قدم گذاشتن در مسیر پیادهروی اربعین، فقط و فقط با عشق و معرفت به امام حسین (ع) شدنی خواهد بود، به قولی، این کاری است که تنها از دلها برخواهد آمد. اصلاً پیادهروی اربعین، یعنی وصال عاشق و معشوق و خوشا به حال آنهایی که در این مسیر به وصال معشوق برسند. در این مسیر، برخی کاروانها به صورت جمعی وارد کربلا میشوند. آنهایی که در ماه محرم در هیئتشان برای امام حسین (ع) عزاداری کردند، حالا همسفر شدهاند و میخواهند برای برگزاری آیین اربعین، خودشان را به کربلا برسانند.
برگزاری آیین اربعین با توجه به شوق و استقبال میلیونها زائر، برنامهریزیها و ساماندهیهایی را میطلبد که به عزم و همت دستگاههای مختلف و متولی برای خدمترسانی به زائران در این مسیر نیاز دارد؛ موضوعی که مسئول کاروان هیئت هنر در گفتگو با «جوان» به آن اشاره میکند و میگوید: «به عقیده من، سفر اربعین را باید با هیئت شرکت کرد و مسئولان باید امکان سفرهای گروهی را بیشتر از این فراهم کنند.»
آغاز عملیات اربعین۱۴۰۲
عملیات اربعین۱۴۰۲ همزمان با اول ماه صفر با شعار «حیاتنا الحسین» آغاز شده است. بر اساس برنامهریزی ستاد مرکزی اربعین، حماسه اربعین امسال از اول تا ۲۵ماه صفر همزمان با ۲۷مرداد تا ۲۰شهریور صورت میگیرد و در این ایام مرزهای زمینی، هوایی و دریایی با عراق آماده پذیرش زائران است. همچنین موکبهای اربعینی از هفته آینده فعال میشود و در روزهای اخیر نیز برخی موکبها در مرزهای خروجی فعالیت خود را آغاز کردهاند.
سیدمجید میراحمدی، رئیس ستاد مرکزی اربعین با اشاره به ثبتنام بیش از یکمیلیون زائر در سامانه سماح گفت: «بیش از ۹۵درصد زائران، مرز زمینی را برای خروج از کشور انتخاب کردهاند.»
برای سهولت تردد زائران به سوی مرزها در کنار استفاده از ظرفیت حملونقل جادهای و ریلی، اتوبوسهایی از ترکیه و پاکستان اجاره شده است. علاوه بر این، هزینه کرایه اتوبوسها و قطار با نرخ مصوب از شهرهای مختلف به سوی مرزها اعلام شده است و عرضه بلیت با قیمت بالاتر تخلف به شمار میرود. کمیته حملونقل و سوخت ستاد اربعین پیگیر این موضوع شده است.
پیادهروی کاروانی اربعین
در این میان برخی هیئتها به دنبال سفر کاروانی به سمت کربلا هستند و تدارکات این سفر را میچینند. علی حیاتی، مسئول کاروان هیئت هنر است، او به «جوان» میگوید: «هیئت هنر که جمعی از دانشجویان دانشگاههای هنر تهران و بعدها فارغالتحصیلان و سپس هنرمندان در آن حضور پیدا کردند، تصمیم گرفت به صورت دستجمعی به زیارت اربعین برود. من بهشخصه در سال ۱۳۸۷ به عنوان کاروانهای دانشجویی عازم سفر اربعین شده بودم و تا همین الان از این زیارت جدا نشدهام.»
او ادامه میدهد: «به عقیده ما، سفر اربعین را باید با هیئت شرکت کرد، اصلاً برای همین است که هر ساله کاروان راه میاندازیم. حالا در این کاروان گاهی تعدادی از آدمهایی که پیشتر در هیئت حضور نداشتند هم با ما همراه میشوند. شاید در ظاهر اینطور به نظر برسد که ما کارواندار هستیم، اما در واقعیت ماجرا، ما به صورت جمعی و هیئتی به زیارت اربعین میرویم.»
