شنبه دوم بهمن ماه ۱۴۰۰، نخستین جلسه رسیدگی به پرونده کروز برگزار شد. رسیدگی به این پرونده به قاضی صلواتی سپرده شدهبود. قاضی فسادستیزی که طی روزهای گذشته خبر دروغ ترورش توسط معاندان و براندازان پخش شدهبود.
این پرونده ۱۸ متهم داشت که مهمترین اتهامهای این متهمان شامل قاچاق حرفهای و سازمانیافته قطعات خودرو، اخلال در توزیع مایحتاج عمومی از طریق گرانفروشی قطعات خودرو به عنوان نیازمندیهای عمومی، تحصیل مال نامشروع، پرداخت رشوه به کارکنان گمرک، جعل اسناد و دریافت رشوه بود. امیر فولادی، نماینده دادستان در نخستین جلسه رسیدگی به این پرونده درباره اتهام متهم ردیف اول پرونده گفت: «ح. ک» فرزند حسن، دارای تابعیت ایرانی- امریکایی آزاد با تودیع وثیقه به مشارکت عمده در نظام اقتصادی کشور از طریق سردستگی و رهبری گروه مجرمانه در زمینه قاچاق حرفهای و سازمانیافته قطعات خودرو به میزان ۳۳ هزار و ۹۶۱ میلیارد و ۶۸۶ میلیون و ۴۱۹ هزار و ۱۰۰ تومان در فاصله سالهای ۷/۱۰/۹۲ تا ۲۲/۱/۹۹ از مجرای مشارکت در پرداخت رشوه به کارکنان گمرک به شرح اتهامات انتسابی به متهمان ردیف ۱۲ تا ۱۷ متهم است. وی همچنین به مشارکت در اخلال در توزیع مایحتاج عمومی از طریق گرانفروشی قطعات خودرو به عنوان نیازمندیهای عمومی و تحصیل مال از طریق نامشروع به میزان ۲۲۰ میلیون و ۴۴۳ هزار و ۷۸ دلار امریکا از شرکتهای خودروسازی سایپا و ایران خودرو در حد فاصل سالهای ۹۵ تا ۹۸ متهم است.
متهم دوم این پرونده، «م. پ» فرزند حسین دارای تابعیت ایرانی - کانادایی که متواری شدهاست نیز با اتهامهای مشابه متهم ردیف اول مواجه بود. متهمان ردیف سوم تا هفتم هم به معاونت در اخلال عمده در نظام اقتصادی کشور از طریق معاونت در قاچاق سازمانیافته و حرفهای قطعات خودرو و همچنین پرداخت رشوه به کارمندان گمرک متهم بودند. اما این پرونده متهمانی هم از کارکنان گمرک داشت. متهمان ردیف ۱۲ تا ۱۸ پرونده کروز کارمندان گمرک بودند که به دریافت رشوه از شرکت کروز متهم بودند.
تأثیرگذاری در قیمت خودرو با خرید سهام خودروسازها
در بخش دیگری از جلسه نخست دادگاه شرکت کروز، نماینده دادستان به خرید سهام شرکتهای خودروسازی توسط این شرکت قطعهساز اشاره داشت. نماینده دادستان بیان کرد: سرمایه ثبتی شرکت کروز در سال ۸۳ مبلغ ۵/۴ میلیارد تومان بوده و از سال ۸۹ خرید سهام شرکتهای خودروسازی را آغاز کردهاست. این شرکت در ابتدا یک بلوک سهم از سهام ایران خودرو را از طریق شرکت تدبیر سرمایه خریداری کرده و از همان ابتدا قصد به عضویت در آوردن یکی از افراد وابسته به خود را در هیئتمدیره شرکت ایرانخودرو داشتهاست.
