کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران برای چندمینبار متوالی در چند هفته اخیر در حالی تشکیل جلسه دادهاست که با توجه به آلودگی هوا و پایداری این شرایط، مدارس و دانشگاههای تهران تا پایان هفته تعطیل شد. آلودگی هوا به قدری زیاد شدهاست که با چشم غیرمسلح هم میتوان آن را مشاهده کرد. نفس کشیدن سخت و اورژانسها شلوغ شدهاست. نکته مهم اینکه با وجود هشدارها و ممنوعیت ترددها، باز هم ذرهای از ترافیک تهران کم نشدهاست. فرهاد مستوفی، کارشناس محیطزیست در گفتگو با «جوان» درباره شرایط فعلی هوای تهران گفت: میانگین کیفیت هوای تهران چند روزی است در شرایط ناسالم قرار گرفتهاست. نکته قابلتأمل اینکه روز گذشته از ۲۸ ایستگاه مستقر در تهران ۲۶ ایستگاه در وضعیت فوقالعاده قرمز قرار گرفتند و دو ایستگاه دیگر هم به رنگ نارنجی درآمد. این هشدار، وضعیت خطرناکی است که در تهران حکمفرما شده و به احتمال زیاد با توجه به پایداری آن تا پایان هفته هم وضعیت به همین شکل خواهد ماند. وی درباره علل و چگونگی انباشت آلایندهها در آسمان تهران میگوید: موارد زیادی میتواند عامل تعیینکنندهای برای آلایندگی تهران باشد، اما اثرات تجمعی ناشی از انواع سوخت، شامل گاز، سوخت خودرو و سوخت صنایع بیشترین تأثیر را داشتهاست.
این فعال محیطزیست با اشاره به اینکه بیشتر آلودگیها ناشی از موتورسیکلتها، خودروها و کامیونها است، خاطر نشان کرد: بهتازگی در پژوهشی که برای آلودگی هوای تهران انجام شد، مشخص شد، ۸۰ درصد منشأ آلودگیهای تهران به خاطر وجود موتورسیکلتها، خودروها و کامیونهای بیکیفیت و از رده خارج است، ۲۰ درصد باقیمانده هم برای گازهای مسکونی، پالایشگاه نفت و کارخانههای اطراف تهران بودهاست. مستوفی برای حل مشکل وسایل نقلیه در بحث آلایندگی هوا گفت: راهحل زیاد است و به تبع آن مخالف هم زیاد. تا زمانی که ماشینهای بیکیفیت تولید میکنیم، اوضاع بر همین منوال خواهد بود. امروزه خودروسازان به سمت ساخت ماشینهای هیبریدی و برقی رفتهاند، اما ما هنوز درگیر بنزین و گازوئیل بیکیفیتیم. بیشتر موتورسیکلتهای ما از رده خارج هستند.
کارشناس محیطزیست در ادامه تأکید کرد: یکی دیگر از عواملی که باعث تشدید این آلایندگیها شده عدم بارشهای فصلی است. ما برای چندمین سال، سال بارشی خوبی در کشور نداریم. ضمن اینکه پدیده گلباد هم بهوجود آمدهاست. پدیده گلباد یعنی اینکه شبها که هوا سردتر است، هوا از بالای البرز به سمت جنوب تهران میرود و صبحها با گرم شدن هوا این پدیده به تهران باز میگردد؛ یعنی هوای تهران چرخش عرضی ندارد و در نهایت هوا تمیز نمیشود.
وی با تأکید بر اینکه دو راهکار میتواند برای کمتر شدن این موضوع پیشنهاد داد، افزود: تقویت و توسعه حمل و نقل عمومی و فرهنگسازی و تغییر رفتار اجتماعی مردم باید در دستور کار قرار بگیرد. دوم اینکه امروزه در وسایل نقلیه شهری ما بدترین ماشینها وظیفه حمل و نقل را انجام میدهند، در حالی که اگر ما وسایل نقلیه خوبی داشته باشیم و بسیاری از مردم که از ماشینهای شخصی استفاده میکنند، قطعاً خود مردم راغبتر هستند که وسایل عمومی را برای تردد انتخاب کنند.
این فعال محیطزیست در خاتمه تصریح کرد: به نظر من دولت آنقدر درگیر مشکلات اقتصادی است که اصلاً آلودگیها اولویت ندارد و اصلاً ارادهای هم برای حل آن نیست. ما چند سال است درگیر این معضل هستیم، اما واقعاً کدام دولت از گذشته تا امروز برنامه درستی برای این آلایندگیها ارائه کردهاست.