او با بیان اینکه تا زمانی که زنده هستیم، تصمیم داریم روز اربعین را به صورت هیئتی در کربلا باشیم، میگوید: «وقتی سفر اربعین به صورت هیئتی باشد، همه افراد درگیر انجام کارهای آن میشوند. صفر تا صد انجام کارها بر عهده خودمان است؛ از تهیه بلیت و جور کردن وسیله نقلیه برای رفت وبرگشت تا تهیه غذا در محل اسکان و اینکه اصلاً شب را کجا بمانیم. قصد ما این است که در مسیر پیادهروی، تمام کاروان با یکدیگر همراه شوند، همزمان استراحت کنند و با یکدیگر به مسیر ادامه دهند. تصمیممان بر این است که یک دسته عزاداری منظم در شام اربعین نیز داشته باشیم و مراسم اربعین برگزار کنیم.»
لزوم چارهاندیشی برای مناسبسازی مرزها
حیاتی در پاسخ به این سؤال که چه صحبتی با مسئولان دارید، میگوید: «اگر یک جمله بخواهم بگویم این است که خیلی بیش از اینها میتوانند برای اربعین کار کنند. کاش همه مسئولان این قاعده را درک میکردند که اگر کسی تصمیم بگیرد کاری یا خدمتی برای امام حسین (ع) و زائران اباعبدالله (ع) انجام دهد خدا به کار و زندگیاش برکت میدهد.»
او به مشکلات حملونقل در سفر اربعین نیز اشاره میکند و میگوید: «با وجود وعدههایی که برای بهبود شرایط حملونقل این سفر داده شد، اما وسایل نقلیه برای انتقال زائران، چه هوایی و چه زمینی هنوز ضعفهایی دارد، البته مسئولان دلسوزی وجود دارند که خودشان اهل زیارت اربعین هستند، اما در مجموع کارهایی که تا الان انجام شده، کافی نبوده و نیست.»
او میافزاید: «مسئولان باید امکان سفرهای گروهی را بیشتر از این فراهم کنند. اگر بخواهم مثالی بزنم، باید بگویم که در حال حاضر کاروان ما به شدت درگیر تهیه بلیت است. از آنجا که در کاروان ما، خانمها به همراه بچههای کوچکشان حضور دارند و افراد مسن هم هستند، قرار است سفر به صورت هوایی انجام شود، اما ایرلاینها میگویند نهایتاً ۱۰ بلیت را به هر کاروان میدهند و امکان خرید کاروانی بلیتها نیست. این خیلی ناراحتکننده است که نگاه به سفر اربعین، نگاه سفری گروهی نیست و هنوز امکانات به این سمت و سو نرفته است.»
سفرهایی از جنس هیئت، نه تور مسافرتی
حیاتی درباره سفرهای اربعینی به صورت کاروانی توضیح میدهد: «من موافق سفرهای کاروانی که افراد حاضر در آن از هم جدا هستند و مانند یک تور مسافرتی کنار هم به صورت اتفاقی قرار گرفتهاند، نیستم، اما برعکس به شدت موافق سفرهای کاروانی از جنس
هیئتی-کاروانی هستم. باید برای آنهایی که در ایام محرم در هیئتها عزاداری میکردند، امکانات سفر کاروانی تسهیل شود تا بتوانند کنار یکدیگر، زائر اباعبدالله (ع) باشند.»
او همچنین درباره سفر اربعین به صورت خانوادگی میگوید: «چه لذتی بالاتر از اینکه افراد در پیادهروی باشکوه اربعین به صورت خانوادگی شرکت کنند، البته در این رابطه باید مراقبتهایی هم انجام شود. من در این ۱۶ سالی که سفر اربعین داشتهایم، خانوادههای زیادی را در این پیادهروی دیدهام که آمده و از این سفر لذت بردهاند مثل خانوادههای تازه تشکیل شده که سالهای بعد هم با فرزندان خود در این راهپیمایی شرکت کردهاند.»
او به زیباییهای دیگر این سفر اشاره میکند و میگوید: «گاهی در سفر اربعین، پدران و مادرانی را میدیدم که همراه بچهها و نوههایشان آمده بودند، یعنی سه نسل در کنار یکدیگر که برای زیارت اربعین پیادهروی میکردند، البته لازم است خانوادهها همه تدابیر لازم را مدنظر قرار دهند تا سفری بهیادماندنی را در ذهن خود و خانوادههایشان ثبت کنند.»
