جوان آنلاین: بوشهر یکی از فعالترین استانهای کشور در حوزه محرومیتزدایی، سازندگی مردمی و خدمات جهادی است؛ حضوری که نهتنها در آمار و ارقام رسمی سازمان بسیج سازندگی نمود دارد، بلکه در زیست روزمره روستاها، مناطق کمبرخوردار و حاشیهای این استان هم قابل لمس است. براساس آمارهای رسمی، بیش از هزار و ۲۰۰ گروه جهادی در استان بوشهر به ثبت رسیده که از این تعداد حدود ۵۰۰ گروه جهادی فعال بهطور مستمر در حوزههای عمرانی، مسکن محرومان، بهداشت و درمان، معیشت، آموزش، فرهنگ، اشتغالزایی و انرژیهای نو فعالیت دارند.
در روستاهای استان بوشهر، گروههای جهادی تمرکز خود را بر بهسازی منازل محرومان، خدمات درمانی رایگان و توزیع بستههای معیشتی قرار دادهاند. گروه جهادی شهدای مقاومت بوشهر از جمله گروههای فعال است که در طول سال به ارائه خدمات مختلف به مناطق و خانوادههای کمبرخوردار میپردازد.
مصطفی هاشمزاده، مسئول این گروه جهادی با بیان اینکه از اواخر سال گذشته تا پاییز امسال بیش از ۳۲۰خانوار روستایی از خدمات ترمیم منازل، خدمات پزشکی عمومی و توزیع اقلام ضروری بهرهمند شدهاند، میگوید: «ما تلاش کردهایم خدمترسانی مقطعی نباشد و خانوادهها را تا رسیدن به حداقلهای معیشتی همراهی کنیم.»
تنگستان یکی از کانونهای فعال جهاد سازندگی در استان بوشهر است. گروه جهادی شهدای روستای شورکی با اجرای طرحهای عمرانی خرد از جمله ایزوگام منازل، مرمت واحدهای فرسوده و کمک به تأمین لوازم ضروری زندگی، نقشی پررنگ در رفع محرومیتهای این منطقه بر عهده داشتهاند.
سعید گرائیان، جهادگر فعالی که مدتهاست در این گروه در کنار دیگر دوستانش به خدماترسانی به خانوادههای بیبضاعت مشغول است، میگوید: «بسیاری از خانههای روستایی با یک لایه ایزوگام ساده از خطر تخریب نجات پیدا میکنند؛ گاهی همین اقدامات کوچک، زندگی یک خانواده را متحول میکند.»
او ادامه میدهد: «وقتی وارد روستایی میشویم متوجه میشویم اگر مسئولان امر همت داشتند، تاکنون این همه کمبود روی هم تلمبار نمیشد. ما به وظیفه خودمان در جهت کمک به همنوعان پیش میرویم، اما کاش به کمکاری برخی مسئولان هم رسیدگی شود.»
طبق اعلام بسیج سازندگی سپاه امام صادق (ع) بوشهر، در سال جاری و در تنگستان دهها واحد مسکونی ایمنسازی و بهسازی شده و در جهت تأمین نیاز خانوادههای کمبرخوردار هم بیش از ۵۰ هزار بسته معیشتی توزیع شده است.
کمی آنطرفتر و در دشتستان، گروههای جهادی حضور بسیار پررنگی داشتهاند، بهطوری که این منطقه به مرکز اجرای پروژههای زیرساختی شهرت یافته است. از جمله، آسفالت گلزار شهدای شهر تنگ ارم در مساحتی حدود ۸ هزار مترمربع با اعتباری بالغ بر ۱۶میلیارد تومان که با مشارکت بسیج سازندگی و دستگاههای اجرایی انجام شد.
گروههای جهادی دشتستان همچنین در اجرای طرحهای آبرسانی، مرمت راههای بین مزارع و کمک به اشتغال روستاییان حضور فعالی داشتهاند.
در «جم» هم تمرکز فعالیتهای جهادی بر توانمندسازی اقتصادی و انرژیهای پاک بوده است. افتتاح دفاتر قرارگاه جهادی در این شهرستان و راهاندازی نیروگاههای خورشیدی پنج کیلوواتی برای خانوادههای کمدرآمد، از اقدامات شاخص امسال به شمار میرود. این طرحها علاوه بر ایجاد درآمد پایدار برای خانوارها، استان بوشهر را به رتبه دوم کشور در توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس رسانده است.
