آمارهای متفاوتی از شیوع اعتیاد میان دانشآموزان وجود دارد و برخی ازکاهش سن اعتیاد به ۱۶ سال یا حتی کمتر هم خبر میدهند، اما آنطور که اسکندر مؤمنی، دبیر کل ستاد مبارزه با موادمخدر البته به نقل از وزارت آموزش و پرورش میگوید آهنگ رشد اعتیاد در بین دانشآموزان متوقف شدهاست. با تمام اینها قرار گرفتن ایران در مسیر ترانزیت موادمخدر تبعات فراوانی برای ما داشتهاست. به خصوص اینکه ما در همسایگی کشوری قرار داریم که در تولید موادمخدر در دنیا رتبهدار است. در افغانستان طی دو دهه گذشته تولید و قاچاق موادمخدر نزدیک به ۵۰ برابر شدهاست و به رغم وعدههایی که طالبان دادند، کشت و تولید موادمخدر همچنان افزایش داشته و کاهشی نبودهاست. افغانستان در حال حاضر رتبه اول تولید تریاک و رتبه دوم تولید موادمخدر صنعتی را دنیا دارد. در چنین شرایطی ایران رتبه برتر کشفیات موادمخدر در جهان را دارد. بر اساس آمارهای رسمی ۹۰ درصد تریاک، ۵۰ درصد مرفین و ۲۷ درصد کشفیات هرویین دنیا را ایران کشف میکند. همچنین طی چهار سال گذشته ضربهزدن به بنیادهای اقتصادی قاچاقچیان ۱۰ برابر شدهاست.
اعتیاد و تبعاتش میتواند یک جامعه را فلج کند. حالا در نظر بگیرید هر قدر که سن اعتیاد در میان اعضای این جامعه کاهش یابد، میتواند خطرناکتر باشد و آن جامعه را با چالشهای بیشتری روبهرو کند. کشور ما در مسیر ترانزیت موادمخدر قرار دارد و در همسایگی کشوری است که مزرعههای خشخاش آن یکی از کسب و کارهای روزمره مردم به شمار میرود. در چنین شرایطی بدیهی است که ایران هم از منظر حمل و نقل و قاچاق موادمخدر و هم از نظر بروز اعتیاد، آسیبهای زیادی ببیند. با وجود این، کشورمان توانسته است در حوزه مبارزه با موادمخدر عملکردی شایسته تقدیر داشته باشد و با شناسایی و کشف باندهای قاچاق مواد مخدر مانع از عبور این مواد به دیگر کشورها شود و از این رهگذر در کنترل جهانی موادمخدر هم نقشآفرین باشد.
همسایگی با یک رتبهدار در حوزه موادمخدر
بر اساس اعلام سازمان ملل، حدود۳۰۰ میلیون معتاد در جهان وجود دارد و سالانه حدود ۵۰۰ هزار نفر در جهان به دلیل سوءمصرف موادمخدر جان خود را از دست میدهند.
اسکندر مؤمنی در نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استانهای سراسر کشور که با عنوان «برنامه عملیاتی سال ۱۴۰۲ مبارزه با موادمخدر و تشریح برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران و ابلاغ و شرح برنامههای مراسم بزرگداشت هفته جهانی مبارزه با موادمخدر»، با اشاره به آمار اعتیاد در دنیا گفت: «استفاده از بستر فضای مجازی در توسعه قاچاق و توزیع موادمخدر در دنیا روزافزون است و سازمان ملل نسبت به آن ابراز نگرانی کرده و هشدار جدی دادهاست.»
به گفته مؤمنی در دو دهه اخیر مصرف مواد صنعتی رو به افزایش بوده و شواهد نشان میدهد که این بلیه شوم و آسیب بزرگ دامنگیر بشریت شده و در حال افزایش است.
وی ادامه داد: «در منطقه و در افغانستان طی دو دهه گذشته و با حمایت ناتو، تولید موادمخدر در آن کشور، ۵۰ برابر بیشتر شدهاست، همچنین بر اساس آمار رسمی سازمان ملل در سال گذشته، با روی کار آمدن طالبان، کشت و تولید موادمخدر افزایش یافتهاست.»