نماینده دادستان در ادامه افزود: با عضویت شرکت کروز در هیئتمدیره ایرانخودرو زمینه فروش گران قطعات خودرو به این شرکت فراهم شدهاست و اسناد نشان میدهد این شرکت میزان ارز کالاهای ترخیصی به گمرکات را بیشتر از ارز پرداختی اعلام میکرد و طبق گزارش سازمان حمایت از مصرفکننده و وزارت صمت حدود ۲۲۰ میلیون دلار گرانفروشی شرکت کروز به شرکتهای خودروساز در طول سالهای ۹۵ تا ۹۸ مشخص شدهاست که شرکتهای خودروسازی در قیمت تمام شده خودرو محاسبه و از مردم دریافت کردهاند، در نتیجه ۲۲۰ میلیون دلار از جیب مردم خارج شدهاست که این موضوع موجب افزایش قیمت خودرو در طول سالهای گذشته شدهاست.
پردهبرداری از لیست هدایا و رشوهها
با برگزاری جلسه دوم رسیدگی به پرونده کروز ابعاد دیگری از تخلفات انجام شده مشخص شدند. از اعطای یک دستگاه خودرو مزدا ۳ به مسئول گمرک امام خمینی تا پرداخت هدیه به کارکنان گمرک بندر شهید رجایی. در بخشی از جلسه دوم دادگاه فولادی نماینده دادستان گفت: متهم «ر» درباره ساز و کار پرداخت هدایا گفته است به دلیل تعداد زیاد مراجعه به گمرک، هدایا پرداخت میشد و، چون پرداخت هدیه به یک عرف تبدیل شدهبود، در صورت عدم پرداخت هدیه کارهای شرکت کروز به کندی انجام میشدهاست. هدایا در قالب کارت هدیه، سکه، خودرو و قطعات خودرو پرداخت میشد. متهم «ر» پرداخت هدیه به لیست ۱۹۸ نفره از کارکنان گمرک را نیز تأیید کردهاست.
نماینده دادستان همچنین اظهار داشت: متهم «غ» گفتهاست که آقای «م» به او دستور داده که به کارمند در خروج گمرک بابت ۱۰ سند، مبلغی پرداخت کند. لیست هدایای پرداختی به کارکنان گمرک در سال ۹۵ شامل ۱۰۵ سکه تمام بهار آزادی، ۱۷۹ نیم سکه، ۱۲۴ ربع سکه، صدها کارت هدیه با مبالغ مختلف، هدایای نفیس و گوشیهای تلفن همراه را شامل میشد. حدود ۵۱ سکه تمام بهار و چندین نیم سکه و ربع سکه نیز به مدیران ارزی بانکهای عامل داده شدهاست.
چه کسانی رشوه گرفتند؟
جلسه سوم رسیدگی به پرونده کروز برگ دیگری از تخلفات شرکت کروز و کارکنان گمرک را ورق زد. به گفته قاضی صلواتی ۲۱ نفر از مسئولان گمرک فرودگاه امام خمینی (ره) رشوه دریافت کردهاند. نماینده دادستان نیز در این جلسه لیستی از کارمندان و مسئولان وقت گمرک از جمله جانشین سالن گمرک فرودگاه امام خمینی (ره)، ارزیاب در خروج گمرک تهران، جانشین گمرک فرودگاه امام خمینی (ره)، مسئول انبارهای گمرک فرودگاه امام خمینی (ره) و رشوههای دریافتی از سوی این افراد را قرائت کرد. همچنین به گفته متهم «ط»، به مسئول در گمرک شهید رجایی یک عدد خودروی سمند، معاون فنی گمرک امام خمینی (ره) یک دستگاه خودروی ساندرو و به معاون مسافری گمرک امام خمینی (ره) یک دستگاه مزدا ۳ به قیمت کارخانه دادهشدهاست.
