بیش از ۵۰۶هزار نفر با امضای طوماری از اولاف شولتس، صدراعظم آلمان درخواست کردند ارسال تسلیحات به اوکراین را متوقف و به جای آن به برقراری گفتگوهای صلح میان مسکو و کییف کمک کند. جمعآوری امضا برای این طومار از دهم فوریه آغاز شد و تا اواخر روز ۲۸ بهمن ۵۰۶هزار و ۱۵۷ نفر آن را امضا کردهاند. این طومار را با عنوان «مانیفست صلح» «ساهرا واگنکنشت» قانونگذار حزب چپ آلمان و «آلیس شوارتسر» روزنامهنگار معروف این کشور ارائه کردهاند. واگنکنشت از مردم آلمان خواست تا ۲۵فوریه (ششم اسفند) در تظاهراتی که در مرکز برلین برای حمایت از این طومار برگزار میشود، شرکت کنند. صدر اعظم آلمان نیز به این مسئله اذعان کرده است. شولتس روز ۲۸ بهمن در سخنانی در مراسم افتتاحیه کنفرانس امنیتی مونیخ گفت که در میان آلمانیها اتفاق نظر در مورد ارسال سلاح به اوکراین وجود ندارد، با این حال وی از کشورهای متحد اوکراین خواست تانکهای جنگی خود را در اولین فرصت ممکن به این کشور ارسال کنند. در ماههای گذشته کشورهای بسیاری از آلمان خواسته بودند مجوز ارسال تانکهای لئوپارد۲ ساخت آلمان را به اوکراین صادر کند. در ماه ژانویه آلمان بعد از فشارهای غرب با ارسال این تانکها موافقت کرد ولی هنوز هیچ خبری از ارسال این تانکها نیست.
همسویی با امریکا
به رغم عدمتمایل و اجتناب اولیه دولت آلمان در زمینه ارسال تسلیحات سنگین و تأثیرگذار به اوکراین به دلیل ترس از واکنش روسیه و نیز جلوگیری از گسترش دامنه جنگ به سایر نقاط اروپا، به نظر میرسد عوامل مختلفی به ویژه فشارهای امریکا و نیز اقدامات دیگر کشورهای اروپایی در زمینه ارسال انواع سلاح به اوکراین موجب شد تجدیدنظری اساسی در این زمینه در دولت آلمان صورت گیرد. این مسئله تا آنجا ادامه پیدا کرد که حتی آنالنا بائربوک، وزیر امور خارجه آلمان ادعا کرد کشورهای اروپایی «در حال جنگ با روسیه هستند» و باید اقدامات بیشتری برای دفاع از اوکراین انجام دهند. این موضعگیری با انتقادات زیادی در داخل آلمان به ویژه از سوی احزاب مخالف مواجه شد و بائر بوک ناچار به عقبنشینی از موضع خود شد. به نظر میرسد اروپاییها در حال گرفتار شدن در نقشه کلانی هستند که امریکا برای تقابل مستقیم اروپا با روسیه ساخته و پرداخته کرده است. ایالاتمتحده به رغم شعارهای خود درباره لزوم پایان دادن به جنگ اوکراین، اما عملاً رویکرد تعمیق و گسترش این جنگ را با هدف تضعیف و درگیر ساختن هر چه بیشتر روسیه اتخاذ کرده و در این مسیر سیاست تشویق و فشار بر متحدان غربی به ویژه اروپایی را برای افزایش هر چه بیشتر ارسال کمکهای نظامی و تسلیحاتی به اوکراین در پیش گرفته است که نمونه اخیر و البته مهم آن ارسال تانکهای عمده رزمی از جانب کشورهای اروپایی از جمله آلمان برای اوکراین است.
مواضع ضد و نقیض
البته زمامداران آلمان مواضع ضد و نقیضی درباره روسیه اتخاذ کردهاند و زمانی از لزوم شکست قطعی روسیه در جنگ اوکراین سخن میرانند و زمانی دیگر از مخاطرات گسترش دامنه این جنگ به بقیه قاره اروپا و لزوم جلوگیری از وقوع آن صحبت میکنند. اولاف شولتس، صدراعظم آلمان روز ۱۹ بهمن (هشتم فوریه) در نطقی که با عنوان «بیانیه دولت» در پارلمان آلمان قرائت کرد، تحریمهای جدیدی علیه روسیه اعلام کرد. شولتس گفت: «اتحادیه اروپا تا هر زمان که لازم باشد از اوکراین علیه تهاجم روسیه حمایت خواهد کرد. پوتین به اهدافش نخواهد رسید، نه در صحنه کشتار و جنگ و نه از طریق صلح دیکتهشده.» او وعده داد که تحریمهای اروپا علیه روسیه در سالروز حمله این کشور به اوکراین (۲۴ فوریه) باز هم تشدید خواهند شد. از سوی دیگر صدر اعظم آلمان تأکید کرد که با وجود همه کمکها به اوکراین، ناتو نباید به یک طرف جنگ تبدیل شود و تحویل سلاح باید با هماهنگی بسیار نزدیک با متحدان صورت بگیرد، با این حال امضای طوماری نیممیلیونی از سوی مردم آلمان نشان میدهد آنها با سیاست ماجراجویانه دولت ائتلافی این کشور موافقت ندارند و از گسترش دامنه جنگ به سایر نقاط اروپا و نیز واکنشهای احتمالی روسیه به مواضع خصمانه برلین بیمناک هستند.