مؤمنی افزود: «افغانستان رتبه اول تولید تریاک و رتبه دوم تولید موادمخدر صنعتی و متامفتامین را دارد و همه شواهد نشان میدهد که در منطقه و جهان با افزایش تولید و مصرف موادمخدر مواجه هستیم.»
رتبه اول کشف موادمخدر در دنیا
مبارزه با موادمخدر و کاهش شیوع مصرف آن یکی از برنامههایی است که در تمام دنیا پیگیری میشود و کشور ما هم در این حوزه پیشتاز بوده و هست. جمهوری اسلامی ایران رتبه اول کشفیات را در دنیا دارد به طوری که بیش از ۹۰ درصد کشفیات تریاک، بیش از ۵۰ درصد کشفیات مرفین و ۲۷ درصد کشفیات هرویین دنیا به جمهوری اسلامی ایران اختصاص دارد.
مؤمنی درباره ساماندهی حوزه موادمخدر و توجه به مسئله در برنامه هفتم توسعه گفت: «بدون برنامه محوری و تدوین درست برنامهها و لحاظ آنها در برنامه هفتم توسعه، نمیتوان این حوزه را سامان داد، برای اینکه بتوانیم در برنامه هفتم توسعه گامهایی را برای رسیدن به آرمانها بر اساس قانون اساسی داشتهباشیم باید بدانیم که با یک بخشنامه و طرح کوتاهمدت به نتیجه نخواهیم رسید؛ بلکه باید برنامه جامع کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت داشتهباشیم.»
اولویت دادن به پیشگیری
از نگاه دبیر کل ستاد مبارزه با موادمخدر در امر مبارزه با موادمخدر، چهار حوزه مقابله با عرضه، درمان، پیشگیری و توانمندسازی در کشورمان مورد توجه قرار گرفته و تاکنون اقدامات زیادی در این حوزهها انجام شدهاست که در میان آنها، پیشگیری اولویت نخست محسوب میشود.
به گفته مؤمنی جمهوری اسلامی ایران با موادمخدر، با تمام توان و همه ظرفیتهای کشور، مبارزه همهجانبهای را انجام داده و دستاوردهای خوبی داشتهاست، ولی هنوز تا مقصد، راه نرفته زیادی داریم.
مؤمنی تصریح کرد: «مبارزه با موادمخدر همراه با استفاده از امکانات فنی و شیوههای نوین و ضربه به بنیان مالی قاچاقچیان موادمخدر بودهاست. بر این اساس طی چهار سال گذشته، ضربه به بنیانهای مالی قاچاقچیان ۱۰ برابر شده و این دستاورد بزرگی در حوزه مقابله است، در حوزه درمان نیز از شیوههای نوین و داروهای جدید درمانی استفاده میشود که نتایج آن در سالهای آتی به ثمر میرسد.»
دبیر کل ستاد با بیان اینکه حوزه پیشگیری، اصلیترین راهبرد ستاد است و تقریباً همه ظرفیتهای فرهنگی کشور برای کمک در این حوزه، اعلام آمادگی کردهاند، افزود: «یکی از ظرفیتهای مهم کشور آموزش و پرورش است که از این ظرفیت در اجرای طرح یاریگران زندگی استفادهشد و امروز شاهدیم که آهنگ رشد اعتیاد در بین دانشآموزان بر اساس اعلام آموزش و پرورش متوقف شدهاست و این مهم از نتایج طرحهایی مانند یاریگران زندگی است.»
مؤمنی ادامه داد: «استفاده از گروههای مرجع از جمله خیرین در امر مبارزه با موادمخدر در دستور کار قرار گرفت و آنان به میدان آمدند و کارهای بزرگی انجام دادند. خیرین در استانهای تهران، مشهد، البرز و فارس به خوبی به میدان آمدند و امروز شاهد نتایج خوبی در این استانها هستیم.»
