رئيس يك شركت دانشبنيان معتقد است شركتهاي نوپاي دانشبنيان همواره دچار نوعي عدمقطعيت در فعاليتهاي خودشان هستند. ممكن است از مسير اصلي دور شوند، اما مجدداً به اين مسير برميگردند. ارائه يك برنامه كلي براي رشد آنها كارساز واقع خواهد شد. سازوكار جديد نظام ارزيابي و حمايتي بر منطق اعطاي حمايت مبتني بر رشد استوار است و بحث كيفيتسازي و استانداردسازي از شركتهاي نوپا شروع ميشود. به اين ترتيب، وقتي شركتها به سطح فناور رسيدند، به حدي از بلوغ به لحاظ كيفيت رسيدهاند كه به مجتمعهاي بزرگ صنعتي كشور خدمات ارائه دهند.
شواهد نشان ميدهد حمايتهايي كه تا الان از صنايع وجود داشته، نتوانسته است به هدف نهايي مبني بر توسعه زنجيره ارزش محصولات و افزايش ارزآوري براي كشور برسد، به طوري كه كشور در حال حاضر به يكي از بزرگترين واردكنندگان محصولات نهايي و صادركنندگان مواد خام و نيمهخام تبديل شده است. به باور برخیکارشناسان، صنايع در شرايط نامطلوب رشد يافتهاند، به طوري كه براي رقابت در بازارهاي جهاني آماده نشدهاند و تابآوري پاييني دارند، زيرا به حمايتهاي غيرمشروط و غيرزماندار وابسته هستند. به طور مثال، الان اگر به پتروشيميهاي كشور خوراك با قيمت پايين داده نشود، توليد برايشان صرفه اقتصادي نخواهد داشت. در شرايط فعلي به اعطاي رانت خوراك به پتروشيميها به صورت غيرمشروط و غيرزماندار ميپردازند و در نهايت آنها محصولات خام و نيمهخام را صادر ميكنند، به نحوي که كشور درگير موضوع صادرات انرژي مجازي شده است. صنايع ديگر نيز به همين ترتيب به حمايتهاي مادامالعمر و بيجا وابسته شده و كشور را از مزيتهاي توسعه زنجيره ارزش محصولات بينصيب كردهاند. اين موارد لزوم در پيش گرفتن سياستهاي هدفمند، دقيق و برنامهريزيشده را در راستاي اعمال حمايتهاي مشروط و مدتدار از صنايع و شركتها مطرح ميكند، به طوري كه ورود فناوري به صنايع در دستور كار قرار گيرد و در نهايت توسعه زنجيره ارزش محصولات رخ دهد. اين مهم به جز از طريق سامان دادن به دانشبنيانها و استفاده حداكثري از توان آنها به دست نميآيد. در همين راستا، معاونت علمي، فناوري و رياست جمهوري به تدوين آييننامه ارزيابي و حمايت از شركتها و مؤسسات دانشبنيان مبادرت كرده است. سامان حبيباللهي، رئيس يك شركت دانشبنيان در گفتوگو با «جوان» با اشاره به اين موضوع كه تعريف كردن مسير رشد براي دانشبنيانها اقدام بسيار خوبي است، تصريح كرد: بايد پايش شركتها و مؤسسات دانشبنيان به صورت مداوم صورت بگيرد و بدانيم كه در هر مقطعي اين شركتها در چه مرحلهاي از رشد قرار دارند. با توجه به اين بررسيها و اطلاعاتي كه به دست ميآوريم، ميتوانيم سياستگذاريهاي صحيحتري براي دانشبنيانها داشته باشيم. وي در ادامه گفت: ارتباط درست و مؤثر با دانشبنيانها باعث ميشود جوانان نخبه و مستعد كشور براي فعاليت در داخل كشور انگيزه داشته باشند. وقتي دانشبنيانها به صورت مداوم مورد بررسي قرار گيرند و مطابق مسير رشدي كه طي ميكنند از حمايتهاي منطقي بهرهمند شوند، نخبگان انگيزه بيشتري براي فعاليت خواهند داشت. اين رئيس شركت دانشبنيان گفت: اينكه هر شركت دانشبنيان از قبل مسير رشدش را مشخص كند و بر اساس همان برنامه جلو برود، بسيار خوب است. برنامه داشتن باعث ميشود دانشبنيانها به صورت هدفمند پيش بروند و از سرگرداني اجتناب شود، اما نبايد اين برنامهريزي طوري باشد كه دست و پاي دانشبنيانها را ببندد و با سختگيريهاي بيمورد برايشان مشكلآفريني كنيم. اين برنامه تا جايي خوب است كه در خدمت رشد دانشبنيانها باشد، وقتي تبديل به سدي براي پيشرفت آنها شد، ضرر خواهد داشت. حبيباللهي گفت: دانشبنيانها به دنبال بازار هستند. اولين دغدغه آنها اين است كه آيا محصول، فناوري يا نرمافزار من در كشور مورد استفاده قرار ميگيرد يا خير. اين سؤال بزرگ در ذهن صاحبان شركتها و مؤسسات دانشبنيان وجود دارد كه آيا در كشور به ما و محصولي كه توليد كردهايم، اعتماد ميشود. اينكه قرار است شركتهاي فناور با پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان مرتبط و به بازوي تحقيقاتي آنها تبديل شوند، اتفاق بسيار مثبتي است. وي ادامه داد: شركتهاي نوپاي دانشبنيان همواره دچار نوعي عدمقطعيت در فعاليتهاي خودشان هستند. ممكن است از مسير اصلي دور شوند، اما مجدداً به اين مسير برميگردند و ارائه يك برنامه كلي براي رشد آنها كارساز واقع خواهد شد. سازوكار جديد نظام ارزيابي و حمايتي بر منطق اعطاي حمايت مبتني بر رشد استوار است و بحث كيفيتسازي و استانداردسازي از شركتهاي نوپا شروع ميشود. به اين ترتيب، وقتي شركتها به سطح فناور رسيدند، به حدي از بلوغ به لحاظ كيفيت رسيدهاند كه به مجتمعهاي بزرگ صنعتي كشور خدمات ارائه دهند. به طور كلي مشخص كردن يك مسير رشد كلي براي اين شركتها و پايش اين موضوع كه اين مسير طي شده است يا خير ميتواند كمككننده باشد.
