شکاف عمیق دفاعی داخل اروپا

جنگ اوکراین همزمان که شکاف غرب و شرق را عمیق‌تر کرد، باعث تشدید اختلافات در داخل اروپا شد. رئیس‌جمهور فرانسه برای چندمین بار طی ماه‌های اخیر از دفاع اروپایی که وابسته به امریکاست انتقاد کرده و گفته است اروپا باید دفاع هوایی مستقل از امریکا داشته باشد.

 

به گزارش «جوان» آلمان ماه اکتبر سال قبل با اعلام برنامه‌ای دفاعی با ۱۴ متحد ناتو، برای خرید سامانه‌هایی که از ایالات متحده و اسرائیل وارد می‌شوند در مسیر محافظت از قلمرو متحدان در برابر حملات موشکی گام برداشت؛ اقدامی که همزمان با جنگ اوکراین برای ایجاد دفاع یکپارچه مقابل روسیه طراحی شده بود. از آن موقع تا الان، ۱۷ کشور از جمله کشور‌های بالتیک، بریتانیا و چندین قدرت
اروپای شرقی که به طور سنتی به سخت‌افزار نظامی امریکا تمایل دارند، طرح به اصطلاح سپر آسمان اروپا را امضا کرده‌اند. این طرح، دولت فرانسه را که همچنان خود را میراث‌دار دوگولیسم در اروپا می‌داند، نگران کرده است و از آن موقع تاکنون امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه در مقاطع مختلف اهمیت دفاع مستقل اروپایی را به متحدان اروپایی خود گوشزد می‌کند. ماکرون روز دوشنبه یک بار دیگر از طرح دفاعی که آلمان‌ها آن را در داخل اروپا پیش می‌برند، انتقاد کرد و گفت: «وقتی صحبت از پدافند هوایی می‌کنیم، اشتباه می‌کنیم که برای (افزایش) ظرفیت عجله کنیم.» ماکرون که در نشست دفاعی حدود ۲۰ کشور در حاشیه نمایشگاه هوایی پاریس صحبت می‌کرد، گفت که مسئله دفاع هوایی مشترک «قبل از هر چیز (مسئله‌ای) استراتژیک است» و تأکید کرد چیزی که اتحادیه اروپا در درازمدت نیاز دارد، این است که به جای اتکای خاص بر ایالات‌متحده از طریق ناتو، به استقلال استراتژیک خود متکی باشد و کلید این امر ایجاد صنعت دفاعی اروپا و خرید در داخل اتحادیه اروپا خواهد بود. فراتر از این، سخنان ماکرون نشانه تضاد فزاینده‌ای است که میان پاریس و برلین بروز کرده است. سازمان‌دهندگان فرانسوی نشست دفاعی ۲۰ کشور که فرانسه در مرکز آن قرار دارد، گفته اند این گفتگو‌ها در مورد هواپیما‌های بدون سرنشین و دفاع موشکی بالستیک مطرح شده و خاطرنشان کردند تهاجم تمام‌عیار مسکو به اوکراین اهمیت و کارآمدی چنین تجهیزاتی را نشان داده است. ماکرون خطاب به این ۲۰ کشور گفته است: «ما باید بدانیم وضعیت تهدید چیست... و سپس، ما اروپایی‌ها، چه چیزی می‌توانیم تولید کنیم و پس از آن چه چیزی باید بخریم؟» رئیس‌جمهور فرانسه با اشاره تلویحی به طرحی که آلمان با همراهی ۱۷ متحد ناتو محور آن است و پاریس آن را تداوم وابستگی به امریکا می‌داند، می‌گوید: «چرا ما هنوز نیاز داریم اغلب تسلیحات امریکایی بخریم؟ زیرا امریکایی‌ها خیلی بیشتر از ما استانداردسازی کرده‌اند و خودشان آژانس‌های فدرال دارند که یارانه‌های هنگفتی به تولیدکنندگا‌ن‌شان می‌دهند.» تایمز اسرائیل نوشته که فرانسه آشکارا منتقد برنامه‌های آلمان برای بهبود قابلیت‌های دفاع هوایی اروپا و پروژه موسوم به سپر آسمان اروپاست که پایان سال گذشته راه‌اندازی شد، از ۱۷ کشور اروپایی از جمله بریتانیا (بدون حضور فرانسه تشکیل شده و قرار است در سیستم‌های دفاع هوایی و موشکی ناتو ادغام شود.) به نوشته تایمز اسرائیل، دولت فرانسه معتقد است این پروژه به اندازه کافی حاکمیت اروپا را حفظ نمی‌کند، زیرا تا حد زیادی وابسته به سیستم‌های دفاع هوایی ایالات متحده و اسرائیل است.
بایدن: تهدید اتمی روسیه واقعی است
در نشستی که با محوریت فرانسه برگزار شده است، مسئله بازدارندگی سلاح‌های هسته‌ای نیز در دستور کار قرار دارد؛ موضوعی که نشانه نگرانی فزاینده از تحولات استراتژیک در اروپاست و البته امریکایی‌ها نیز به این نگرانی دامن می‌زنند. جو بایدن، رئیس‌جمهور امریکا چند روز پس از محکوم کردن استقرار تسلیحات هسته‌ای روسیه در بلاروس گفت که تهدید رئیس‌جمهوری روسیه به استفاده از تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی را «واقعی» می‌داند. بایدن روز دوشنبه در جمع گروهی از حامیان مالی در کالیفرنیا گفت: «زمانی که حدود دو سال پیش اینجا بودم و گفتم نگران خشک شدن رودخانه کلرادو هستم، همه به من طوری نگاه کردند که گویی دیوانه‌ام. زمانی هم که گفتم نگران استفاده پوتین از تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی هستم، آن‌ها به من همانطور نگاه کردند، اما این تهدید واقعی است.» هفته گذشته الکساندر لوکاشنکو، رئیس‌جمهوری بلاروس گفت که کشورش تحویل سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی روسیه را آغاز کرده است که برخی از آن‌ها سه برابر قوی‌تر از بمب‌های اتمی‌ای هستند که ایالات‌متحده در سال۱۹۴۵ روی هیروشیما و ناکازاکی رها کرد. الکسی پولیشچوک، مدیر دپارتمان دوم وزارت خارجه روسیه در امور کشور‌های «همسود» گفته که تصمیم مسکو برای استقرار تسلیحات اتمی در بلاروس، واکنشی اجباری به سیاست‌های خصمانه امریکا و ناتو است. وی خاطرنشان کرد: وقتی جزئیات مربوط به توافق مسکو و مینسک در حال تکمیل بود، دو طرف روش‌های مخرب چندین ساله مأموریت‌های هسته‌ای مشترک کشور‌های عضو ناتو را در نظر گرفتند. این مقام مسئول در وزارت خارجه روسیه همچنین تأکید کرد: برخلاف کلاهک‌های اتمی امریکا در اروپا، تسلیحات هسته‌ای روسیه در نزدیک‌ترین مکان به مرز‌های ما و در خاک کشور اتحادیه
«بلاروس- روسیه» قرار می‌گیرند. وی همچنین گفت: تسلیحات اتمی روسیه به طور فرضی می‌تواند از خاک بلاروس خارج شود، با این حال مسکو تنها در صورتی چنین گزینه‌ای را در نظر خواهد گرفت که امریکا زیرساخت‌های هسته‌ای خود را در اروپا حذف کند.