ساماندهی خوراک پتروشیمیها در فصل سرد
اخیراً طرحی در مجلس مبنی بر «بررسی موضوع ساماندهی خوراک نیروگاهها و پتروشیمیها در فصل سرد سال» مطرح شده است. مالک شریعتی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در تشریح جلسه روز سهشنبه ۱۰ آبان ماه این کمیسیون گفته بود از آنجا که طرحی برای این ساماندهی آماده شده است مقرر شد؛ پیشنویس طرح توسط نمایندگان مورد مطالعه قرار گیرد تا شنبه هفته آینده جلسه فوقالعاده کمیسیون جهت ادامه بررسی موضوع برگزار شود. خلاصه این طرح میگوید؛ بخشی از گاز خوراک طبیعی که تحویل برخی از واحدهای پتروشیمی برای تولید مثلاً متانول میشود با هماهنگی خود آنها به وزارت نفت داده شود تا بتواند این خوراک را برای نیروگاهها مدیریت کند و از محل صرفهجویی سوخت مایع مانند گازوئیل و صادرات آن، منابعی حاصل شود که بتواند بخشی از این منابع را برای جبران درآمد واحدهای صنعتی و بخشی را هم برای هدفمندی یارانهها، جبران هزینههای مدیریت و بازاریابی محصولات فرآوردههای نفتی مصرف کند که این کار به نوعی برد- برد خواهد بود چراکه علاوهبر تأمین خوراک و سوخت نیروگاهها و واحدهای صنعتی، به تأمین مالی اجرای این طرح کمک میکند که البته پس از بررسی جزئیات آن، متن نهایی را به صحن علنی ارسال خواهیم کرد.
ابهام در مزیت تولید سوخت متانول
علیرضا ورناصری عضو کمیسیون انرژی مجلس اخیراً در یک مصاحبه گفته بود تنها پالایشگاه ایران که زیرساخت سولفورزدایی و تولید سوخت استاندارد کشتی را داشت، پالایشگاه شازند اراک است که البته پیش از این، این نوع سوخت را برای نیروگاههای برق تأمین میکرد و حالا کشتیهای ایران ناچار هستند که سوخت را از پالایشگاه شازند اراک تحویل بگیرند و با تانکرهای سوخت تا جنوب کشور حمل کنند و هزینه اضافهای بابت طی این مسافت بپردازند و بهتازگی بخشی از این سوخت در پالایشگاههای بندرعباس تأمین میشود. با این حال به نظر میرسد که تا سال ۲۰۳۰ خط تولید سوخت فسیلی برای کشتیها جمع شود و مدلهای جدید کشتی با موتورهای برقی، گازسوز و دوگانهسوز در بازار جهان توسعه پیدا کنند که در آن صورت ایران باید به سمت تولید سوخت الانجی، متانول یا آمونیاک برای کشتیها برود که البته در تولید سوخت آمونیاک مزیت دارد. ایران با ۱۵۰ شناور ملکی بزرگترین کشتیرانی خاورمیانه است که ۵۵ سال قبل تأسیس شده است. سهم ایران در مقابل سوخترسانی سالانه ۸ میلیون تنی بندر فجیره بسیار کم است. ایران سالانه کمتر از یک میلیون تن سوخترسانی میکند این سوخترسانی هم برای شناورهای ناوگان کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران انجام میشود.
توصیه نفتی به واحدهای متانولی
شرکت ملی صنایع پتروشیمی اخیراً با صدور جوابیهای به یکی از رسانهها، گفته سالهاست که بحث تبدیل متانول به پروپیلن مطرح بوده و در حال حاضر نیز دانش فنی آن توسط شرکت پژوهش و فناوری تهیه و موجود است، اما به دلیل اقتصاد ضعیف آن و همچنین کمبود پروپیلن در کشور، وزارت نفت از طریق آییننامه تخفیف پلکانی شرایطی را فراهم نموده که امکان سرمایهگذاری در این خصوص با صرفه اقتصادی مناسب جهت سرمایهگذاران بخش خصوصی فراهم گردد. سرمایهگذاری مورد نیاز برای احداث واحدهای MTO/MTP کمتر از ۵۰۰ میلیون دلار است و پس از تولید پروپیلن، ادامه زنجیره از اقتصاد مناسبی برخوردار بوده و نیازی به اعمال تخفیف توسط دولت نیست. بنابراین واحدهای متانولی که تاکنون از سوددهی بسیار مناسبی برخوردار بودهاند بهتر است کمی دقیقتر و آینده نگرتر به فردای نه چندان دور بیندیشند.
تعطیلی در انتظار واحدهای متانول ساز
۱۰ انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ۲۳ مرداد امسال در نامهای به رئیسی تأکید کرده بود «روزانه حدود ۷۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی (هشتدرصد کل تولید کشور) در صنایع پتروشیمی مصرف میشود که تنها ۳۲ میلیون متر مکعب به عنوان خوراک در واحدهای اوره و متانول مصرف شده و ۳۸ میلیون متر مکعب نیز به عنوان سوخت همه مجتمعهای پتروشیمی مصرف میشود. هشتواحد بزرگ تولید کننده متانول با ظرفیت اسمی سالانه ۱۴ میلیون تن به بهرهبرداری رسیده و ششطرح بزرگ دیگر نیز با ظرفیت سالانه ۹ میلیون تن ظرف دو- سه سال آینده به بهرهبرداری خواهد رسید. با توجه به وضعیت خاص تحریم و شرایط ویژه بازارهای محدود هدف و قیمتگذاری غیر منصفانه خوراک گاز طبیعی، عملیات شرکتهای متانول ساز زیان ده شده و سه واحد تولید متانول در ماههای اخیر از مدار تولید خارج شده و نظر به نتیجه بخش نبودن مکاتبات در خصوص اصلاح قیمت خوراک گاز طبیعی، به زودی شاهد توقف سایر واحدهای متانول ساز باشیم.
