استاد دانشکده زمینشناسی دانشگاه اصفهان گفت: زلزلههای اخیر در ترکیه و سوریه، زنگ خطری بزرگ برای ایران بشمار میآید و باید با درسی که از آن میگیریم بصورت منسجم و جدی برای تهیه نقشه گسلهای فعال اقدام کنیم. به گزارش جوان آنلاین به نقل از ایرنا، میثم تدین افزود: لازم است که بصورت منسجم و هدفمند برای تهیه نقشه گسلهای فعال، لرزه زمین ساخت و پهنهبندی خطر زلزله با دقت بالا برای هر استان در کشورمان اقدام شود.
وی با بیان اینکه این کار میتواند توسط متخصصان زمین شناسی ساختمانی و تکتونیک (زمین ساخت) و زلزلهشناسی بر پایه دانش و اطلاعات به روز و بازدیدهای میدانی انجام شود، اظهار داشت: از این نقشهها میتوان برای تصمیمگیریهای کلان در مدیریت شهرها مانند تعیین محدوده توسعه جانبی شهری و تقویت و ایمن سازی ساختمانها و محدودههای در معرض خطر زلزله استفاده کرد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: نباید تصور شود که فقط زلزلههای بالای ۶ ریشتر مهم هستند بلکه زمین لرزههای یک تا سه ریشتر نیز باید در نظر گرفته و بررسی شوند، زیرا هشداری برای زلزلههای بزرگتر هستند و به ما در شناسایی گسلهای فعالتر کمک میکند.
به گفته وی، هر چقدر مطالعات بیشتر و بهروز رسانی و خردهلرزهها یا کفلرزهها نیز در نظر گرفته شود، نقشه گسلهای فعال در کشور دقیقتر تهیه میشود و به ما نشان میدهد که کدام گسلها لرزه خیزتر هستند.
تدین اظهار داشت: تاکنون مطالعاتی توسط نهادهای مرتبط مانند سازمان زمین شناسی یا مرکز لرزه نگاری و همچنین توسط استادان دانشگاه و در پایان نامههای دانشجویان تحصیلات تکمیلی درباره نقشه گسلهای فعال انجام شده، اما لازم است که این مطالعات منسجم و هدفمند باشد.
وی افزود: بخشهای مختلف از جمله مدیریت شهری و شهرداریها به این نقشهها نیاز مبرم دارند تا بدانند برای توسعه شهری مانند مناطق مسکونی یا راهها با چه محدودیتهایی مواجه هستند.
این استاد دانشگاه به زلزلههای اخیر اشاره و خاطرنشان کرد: مطالعات پیشین بر روی زمینلرزهها و گسلهای کشور ترکیه، نشان دهنده زلزله خیز بودن جنوب و شمال این کشور بود، اما کم توجهی به این موضوع و تمرکز جمعیتی در این مناطق سبب وارد شدن خسارات جانی و مالی سنگینی شد.
وی با اشاره به اینکه ایران، ترکیه و سوریه در بخش میانی کمربند کوه زایی آلپ - هیمالایا واقع شده اند، گفت: این کمربند میزبان بیشترین حرکتهای گسلی، چین خوردگی و زمین لرزههای کره زمین است.
تدین افزود: مطالعات زمین شناسی ساختاری و تکتونیکی بر روی خاورمیانه گویای حرکت صفحههای قارهای عربستان و آفریقا به سمت شمال است که از حدود ۶۰ میلیون سال پیش تاکنون ادامه دارد.
وی با بیان اینکه نتیجه این حرکتهای رو به شمال، تحت فشار قرار گرفتن ترکیه، سوریه و ایران از سمت جنوب توسط صفحههای قارهای عربی و آفریقا و از سمت شمال با پوسته ستبر جنوب اوراسیا است، ادامه داد: این اتفاق سبب ایجاد گسلها و چینخوردگی ها، زلزلهها و در نهایت رشته کوهها و ارتفاعات در منطقه میشود.
این استاد دانشگاه اظهار داشت: بررسی تاریخچه لرزهخیزی زلزلههای سالهای ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۳ میلادی در خاورمیانه حاکی از لرزه خیز بودن گسلهای اصلی منطقه از جمله شمال آناتولی (شمال ترکیه)، شرق آناتولی و دریای مرده (در جنوب ترکیه) است.
وی همچنین خاطرنشان کرد که هنوز دانش بشری به این حد نرسیده است که قادر به پیش بینی زلزله از نظر بزرگی، مکان و زمان آن باشد.
به گزارش ایرنا، زلزله ۷.۷ و ۷.۶ ریشتری ۶ فوریه ۲۰۲۳ (۱۷ بهمن ماه ۱۴۰۱) ترکیه و سوریه که جان بیش از ۴۶ هزار نفر را در جنوب ترکیه گرفت، علاوه بر تلفات جانی زیاد، خسارتهای مالی سنگینی نیز بر پیکره اقتصاد در این دو کشور بر جای گذاشته است.
بنا به اعلام مدیر بانک جهانی، زلزله اخیر در ترکیه بیش از یک میلیون و ۲۵۰ هزار نفر از ساکنان ۱۱ استان ترکیه را بی خانمان کرده و یا به محل سکونت آنها خسارت وارد کرده است.
هر چند که خسارت دقیق این زلزله که از آن به عنوان «فاجعه قرن» یاد میشود، هنوز مشخص نشده؛ ولی برخی نهادهای اقتصادی برآوردهای خود را از میزان خسارت این زلزله اعلام کرده و گفته اند که اقتصاد ترکیه به سختی میتواند از زیر بار خسارت این رویداد کمر راست کند.
شمار قربانیان زلزله در سوریه نیز حدود ۶ هزار نفر اعلام شده است.