پیامدهای جنگ اوکراین و تحریمهای روسیه، با گذر زمان در بخش انرژی کشورهای اروپایی خود را نشان میدهد، به طوری که علاوه بر فرانسه که کاهش روشنایی معابر را در دستور کار قرار داده، آلمان و انگلیس هم ناچار به صرفهجویی شدهاند و کشورهای کوچک دیگری از جمله لتونی هم از عواقب سیاستهای کلان اروپایی در امان نماندهاند.
بهای انرژی طی ماههای اخیر در بسیاری از کشورهای اروپایی به شدت افزایش یافته است. روزنامه فرانسوی لوموند در این مورد نوشت که ممکن است شهروندان این کشور نیز همچون اوکراینیها مجبور شوند زمستان امسال از شمع استفاده کنند و دولت فرانسه نیز در حال آماده کردن افکار عمومی برای سناریوی قطعی هدفمند برق است. سخنگوی دولت فرانسه اگرچه به قطع برق برای مردم کشورش اشاره نکرده بود، اما به روشنی گفت که در صورت لزوم ۶۰ درصد از جمعیت ممکن است در روزهای اوج مصرف، به مدت دو ساعت در روزهای هفته با قطعی برق مواجه شوند. حالا هشدارهایی که در زمینه لزوم صرفهجویی انرژی در اروپا مطرح شده بود، به مرور رنگ واقعیت میگیرند. دیروز اعلام شد که بنابر اعلام مقامات چند شهر در فرانسه، با هدف کاهش هزینههای برق، روشنایی معابر این شهرها در طول شب کاهش خواهد یافت. بر این اساس، دستکم پنج شهر در این کشور تصمیم گرفتهاند که روشنایی عمومی را در شبها کاهش دهند. هدف از این اقدام، کاهش هزینههای برق است.
در پایتخت آلمان هم افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ اوکراین باعث شده سردی و تاریکی بر روز و شب مردم غلبه داشته باشد و عدهای که در تأمین گرمای مورد نیاز مشکل دارند، به همین دلیل به سرپناههای گرم بروند. رالف نوردهاوس یکی از ساکنان برلین در این مورد میگوید: «بسیاری از افراد در برلین و جاهای دیگر به این دلیل که پول کافی ندارند، سیستمهای گرمایشی خانههایشان را خاموش میکنند و آن را در ساعتهای محدودی روشن میکنند؛ بنابراین بسیار مهم است که در طول روز در نقاطی باشند که مردم بتوانند در گرما بمانند.»آلمان تا سال ۲۰۲۲ بیشتر گاز مورد نیاز خود را از خط لولههایی از طریق روسیه دریافت میکرد. اکنون این مسیر بسته شده و این پایانه متحرک الانجی در ویلهلمزهاون جایگزین آن شده است. این پایانه ظرف چند ماه به دستور صدراعظم آلمان که مصمم به تغییر رویه پیشین است، ساخته شد. همچنین در انگلیس، هزینههای انرژی از اکتبر گذشته ۸۰ درصد افزایش یافته و این جهش هزینهها باعث شده کلیسای سنت جان در منطقه دارلینگتون واقع در شرق این کشور، به دلیل هزینه بالای سوخت و ریزش تعداد مراجعان تعطیل شود. مارک ایست، معاون اسقف منطقه دورهام تأیید کرد که روند قانونی تعطیلی کلیسا آغاز شده و خدمات کلیسا به دلیل هزینههای بالای گرمایشی به حالت تعلیق درآمده است. به گفته ایست، این تصمیم با اندوه بزرگی گرفته شده، اما کلیسا دیگر نمیتواند هزینههای جاری خود را بپردازد. وی افزود: «با توجه به هزینههای بالای سوخت، اسقف دورهام اجازه داد از روز یک شنبه ۵ فوریه خدمات این کلیسا را به طور موقت متوقف کنیم.»
چراغ سبز ورشو به انرژی هستهای
گزارش رسانهها حاکی از این است که اگرچه لتونی توانست با موفقیتی دور از انتظار بحران ناشی از همهگیری کووید-۱۹ را پشت سر گذارد، وضعیت اقتصادی پس از ۲۴ فوریه (پنج اسفند ۱۴۰۰) با وقوع جنگ روسیه و اوکراین، به صورت کامل تحت تأثیر آن قرار گرفت، خاتمه یافتن تبادلات تجاری با روسیه به عنوان بزرگترین شریک تجاری و متخاصم در این جنگ، با بحران ناشی از سیل پناهجویان اوکراینی و از دیگر سو افزایش بهای انرژی ناشی از این جنگ مواجه شد، در نتیجه اکنون کشور در آستانه یک بحران کامل انرژی قرار گرفته است. از این رو، لتونی ناگزیر است در سال ۲۰۲۳ با بودجه موسوم به «بودجه موقت» سال مالی جدید خود را آغاز کند، بودجهای که در آن هیچگونه ابتکار عمل یا راهحل جدید اقتصادی درنظر گرفته نشده است. وزارت دارایی لتونی گفت: بعد از پشت سر گذاشتن دو سال اقتصادی دشوار ناشی از همهگیری ویروس کرونا، انتظار میرفت وضعیت اقتصادی بهبود یابد، اما این امر رخ نداده و اکنون کشور در آستانه یک بحران انرژی قرار گرفته و وضعیت چشمانداز اقتصادی در سال ۲۰۲۳ چندان مطلوب نیست. دولت لهستان با هدف جلوگیری از بحران انرژی، به کارگیری انرژی هستهای را در دستور کار قرار داده است. روزنامه فایننشالتایمز نوشت که ورشو اوایل پاییز امسال اعلام کرد که شرکت امریکایی وستینگهاوس و شرکت کرهای کیاچ انپی (KHNP) هر کدام یک نیروگاه هستهای در لهستان میسازند. تأکید بر انرژی هستهای و همکاریهای بینالمللی در این حوزه بخشی از تلاشهای ورشو برای تضمین استقلال انرژی از روسیه است. لهستان از زمان حمله زمستان پیش این کشور به اوکراین، با افزایش هزینههای انرژی که تورم را به بالاترین حد در ۲۵ سال اخیر رسانده، دست و پنجه نرم میکند. کشورهای دیگر نیز در پاسخ به حمله روسیه به استقبال انرژی هستهای رفته و بعد امنیت ملی را به دیگر شاخصهای انرژی هستهای - از جمله منبع انرژی بدون آلایندگی - افزودند. انگلیس قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ عملیات احداث هشت رآکتور را آغاز کند. آلمان و بلژیک نیز به تازگی و پس از تغییر ۱۸۰ درجهای سیاستهای خود، فعالیت برخی از رآکتورها را تمدید کردند.
