شرکتهای دولتی با در اختیار داشتن حجم زیادی از داراییهای کشور نقش مهم و مؤثری در حوزه اقتصادی دارند و مطابق قانون بودجه ۱۴۰۲، بودجه آنها حدود ۶۰ درصد بودجه کل کشور را تشکیل میدهد. تأثیر فعالیت این شرکتها بر متغیرهای کلان اقتصادی از جمله تولید، اشتغال، سطح عمومی قیمتها و سرمایهگذاری و نیز اجرا و تحقق برنامههای اقتصادی و توسعهای دولت، بسیار چشمگیر و گسترده است تا جایی که حجم سرمایهگذاری آنها در سال جاری ۵۶۷ هزار میلیارد تومان، یعنی دو برابر بودجه عمرانی کشور پیشبینی شده است که صرفاً کمتر از ۸ درصد آن از محل بودجه عمومی دولت تأمین میشود.
گزارشگیری مالی و ارائه اطلاعات در زمینه عملکرد مالی شرکتهای دولتی در تصمیمگیری همه فعالان اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور در راستای اهدافی، چون مدیریت کلان اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، افزایش کارایی در استفاده از منابع عمومی، اصلاح ساختار دستگاهها و مؤسسات دولتی و همچنین رشد سریع در زمینههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، پیشرفت حقیقی و در نهایت نیل به عدالت اجتماعی تأثیر فراوانی دارد.
محمد عنبری، مدیرکل امور شرکتهای دولتی وزارت اقتصاد در گفتگو با «جوان» درخصوص اقداماتی که در دولت سیزدهم درخصوص انتظام بخشی به شرکتهای دولتی و شفافیت در عملکرد آنها صورت گرفته است، تصریح کرد: بر اثر اقداماتی که صورت گرفته، امروز مردم میدانند که شرکتهای دولتی چقدر درآمد، هزینه، کارمند، هزینه پرسنلی و موارد دیگر دارند. چقدر پاداش پرداخت میکنند و داراییشان چقدر است و صاحب چه شرکتهایی با چند درصد سهام هستند. مردم امروز میدانند که شرکتها در کجا اموال، زمین، ساختمان و... در مالکیت خودشان دارند.
وی ادامه داد: مواردی که در بالا گفته شد تا چند سال اخیر حتی در دسترس نمایندگان محترم مجلس هم نبود. الان به واسطه رویکرد جناب رئیسی و آقای خاندوزی صورتهای مالی حسابرسی شده شرکتهای دولتی در دسترس عموم مردم قرار گرفته است.
مدیرکل امور شرکتهای دولتی وزارت اقتصاد در ادامه گفت: تنها صورتهای مالی شرکتهای دولتی در دسترس عموم نیست، بلکه صورتهای مالی تمام شرکتهایی که به نحوی انتصاباتش توسط دولت صورت میگیرد نیز در دسترس است. تمامی شرکتهایی که به نحوی تحت کنترل و مدیریت دولت هستند، شامل این شفافسازی شدهاند.
وی خاطرنشان کرد: امروز ما چیز پنهانی از دید مردم در ارتباط با شرکتهای دولتی نداریم و همه چیز آنها شفافسازی شده است. این آغازی بر یک فرآیند است و این اقدام گام اول به شمار میرود و اهمیتی اساسی دارد. ایجاد شفافیت خودش اقدام بسیار بزرگی است، اما صرف این شفافیت اثر بزرگی در عملیات جاری شرکتها به صورت فوری ندارد که به مرور این اتفاق خواهد افتاد.
عنبری ادامه داد: وقتی زوایای پنهان شرکتهای دولتی آشکار شد، ضعفها به چشم میآیند، آسیبها دیده میشوند، نقاط قوت عملکردی مشاهده میشود، مدیران لایق و نالایق از همدیگر تمیز داده میشوند. به این ترتیب، میتوان مدیران لایق را تشویق و افراد ناشایسته را جریمه کرد.
مدیرکل امور شرکتهای دولتی وزارت اقتصاد خاطرنشان کرد: حالا مردم میتوانند سؤال کنند که چرا فلان شرکتی که به لحاظ سنواتی زیانده بوده و زیاندهتر شده، مدیرانش پاداش دریافت کردهاند. این نظارتها باعث میشود که پرداختهای نابجا صورت نگیرد و این رویههای نادرست کنار گذاشته شود، بنابراین شفافسازی اثرش را بر افزایش بهرهوری شرکتها میگذارد.
وی در ادامه گفت: طی دو سال گذشته شاهد تأثیر شفافسازی بر تشدید نظارتهای مردمی بودهایم. برای اولین بار در سال گذشته شرکتهای دولتیای را داشتیم که به آنها پاداشی پرداخت نشد، جریمه شدند و مدیران این شرکتها عوض شدند. همگی این موارد منتج از جهتگیری آیتالله رئیسی است و در دولت سیزدهم اتفاق افتاد.