علاوه بر این، نماینده دادستان اضافه کرد: متهم «ر» درباره میزان رشوه به کارکنان فرودگاه امام خمینی گفتهاست به آقای «ک» معاون گمرک فرودگاه امام ۳۰ سکه بهار آزادی، «ط» معاون گمرک فرودگاه امام خمینی ۲۵ سکه بهار آزادی، جانشین سالن فرودگاه امام، کارشناس در خروج گمرک فرودگاه امام، کارشناس بازبینی گمرک فرودگاه امام و ۴۰ سکه به مدیر کل گمرک فرودگاه امام خمینی رشوه پرداخت شدهاست.
شیوه کار متهمان پرونده کروز
بررسی شیوه کار متهمان پرونده کروز محور جلسات چهارم، پنجم و ششم دادگاه بود. نماینده دادستان در چهارمین جلسه دادگاه شرکت کروز با اشاره به بازرسیهایی که از دفتر گمرک بندرعباس به عمل آمدهاست، گفت: طبق این بازرسیها مشخص شد که متهم مؤمنی اقدام به تهیه لیست رشوه برای ۱۹۸ نفر کردهاست که این مبالغ در قالب کارت هدیه و از سوی شرکت پرداخت میشدهاند. همچنین در بازرسی از رایانه متهم مؤمنی ۱۰۸ صفحه اطلاعات حاوی پرداخت رشوه به ارزیابان و کارکنان گمرک بندرعباس کشف شد. فولادی در خصوص پرداخت رشوه در قالب قطعات خودرو گفت: مدیران شرکت کروز برای تسریع در امر ترخیص کالا به کارمندان گمرک قطعات خودرو رشوه میدادند.
وی با اشاره به اقدامات گمرک بندرعباس برای شرکت کروز اظهار کرد: بر اساس اظهارات متهمان، گمرک بندرعباس مزایای خوبی همچون مسیر سبز را برای شرکت کروز قرار دادهبود و با توجه به این مسیر اکثر محمولههای شرکت بدون ارزیابی از گمرک خارج میشدند.
نماینده دادستان در بخش دیگری از جلسه چهارم گفت: بر اساس اقاریر «غ. ف» متهم ردیف دوازدهم یک دستگاه خودروی مزدا ۳ به نام همسر او شدهبود و موارد دیگر جهت ترخیص کالاها به وی داده شدهاست. این متهم به صراحت گفتهاست که اسناد شرکت کروز جعلی بودهاند. وی با دریافت رشوه اقدام به ترخیص کالاها با درصد بالاتری میکردهاست. به گفته متهم در مجموع پنج سال ۴۰ سکه به او داده شدهاست و همچنین به چند تن از مدیران گمرک نیز خودروی مزدا ۳ تحویل داده شدهاست.
همچنین در پنجمین جلسه دادگاه مشخص شد که متهم «ف» با تشکیل شبکه ارتشا در در خروج گمرک فرودگاه امام خمینی علاوه بر دریافت رشوه از ارباب رجوع برای خود، هزینه رشوه پرداختی به مدیران را از طریق همین شبکه ارتشا تأمین میکردهاست. متهم «ن. غ» هم با اسناد مجعول اقدام به دریافت مجوز ثبت سفارش از وزارت صمت و تخصیص ارز از بانکهای عامل و اخذ مجوز استاندارد برای کالاهای وارداتی قاچاق میکردهاست.
خسارت ۲۲۲ میلیون دلاری به سایپا و ایرانخودرو.
اما یکی از مهمترین اتهامات کروز درباره گرانفروشی به دو خودروساز بزرگ کشور است که در هفتمین جلسه دادگاه شرکت کروز مطرح شد. نماینده حقوقی شرکت ایرانخودرو در این جلسه اظهار داشت: بر اساس اسناد موجود مغایرتهای بسیاری میان قیمت کالا در گمرک و قیمت کالا در شرکت وجود دارد. بابت مغایرتهای موجود در قیمتها از سال ۹۳ تا ۹۸ مبلغ ۱۳۱ میلیون و ۳۰۳ هزار و ۶۶۶ دلار خسارت به شرکت وارد شده و به همین دلیل شرکت ایران خودرو شکایتی را تنظیم کردهاست.
