«آیندهپژوهی ترکیه؛ دیروز، امروز و فردا» عنوانگزارشی است که سال ۱۳۹۶ از سوی مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شد و وضعیت ترکیه در سال ۲۰۲۳ را ترسیم کرد. هماکنون آن سال «۲۰۲۳» از راه رسیدهاست. بر اساس این گزارش، شواهد و مستندات آماری اقتصادی مرتبط با میزان سرمایهگذاریهای انجام شده در بخشهای زیربنایی ترکیه طی دهههای اخیر حکایـت از آن دارند که ترکیه با عنایت به برتری مشهودی که هم اینک از نظر میزان رشد اقتصادی نسبت بـه اغلـب کشورهای همتراز خود در منطقه دارد، در دستیابی به عمده اهداف و چشماندازهای بلندپروازانه ترسیم شده برای سال ۲۰۲۳ میلادی مصادف با یکصدمین سالگرد اضـمحلال امپراتـوری عثمـانی و تأسـیس نظام جمهوریت در این کشور موفق خواهد بود و از جمله مهمترین این اهـداف پیوسـتن بـه جمـع ۱۰ اقتصاد برتر جهان و رساندن حجم صادرات به معادل ۵۰۰ میلیارد دلار است کـه ایـن موقعیت جدیـد ترکیه را به بازیگری تعیینکننده در عرصه تحولات منطقهای و بینالمللـی تبـدیل خواهـد کـرد. ایـن کشور همچنین علاوه بر همسایگی، بیش از هر کشور منطقه و جهان با ایـران قرابـت و مشـابهتهای تاریخی، منطقهای و مذهبی دارد و بر همین اساس بررسی تجارب این کشور در روند توسعه و بـالاخص در دو عرصه مهم برنامهریزی و آیندهپژوهی میتواند حاوی پیامها و درسهای آموزندهای برای ما باشد. بهویژه که ترکیه بسیاری از منابع خدادادی ایران همچون نفت، گاز و مس را در اختیار ندارد. همچنین در بخش نتیجهگیری اینگزارش ۳۰ صفحهای آمدهاست براساس مفاد سند چشمانداز سال ۲۰۲۳، ترکیهبرای خود اهداف بلند پروازانهای ترسیم کرده که رساندن حجم تولید ناخالص داخلی سالانه به ۲ تریلیون دلار (۲ هزار میلیارد دلار) و میزان صادرات به ۵۰۰ میلیارد دلار از جمله آنهاست، این کشور همچنین در نظر دارد ظرف کمتر از یک دهه آینده در زمره ۱۰ اقتصاد برتر جهان قرار گیرد و به یکی از مهمترین بازیگران و نقشآفرینان در صحنههای منطقهای و بینالمللی تبدیل شود. چنانکه ملاحظه شد نهتنها دست اندرکاران امور اجرایی ترکیه که اکثر مراکز اقتصادی و پژوهشی معتبر امریکایی، غربی و نیز ایران تحقق ایدههای مورد نظر این کشور را با توجه به شاخصهای موجود کنونی صرفنظر از برخی نوسانات اقتصادی ناشی از تحولات منطقهای اخیر در عراق و سوریه دور از دسترس نمیدانند، بدترین ارزیابی ارائه شده در این زمینه نهایتاً بیانگر این نکته است که ترکیه تا سال ۲۰۲۳ اگر هم در زمره ۱۰ اقتصاد برتر جهان نباشد حتماً جزو ۱۵ اقتصاد برتر خواهد بود. واقعیت این است که مردم و مسئولان ترکیه از مدتها قبل متوجه این نکته کلیدی و آینده نگرانه شدهاند که در دوران هزاره سوم به دلیل کمبود منابع فسیلی و تجدیدناپذیر از یکسو و تخصصیتر شدن امور و سختشدن رقابتها از سوی دیگر کسب هرگونه فرصت و درآمد جدید دشوار و به تبع آن حفظ موقعیت و دستیابی به موفقیت بدون برنامهریزی و آیندهپژوهی تقریباً غیرممکن خواهد بود و لذا در کنار همه اقدامات دوراندیشانه همچون سرمایهگذاری روزافزون در صنایع زیربنایی و تولیدی و همزمان ایجاد رشتههای کاربردی در دانشگاهها به اقتضای برتریهای نسبی و بومی این کشور، مدارس خاصی را نیز برای آموزش آیندهنگری به دانشآموزان مستعد این کشور تأسیس کردهاند و پرواضح است که فارغ التحصیلان این مدارس در آینده عملکردی به مراتب بهتر از دیگر همسالان خود در اقصی نقاط جهان که چنین آموزشهایی را کسب نکردهاند، خواهند داشت. این کشور همچنین با اذعان به ظرفیتهای بالقوه و بالفعل خود در سطح جهان به معنای عام و منطقه و جهان اسلام به معنای خاص تلاش میکند تا از گردانندگان و بازیگران کلیدی و تعیینکننده هزاره سوم باشد. مسئولان و برنامهریزان این کشور در همین حال ضمن چشم دوختن به افقها و دوردستهای آینده از رسیدگی به مردم خود نیز غافل نمانده است.