آسفالت جادههای بین مزارع
رئیس سازمان بسیج سازندگی سپاه امام صادق (ع) با بیان اینکه اولویت این سازمان، محرومیتزدایی هدفمند در روستاها و مناطق کمبرخوردار است و در حال حاضر بیش از ۵۰۰ گروه جهادی فعال، بازوی اجرایی این مأموریت در سراسر استان هستند، میگوید: «در سال گذشته بیش از ۴هزار رول ایزوگام و قیر رایگان میان خانوادههای نیازمند توزیع شد و ۵۰واحد مسکونی برای خانوادههای محروم، مددجویان کمیته امداد و بهزیستی ساخته یا تکمیل شد.»
اکبر پورات با اشاره به تأمین نیازهای خانوادههای کمبرخوردار توضیح میدهد: «آمادهسازی و اهدای هزار و ۱۹۳ سری جهیزیه به زوجهای نیازمند، خرید ۶۲۵ دستگاه کولر و دهها ویلچر برقی و تحویل آن به جامعه هدف از دیگر اقدامات این سازمان و نیروهای جهادی بود.»
او با تأکید بر اینکه در سال ۱۴۰۴ نیز روند خدمترسانی شتاب بیشتری گرفته و تنها در هفته بسیج سازندگی ۱۸۵ گروه جهادی به مناطق محروم اعزام شدند و ۱۱۴ نیروگاه خورشیدی کوچکمقیاس افتتاح شد، میگوید: «برنامهریزی برای راهاندازی ۱۱۹ نیروگاه خورشیدی جدید در دستور کار قرار دارد.»
سالهاست در شهرستان دیر، گروههای جهادی در حوزه زیرساختهای روستایی فعال هستند. آسفالت جادههای بین مزارع در چند روستا به مساحت بیش از ۴ هزار و ۲۰۰ مترمربع، نقش مهمی در تسهیل تردد کشاورزان و کاهش هزینههای تولید داشته است.
یکی از جهادگران محلی میگوید: «برای کشاورز، راه دسترسی، یعنی نان شب، اگر مسیر امن نباشد، محصول هم سودی ندارد.»
یاور سامی توضیح میدهد: «در هر منطقه اگر نیازسنجی نشود خدمات به درستی ارائه نمیشود. به همین خاطر وقتی قرار است، وارد روستایی شویم، ابتدا چند نفر برای بررسی اوضاع، دستهبندی و اولویتبندی کمبودها اعزام میشوند. به همین خاطر ما میدانستیم در دیر، راه روستایی به شدت اهمیت دارد و به همین خاطر ساخت راهها را در دستور کار قرار دادیم.»
نقش بسیج در اقتصاد و اشتغال
بسیج سازندگی استان بوشهر در کنار اقدامات عمرانی، نقش پررنگی در توانمندسازی اقتصادی ایفا کرده است.
به گفته فرمانده سپاه امام صادق (ع)، سازمان بسیج سازندگی بوشهر در یکسال اخیر بیش از ۲۴۰ میلیارد تومان تسهیلات خوداشتغالی پرداخت کرده که سهم مهمی در اشتغالزایی و کاهش آسیبهای اجتماعی استان داشته است.
سردار حمید خرمدل با تأکید بر مردمیبودن رویکرد سپاه ادامه میدهد: «همه ظرفیتهای سپاه امام صادق (ع) در خدمت محرومیتزدایی قرار دارد و گروههای جهادی سرمایهای راهبردی برای نظام هستند.»
وی با تأکید بر نقش تعیینکننده گروههای جهادی توضیح میدهد: «هر جا از روحیه جهادی استفاده شده، موانع کنار رفته است؛ گروههای جهادی با خدمت صادقانه و خالصانه به مردم، مصداق عملی اعتمادسازی و امیدآفرینی هستند.»
فرمانده سپاه امام صادق (ع) یادآور میشود که تاکنون بیش از هزار و ۳۴۲ واحد مسکونی با همکاری سپاه و کمیته امداد در استان بوشهر تحویل مددجویان شده که بخش قابل توجهی از آن حاصل تلاش گروههای جهادی بوده است.
مجموعه اقدامات گروههای جهادی و بسیج سازندگی در استان بوشهر طی سالهای اخیر نشان میدهد که محرومیتزدایی در این استان از یک فعالیت نمادین عبور کرده و به یک شبکه منسجم، دادهمحور و میدانی تبدیل شده است؛ شبکهای متشکل از صدها گروه جهادی که از ساخت خانه و جاده تا ایجاد نیروگاه خورشیدی و اشتغال پایدار در کنار مردم ایستادهاند و بوشهر را به یکی از استانهای پیشرو در جهاد سازندگی کشور تبدیل کردهاند.