همچنین نماینده حقوقی شرکت سایپا با اشاره به اظهارنامههای گمرکی شرکت کروز بیان کرد: بر اساس اظهارنامههای گمرکی که در پرونده وجود دارد، شرکت کروز برای ۱۷ قلم کالای خود اظهارات دروغ داشته و بررسیها حاکی این است که کالاهای این شرکت از سال ۹۵ تا ۹۸ بیش از ۹۱ میلیون دلار گرانتر به شرکت سایپا فروخته شدهاند. اظهارنامههایی که شرکت کروز به گمرک تحویل داده با اظهارنامههایی که به شرکت سایپا تحویل داده شدهاست دارای مغایرتهای فاحشی بودهاند و شرکت سایپا خواستار رد مال است.
متهم اصلی قاچاقچی را تعریف کرد
هشتمین جلسه دادگاه شرکت کروز به بیان دفاعیات «ح. ک» مالک گروه کروز مربوط میشد. وی در این جلسه اظهاراتی داشت از جمله اینکه: شرکت کروز هیچ ارتباطی با حسین فریدون و مسعود احمدی زاده ندارد، اما آنقدر عاقل هستیم که از دستگاه سیاسی کشور فاصله بگیریم، زیرا سیاست با اقتصاد تفاوتهای بسیاری دارد. برای ورود کالا به داخل دو مجرا وجود دارد. من قاچاقچی را فردی میدانم که با لنج و بدون پرداخت هیچ حقوق و عوارضی کالا را به داخل وارد میکند، اما ما همواره از مجرای قانونی کالاها را به کشور وارد کردیم. شرکت کروز کالاهای متعددی را از خارج از کشور خریداری و به داخل وارد میکند و این شرکت هیچگاه کماظهاری یا بیش اظهاری نداشتهاست.
رد پای متهم در انتخابات ریاست جمهوری
قاضی صلواتی در نهمین (آخرین) جلسه رسیدگی به پرونده شرکت کروز در پاسخ به دفاعیات متهم که در جلسه قبل عنوان شد، اظهار داشت: اسناد و مدارک ردیابی اموال شما نشان میدهد در تاریخ یکم آذر سال ۹۴ مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان به ابراهیم علیپور برای انتخابات دادهاید. همچنین در تاریخ یکم آذر سال ۹۴ مبلغ یک میلیارد و ۱۱۰ میلیون تومان به ابراهیم علیپور، در تاریخ دوم آذر ۹۴ مبلغ ۲۹۰ میلیون تومان به کاووسی برای انتخابات و در تاریخ چهارم آذر ۹۴ مبلغ ۱۰۰میلیون تومان به آقای کشاورز پرداخت کردهاید.
قاضی صلواتی ادامه داد: اسناد همراه با امضای شما موجود است. چکها همگی موجود است که نشان میدهد به حساب مسعود احمدیزاده در بانک صادرات واریز شدهاست. احمدیزاده در دادگاه کیفری ۲ تهران به اتهام فراهم کردن موجبات تحقق بزه ارتشا از طریق در اختیار دادن حساب خویش به حسین فریدون به ۱۵ ماه حبس محکوم شدهاست. این موضوع در دادسرا در حال بررسی است و در صورت صدور جلب به دادرسی پرونده به همین پرونده موجود ضم خواهد شد. قاضی صلواتی افزود: شما گفته بودید که سیاسی نیستید و با سیاسیون ارتباطی ندارید، اما این پولها برای انتخابات خرج شدهاست.
بیش از هزار عدد سکه به عنوان رشوه
فولادی، نماینده دادستان هم در نهمین جلسه دادگاه شرکت کروز درباره میزان هدایا و رشوههایی که توسط شرکت کروز پرداخت شدهاست، گفت: بیش از هزار سکه تمام، نیمسکه و ربع سکه، صدها میلیون وجه نقد در قالب کارت هدیه، قطعات خودرو، خودروهایی به قیمت کارخانه و همچنین خودروهای امانی از سوی شرکت کروز به افراد داده شدهاست.
