقص میماند.این واحد فناورانه، نمونهای روشن از خودکفایی صنعتی و کاهش وابستگی به واردات است.
و در نهایت، پروژه بهسازی و جمعآوری مشعلها در مناطق نفتخیز جنوب، بُعد دیگری از نگاه راهبردی مارون و وزارت دفاع را به نمایش گذاشت؛ نگاهی که توسعه صنعتی را بدون توجه به محیط زیست نمیپذیرد.
جلوگیری از سوزاندن میلیونها فوت مکعب گاز، کاهش آلایندگی، ایجاد اشتغال و حرکت به سمت توسعه سبز صنعتی، همگی در چارچوب همین پروژه معنا پیدا میکنند.
اقتصاد مقاومتی، در میدان عمل
آنچه امروز و در دهه مبارک فجر به بهرهبرداری رسیده و می رسد، ترجمان عینی بیانات مقام معظم رهبری درباره اقتصاد مقاومتی است. این پروژهها پیام های زیادی دارند و نشان دادند که « میتوان تولید داخل را تقویت کرد»، «میتوان وابستگی به خارج را کاهش داد»، «میتوان اشتغال پایدار ایجاد کرد» و «میتوان همزمان امنیت، توسعه و محیط زیست را در یک مسیر متوازن پیش برد».
و از همه مهمتر اینکه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، با اتکا به توان داخلی و مدیریت جهادی، ثابت کرد که تحریم نه مانع، بلکه میتواند محرک نوآوری و خوداتکایی باشد.