هزاران نفر روز ۲۹ بهمن در مونیخ آلمان علیه کنفرانس امنیتی مونیخ که در این شهر برگزار شده بود، تظاهرات کردند و خواستار صلح و توقف کمکهای نظامی به اوکراین شدند. اجلاس امسال کنفرانس امنیتی مونیخ با توجه به تداوم جنگ اوکراین تحتالشعاع این درگیری بیسابقه در اروپا پس از جنگ جهانی دوم قرار گرفت و به تریبونی برای حملات لفظی به روسیه از یک سو و درخواست برای تداوم افزایش کمکهای نظامی و تسلیحاتی به اوکراین از سوی دیگر قرار گرفت. در واقع به رغم هدف اولیه و اصلی این کنفرانس که چندین دهه از شکلگیری آن میگذرد، یعنی افزایش امنیت در اروپا و جهان، اما اجلاس سال ۲۰۲۳ در خدمت اهداف و مقاصد جنگطلبانه غربیها به سرکردگی امریکا قرار گرفته و به اجلاسی امنیتزدا تبدیل شده است.
مقامات ارشد غربی شرکتکننده در کنفرانس مونیخ سخنان و مواضع جنگافروزانه و ضدروسی اتخاذ کردهاند. از جمله «کاملا هریس» معاون رئیسجمهور امریکا روز شنبه ۲۹ بهمن در این کنفرانس در موضعگیری تند علیه روسیه گفت: «هر چقدر هم زمان بگذرد، واشنگتن از کییف حمایت خواهد کرد... چنانچه روسیه در جنگ علیه اوکراین پیروز شود، این مسئله دیگر کشورها را نیز ترغیب خواهد کرد کارشکنیهای مشابهی انجام دهند.» ریشی سوناک، نخستوزیر انگلیس نیز در کنفرانس امنیتی مونیخ موضعی جنگطلبانه اتخاذ و تأکید کرد: غرب باید «قابلیتهای پیشرفته و در حد ناتو را به نیروهای مسلح اوکراین که برای بیرون راندن نیروهای روسیه از سرزمین خود لازم دارند، بدهد.» این اظهارات جنگافروزانه نشان میدهد سران غربی قصد دارند با ادامه کمکهای هنگفت نظامی و تسلیحاتی به اوکراین اهداف ضدروسی خود را به ویژه تضعیف توانمندی نظامی و اقتصادی این کشور تحقق بخشند.
این مسئلهای است که حتی برخی سران اروپایی نیز به آن اذعان کردهاند. از جمله «ویکتور اوربان» نخستوزیر مجارستان روز ۲۹ بهمن تأکید کرد که به جز این کشور، همه کشورها در ناتو و اتحادیه اروپا خواهان ادامه جنگ اوکراین هستند. نخستوزیر مجارستان همچنین با اشاره تلویحی به این مسئله که امریکا طرف جنگ با روسیه است، تأکید کرد: در صورتی جنگ میان کییف و مسکو پایان مییابد که امریکا و روسیه باهم مذاکره کنند. اوربان در عین حال افزود: با این موضعگیری کشورهای اروپایی در خصوص اینکه روسیه تهدیدی امنیتی برای این قاره است، موافق نیست. در عین حال روسیه نیز با آگاهی از هدف اصلی غرب بر رسیدن به اهداف خود در جنگ اوکراین تأکید میکند. «واسیلی نبنزیا» سفیر روسیه در سازمان ملل میگوید: عزم غرب برای نابودی روسیه است و ما چارهای جز دفاع از کشور، هویت و آینده خود نداریم.
جمعبندی
به نظر میرسد اروپاییها در حال گرفتار شدن در نقشه کلانی هستند که امریکا برای تقابل مستقیم اروپا با روسیه ساخته و پرداخته کرده است. ایالاتمتحده به رغم شعارهای خود درباره لزوم پایان دادن به جنگ اوکراین، اما عملاً رویکرد تعمیق و گسترش این جنگ را با هدف تضعیف و درگیر ساختن هر چه بیشتر روسیه اتخاذ کرده و در این مسیر سیاست تشویق و فشار بر متحدان غربی به ویژه اروپایی را برای افزایش هرچه بیشتر ارسال کمکهای نظامی و تسلیحاتی به اوکراین در پیش گرفته است. در عین حال برگزاری تظاهرات مردم آلمان علیه کنفرانس امنیتی مونیخ نشان میدهد آنها با سیاست ماجراجویانه دولت ائتلافی این کشور موافقت ندارند و از گسترش دامنه جنگ به سایر نقاط اروپا و نیز واکنشهای احتمالی روسیه به مواضع خصمانه برلین بیمناک هستند، ضمن اینکه جنگ اوکراین و تحریمهای روسیه هم اکنون نیز تأثیرات منفی خود را بر اقتصاد و جامعه آلمان با تورم بیسابقه و افزایش شدید بهای برق و گاز و رکود و کاهش رشد اقتصادی گذاشته است و تداوم این جنگ موجب افزایش تبعات مصیبتبار آن بر کل اروپا خواهد شد.
