جوان آنلاین: سامانه «شفافیت قوه قضاییه» بهعنوان بزرگترین کلانداده قضایی کشور رونمایی شد؛ این سامانه با انتشار عمومی بیش از ۱۰ میلیون رای قضایی گمنامسازیشده و ارائه ۱۲ نوع داده قضایی، بستری نوین برای دسترسی شرکتهای دانشبنیان، محققان و پژوهشگران حوزه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی فراهم کرده و زمینه توسعه فناوریهای نوین، تحلیلهای دادهمحور و کاربرد هوش مصنوعی در نظام قضایی را مهیا میسازد.
به گزارش مهر، این سامانه ۱۷ دی ماه سال جاری با حضور حجتالاسلام والمسلمین خلیلی معاون اول قوه قضاییه و جمعی از مسئولان عالی قضایی، در راستای اجرای سند تحول و تعالی قوه قضاییه و دستور رئیس قوه قضاییه در نشست ۱۸ تیرماه ۱۴۰۳ شورای عالی قوه قضاییه، رسماً به بهرهبرداری رسید.
راهاندازی سامانه شفافیت قوه قضاییه در چارچوب قانون شفافیت قوای سهگانه، دستگاههای اجرایی و سایر نهادها (مصوب ۱۴۰۳) انجام شده و شفافیت را که همواره یکی از محورهای بنیادین در بیانات و رویکردهای رئیس قوه قضاییه بوده، تقویت میکند.
رئیس قوه قضاییه پیشتر در نخستین همایش ملی ارتقای شفافیت، با تأکید بر حق مردم در دسترسی به اطلاعات مرتبط با امور خود، شفافیت را لازمه افزایش اعتماد عمومی و امید اجتماعی دانسته و گفته بود: این حق مردم است که آنچه مربوط به امور خودشان است را بدانند و از حقوق خود مطلع باشند و بدانند که چگونه باید حقوق خود را در مراکز و دستگاههای مختلف استیفا کنند. باید در تمامی فرآیندهایی که مرتبط با حقوق مردم است، شفافیت ایجاد شود تا از این طریق اعتماد و امید مردم افزایش یابد.
فراهمسازی گسترده دادههای باز قضایی
سامانه شفافیت قوه قضاییه با ارائه ۱۲ نوع داده شامل آرای قضایی گمنامسازیشده، آرای وحدت رویه، نظریات مشورتی، قوانین و لوایح قضایی، دادخواست و شکواییهها، نظریات کارشناسی، اظهارنامهها، واخواهی، تجدیدنظرخواهی، درخواست جلب و اعتراض به نظریه کارشناسی، دسترسی گستردهای به اطلاعات حقوقی و قضایی فراهم کرده است.
پیشبینی ۱۰ پیوند شفافسازی
در این سامانه ۱۰ پیوند شفافسازی پیشبینی شده که دسترسی کاربران را به سامانه آرای قضایی، سازمان پزشکی قانونی کشور، شرح مذاکرات دیوان عالی کشور، سازمان ثبت اسناد و املاک، سازمان بازرسی کل کشور، روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، نظریات مشورتی اداره حقوقی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور و آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری امکانپذیر میسازد.
انتشار عمومی بیش از ۱۰ میلیون رای قضایی برای نخستین بار در کشور، این اقدام را به گامی متمایز و کمسابقه تبدیل کرده است. پیش از این، دسترسی به این دادهها عمدتاً محدود به دانشگاهها و برخی شرکتهای دانشبنیان بود، اما اکنون زمینه استفاده فراگیر برای عموم مردم، محققان و فعالان حوزه فناوری فراهم شده که میتواند در ارتقای دانش حقوقی، توسعه پژوهشهای کاربردی و تحلیلهای دادهمحور نقش مؤثری ایفا کند.
دسترسی به اطلاعات مکانی شعب و سازمانهای قضایی
سامانه همچنین اطلاعات مکانی و ساختاری جامعی از نشانی تمامی شعب دادگستری سراسر کشور، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، شعب و نمایندگیهای سازمان پزشکی قانونی و دفاتر ثبت اسناد و املاک را در اختیار عموم قرار میدهد.
سامانه شفافیت؛ زیرساخت راهبردی تحول دیجیتال در عدلیه
محمد کاظمیفرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در گفتوگو با میزان این سامانه را یکی از زیرساختهای راهبردی تحول دیجیتال در دستگاه قضا دانست و اظهار کرد: سامانه شفافیت با تجمیع، ساماندهی و ارائه دادههای کلان قضایی، گامی اساسی در مسیر تحقق حکمرانی دادهمحور و تصمیمسازی هوشمند به شمار میرود. این سامانه نهتنها بستر دسترسی عمومی به اطلاعات قضایی را فراهم کرده، بلکه زمینه استفاده هدفمند از دادهها برای توسعه فناوریهای نوین، پژوهشهای علمی و کاربست هوش مصنوعی در فرآیندهای قضایی را نیز مهیا ساخته است.
وی با تأکید بر نقش شفافیت در افزایش اعتماد عمومی افزود: شفافیت، پیشنیاز عدالت پایدار و کارآمد است و سامانه شفافیت قوه قضاییه نماد عینی اراده قوه قضاییه برای حرکت به سمت عدالت هوشمند، مردمی و شفاف است.
