در تعیین میزان دیه در ماههای حرام، تاریخ صدمه در نظر گرفته میشود؟
خیر. برای اینکه نرخ دیه افزایش پیدا کند هم صدمه و هم فوت باید در یکی از چهار ماه حرام باشد؛ (ذیالقعده، ذیالحجه، محرم، رجب)، پس اگر کسی در ماه رجب به واسطه تصادف رانندگی مصدوم شد و در ماه شعبان فوت کرد، افزایش دیه شامل او نمیشود.
آیا میشود نام پدر و مادر را در شناسنامه تغییر داد؟
خیر. شناسنامه یک سند هویتی است که تغییر یا حذف مندرجات آن در غیر از شرایط و مواردی که قانون اجازه آن را داده است، امکانپذیر نیست. تنها راه تغییر نام پدر و مادر در شناسنامه این است که ثابت شود فرزند متعلق به پدر و مادر شناسنامهای نیست. این امر هم صرفاً با حکم دادگاه است که در صورت صدور حکم قطعی، شناسنامه قبلی باطل و شناسنامه جدید صادر میشود. لازم به ذکر است اگر تغییر نام پدر و مادر در شناسنامه به علت اتخاذ نام جدید توسط آنان باشد، نام جدید در شناسنامه درج نخواهد شد و شخص میتواند در قسمت توضیحات نام جدید را وارد کند. همچنین باید اشاره داشت که حذف نام پدر و مادر از شناسنامه و کارت ملی نیز ممکن نیست، اما اشخاص پس از سن بلوغ میتوانند درخواست تغییر نام خانوادگیشان را مطرح کنند. عکس این موضوع نیز صادق است، به این معنا که هیچ یک از پدر و مادر نمیتوانند نام فرزندشان را از شناسنامه خود حذف کنند چراکه رابطه فرزندی، رابطهای نیست که کسی بتواند آن را انکار کند و حتی در صورت رضایت فرزند و همچنین رضایت پدر و مادر امکان حذف نام فرزند از شناسنامه والدین وجود ندارد.
کارفرما در صورت وقوع حادثه شغلی در کارگاه وظیفه قانونی مشخصی دارد؟
بله. به استناد ماده۶۵ قانون تأمین اجتماعی در صورت وقوع حادثه ناشی از کار، کارفرما مکلف است اقدامات اولیه لازم را برای جلوگیری از تشدید وضع حادثهدیده به عمل آورد. همچنین به استناد تبصره ماده ۹۵ قانون کار، کارفرما یا مسئولان واحدهای موضوع ماده ۸۵ قانون کار موظفند تمامی حوادث ناشی از کار را در دفتر ویژهای که فرم آن از طریق وزارت کار و امور اجتماعی اعلام میشود، ثبت و مراتب را سریعاً به صورت کتبی به اطلاع اداره کار و امور اجتماعی محل برسانند. همچنین به استناد ماده۹ آییننامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی و ماده ۶۵ قانون تأمین اجتماعی، کارفرما باید وقوع هر گونه حادثه ناشی از کار را ظرف مدت سه روز اداری به شعبه صندوق تأمین اجتماعی محل اطلاع دهد و نسبت به تکمیل و ارائه فرم ویژه حادثه اقدام کند.
آیا اجباری برای ازدواج در دوران نامزدی وجود دارد؟
خیر. از منظر عوام، نامزدی صرفاً تعهدی اخلاقی برای تحقق ازدواج است، در حالی که طرفین در این دوران مسئولیتی مدنی دارند که معمولاً در صورت به هم خوردن تعهد نامزدی باید ایفا شود. منطبق بر قانون مدنی ماده ۱۰۳۵ وعده ازدواج مسئولیتی برای طرفین ایجاد نمیکند، بنابراین هر یک از طرفین قبل از انعقاد عقد ازدواج، میتوانند منصرف شوند. گاهی مشاهده شده است ضمن نامزدی، وجه التزامی برای تخلف از آن شرط میشود که این شرط از نگاه حقوقی، نافذ نیست چراکه وجه التزام در ماهیت خود فقط وسیلهای برای اجبار طرفین به ایفای تعهد است. این اجبار در عقد نکاح منع شده و طرفین میتوانند حتی بدون عذری موجه منصرف شوند. طبق ماده ۱۰۳۵ قانون مدنی با این اوصاف هیچ دستور قضایی برای اجبار نامزد به ازدواج صادر نمیشود.
اگر کارگری در کارگاهی دچار کاهش توانایی به علل حادثه یا بیماری شده باشد و طبق نظریه کمیسیون پزشکی باید به نامبرده کار سبک ارجاع شود ولی در کارگاه کار سبک وجود نداشته باشد، در این خصوص تکلیف قانونی وجود دارد؟
بله. با استناد به ماده۳۲ قانون کار اگر خاتمه قرارداد کار در نتیجه کاهش تواناییهای جسمی و فکری ناشی از کار کارگر باشد (بنا به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان بهداشت و درمان منطقه با معرفی شورای اسلامی کار یا نمایندگان قانونی کارگر) کارفرما مکلف است به نسبت هر سال سابقه خدمت، معادل دو ماه آخرین حقوق به وی پرداخت کند.
قانونی برای ورود افراد متفرقه به کارگاه بدون اجازه کارفرما وجود دارد؟
بله. مطابق ماده۱۰ آییننامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی، کارگاه ساختمان باید به طور مطمئن و ایمن محصور و از ورود افراد متفرقه و غیرمسئول به داخل آن جلوگیری به عمل آید. همچنین نصب تابلوها و علائم هشداردهنده که در شب و روز قابل رؤیت باشد در اطراف کارگاه ساختمانی ضروری است. در صورت وقوع چنین اتفاقی کارفرما نیز مقصر خواهد بود و به صورت کلی کارفرما در محدوده کارگاه دارای مسئولیت قانونی است.
آیا میتوان با استناد به فیلم ضبط شده، از شخصی شکایت کرد؟
خیر. مطابق ماده۱۶۰ قانون مجازات اسلامی ادله اثبات جرم عبارت است از: اقرار، شهادت، قسامه و سوگند در موارد مقرر قانونی و علم قاضی، بنابراین فیلم ضبط شده یا صدای ضبط شده و سایر مواردی از این دست نمیتواند به عنوان تنها دلیل شاکی کافی باشد.
قانونی برای دروغ گفتن قبل از ازدواج وجود دارد؟
بله. چنانچه هر یک از زوجین قبل از عقد ازدواج، طرف خود را به امور واهی از قبیل داشتن تحصیلات عالی، داشتن وضعیت مالی خوب، موقعیت اجتماعی، شغل و سمت خاص، مجرد بودن و امثال آن فریب دهد و عقد بر مبنای هر یک از آنها واقع شود، مرتکب به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم میشود.
در اختیار گذاشتن ماشین به افراد زیر ۱۸سال جرم است؟
بله. اگر کسی از جمله خانواده ماشین و وسیله نقلیه را در اختیار افراد زیر ۱۸سال بگذارد، از نظر قانون مرتکب جرم شده است و برای وی نیز جریمه در نظر گرفته میشود. اگر یک فرد ۱۸ساله دچار تصادف و خسارت مالی و جانی شود، به دادگاه اطفال انتقال داده میشود و در مقابل این موضوع برای والدین وی که ماشین در اختیارش گذاشتهاند هم مسئلهساز میشود و باید در محاکم قانونی پاسخگو باشند.