کارآفرینی با تسهیلات اقتصاد مقاومتی
همزمان با گسترش فعالیتهای عمرانی و خدماتی گروههای جهادی در استان بوشهر، یکی از محورهای اصلی مأموریت بسیج سازندگی حرکت هدفمند به سمت اقتصاد مردمی و تحقق عملی اقتصاد مقاومتی بوده است؛ رویکردی که تمرکز آن نه بر کمکهای مقطعی، بلکه بر ایجاد درآمد پایدار، توانمندسازی خانوارهای کمبرخوردار و کاهش وابستگی معیشتی روستاها تعریف شده است.
به گفته فرمانده سپاه امام صادق (ع)، اقتصاد مقاومتی در استان بوشهر عمدتاً در سه محور دنبال شده است؛ تسهیلات خوداشتغالی، زنجیرههای تولید خرد روستایی و توسعه انرژیهای نو.
براساس اعلام رسمی فرمانده سپاه امام صادق (ع) استان بوشهر، بسیج سازندگی تسهیلات اقتصاد مقاومتی و کارآفرینی پرداخت کرده است؛ تسهیلاتی که بهصورت مستقیم به ایجاد یا تثبیت هزاران شغل خرد و خانگی منجر شده و جامعه هدف آن، مددجویان، جوانان بیکار، زنان سرپرست خانوار و روستاییان بودهاند.
سردار رزمجو در اینباره میگوید: «سازمان بسیج سازندگی با تکیه بر مردم و ظرفیتهای محلی، یکی از موفقترین الگوهای عملی اقتصاد مقاومتی در کشور است و استان بوشهر در این حوزه جزو استانهای پیشرو محسوب میشود.»
زنجیرههای کوچک اقتصاد مردمی
در شهرستانهایی مانند جم، دشتستان، تنگستان و دیر، اقتصاد مقاومتی بیش از آنکه به شکل صنعتی کلان دیده شود، در قالب خوشههای محلی تولید نمود پیدا کرده است. گروههای جهادی با شناسایی مزیتهای بومی هر منطقه، اقدام به ایجاد پیوند میان تولیدکننده، بازار و تسهیلات کردهاند.
بهنام لامیان، مسئول یکی از گروههای جهادی فعال در دشتستان میگوید: «اگر جاده ساخته نشود، اقتصاد شکل نمیگیرد، اما اگر تولید نباشد، جاده هم به درد نمیخورد، ما این دو را کنار هم دیدهایم.»
در حال حاضر، دهکده اقتصاد مقاومتی بهصورت رسمی و متمرکز با این عنوان در استان بوشهر افتتاح نشده است، اما بنا بر اعلام منابع رسمی بسیج سازندگی، ایجاد ظرفیتهای مشابه دهکدههای اقتصاد مقاومتی بهصورت پراکنده و موضوعی در حال اجراست.
برنامههایی از جمله تجمیع واحدهای خرد تولیدی، آموزش مهارتهای اقتصادی محلی، اتصال تولیدکنندگان خرد به بازار و توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و انرژی پاک، بهعنوان زیرساخت شکلگیری دهکدههای اقتصاد مقاومتی در دستور کار قرار گرفتهاند و منابع بسیج سازندگی تأکید دارند مدل دهکدهای، یکی از برنامههای آیندهمحور استان بوشهر در صورت تأمین زمین، مشارکت دستگاههای اجرایی و حمایت استانداری خواهد بود.
اقتصاد مقاومتی در استان بوشهر طی سالهای اخیر از مرحله حمایت معیشتی عبور کرده و وارد فاز توانمندسازی اقتصادی و تولید پایدار مردمی شده است. پرداخت صدها میلیارد تومان تسهیلات، توسعه انرژی خورشیدی، ایجاد هزاران فرصت شغلی خرد و شکلگیری شبکههای محلی تولید، نشان میدهد بوشهر بهتدریج به یکی از استانهای الگو در اجرای اقتصاد مقاومتی مبتنی بر مردم تبدیل شده است؛ الگویی که در صورت تجمیع در قالب دهکدههای اقتصاد مقاومتی، میتواند فصل جدیدی از توسعه بومی و پایدار را در جنوب کشور رقم بزند.