در پایان جلسه نهم نیز به مانند جلسههای قبل قاضی صلواتی اعلام کرد جلسه بعدی متعاقباً اعلام میشود، اما تاکنون که حدود یکسال از آخرین جلسه میگذرد هنوز جلسه بعدی رسیدگی اعلام نشدهاست.
پاسخ مبهم آقای سخنگو
خرداد ماه سال جاری سخنگوی دستگاه قضا درباره آخرین جزئیات این پرونده اظهار داشت: این پرونده در شعبه ۴ دادگاه ویژه مفاسد مطرح و دارای ۶۰ جلد پرونده است. هشت جلسه دادگاه برگزار شده و متهم ردیف اول در دو جلسه دفاع کردهاست. اتهام ۱۸ نفر از متهمان در حال رسیدگی است. تأکید شده که بر حقوق کارگران خدشهای وارد نشود و جلسات دادگاه در حال رسیدگی است.
پس از این اظهارات، انتظار میرفت جزئیات بیشتری درباره یکی از بزرگترین پروندههای فساد در صنعت خودروسازی منتشر شود، اما نشد.
وعده تعیینتکلیف تا نیمه اول آبان ماه
نامشخص بودن سرنوشت پرونده موجب شد تا پیگیریها درباره پرونده کروز از سخنگوی قوه قضائیه ادامه داشته باشد. در نشست خبری سخنگوی عدلیه در تاریخ ۲۲ شهریور ماه سال جاری، مسعود ستایشی درباره آخرین وضعیت پرونده کروز گفت: این پرونده در شعبه ۴ دادگاه ویژه جرائم اقتصادی با ۶۰ جلد در حال رسیدگی است. هشت جلسه با قرائت کیفرخواست متهم ردیف اول تشکیل شده و دو جلسه هم دفاع کردهاست. اتهام ۱۸ نفر دیگر در حال رسیدگی است. به زودی ادامه رسیدگیها انجام خواهد شد. امید داریم تا نیمه اول آبان این پرونده رسیدگی و تعیینتکلیف شود.
آبان شد دی، اما خبری نشد!
وعده آقای سخنگو درباره تعیینتکلیف پرونده کروز به سر آمد، اما باز هم خبری نشد. براساس پیگیریهای خبرنگار روزنامه جوان از نشستهای خبری سخنگوی قوه قضائیه مشخص شد که وضعیت این پرونده همچنان نامعلوم است، چراکه دفتر سخنگو اخیراً در واکنش به ارسال سؤال درباره آخرین وضعیت پرونده کروز ترجیح داده که سؤال در نشست مطرح نشود! که این مؤید بلاتکلیفی پرونده است. البته در چنین شرایطی سؤالات بسیاری مطرح میشود که پاسخ به آنها در اختیار قوه محترم قضائیه است. به هر حال عامه مردم و تمام افرادی که در جریان این پرونده بودند، حق دارند نتیجه رسیدگی به پرونده کروز را بدانند، آن هم در شرایطی که خرید خودرو در کشور تبدیل به یک رؤیا شده و نقش مافیا و دستهای پشتپرده در صنعت خودروسازی نقل هر محفلی است. با این اوصاف، سرپوش گذاشتن بر چنین پروندهای با این حجم از تخلفاتی که از نظر گذشت تأثیر منفی بر اعتماد عمومی به دستگاه قضایی کشور و در نهایت حاکمیت خواهد داشت.
خدایی پیگیری کنید چرا قاضی صلواتی پرونده رو توجریان نمیندازه دست چه شخصیت هایی تویه کارهست که ازادامه دادگاه واهمه داره قوه قضاییه'چرا شرکتو مصادره نمیکنن به نفع دولت تا تمام کارگرها بیان زیرنظردولت. 
