سرویس جامعه جوان آنلاین: زیباترین تصویر و بهترین جملات ممکن را برای صفحه اینستاگرامش انتخاب میکند و از دیدن لایک و کامنتهایی که برایش ارسال شده، ذوق زده میشود. آنقدر محو اینستاگرام شده که صدای کودکش را نمیشنود؛ کودکی که بیش از ده بار، مادرش را صدا زده، اما جوابی نشنیده و حسابی کلافه شده است. این کاربر با گذاشتن عکسهای گلچین شده از خود و خانوادهاش، روح و روانش را تغذیه میکند؛ اینکه دیگران به او میگویند: «چهره زیبا» یا «خانواده خوشبختی» دارد، حالش را خوب میکند، اما درست در همان لحظه که حال خودش خوب است و اعتماد به نفس گرفته، کودکش کلافه شده و حال خوشی ندارد.
کمی آنطرفتر یکی دیگر از کاربران در حال جستجو در صفحات اینستاگرامی است و چندین صفحه از صفحات کاربر اول را میبیند؛ ظاهر آن خانم و خانه و زندگی لوکسشان، دارایی و ماشین گرانقیمتشان را نگاه میکند و یک «آه» در دلش میکشد! با خود فکر میکند که زندگی اش با زندگیای که در تصویر اینستاگرامی میبیند متفاوت است؛ تصور میکند که صاحب این صفحه حال دلش خیلی خوب باشد. اما نمیداند که کاربر این صفحه برای «کافی نبودن آنچه که در زندگی دارد» پست اینستاگرامی گذاشته تا با گرفتن لایک و کامنتهای مثبت، حالِ خوب پیدا کند.
خداحافظی مرد عنکبوتی از اینستاگرام با ۶۷ میلیون دنبال کننده
به تازگی تام هالند بازیگر فیلم مرد عنکبوتی که حدود ۶۷ میلیون دنبال کننده در اینستاگرام دارد، طی پیامی در صفحۀ خود اعلام کرد که قصد ترک این سرویس را دارد. هالند در این پیام گفت؛ «من قصد دارم از شبکههای اجتماعی فاصله بگیرم. برای سلامت روانم. برای اینکه متوجه شدهام که اینستاگرام و توییتر بیش از حد تحریککننده و طاقت فرساست، من این اپلیکیشن را حذف میکنم.»
پیشتر دیزی ریدلی، بازیگر «جنگ ستارگان» نیز اینستاگرام خود را حذف کرد و پس از آن دیگر به اینستاگرام برنگشت.
آمارهایی که روان را نشانه رفته است
اخیرا تحقیقی درباره شبکههای اجتماعی در مجله تایم منتشر شده که نشان میدهد شبکه اجتماعی اینستاگرام، بدترین شبکه از نظر تاثیرات روحی و روانی است و حدود ۶۳درصد از کاربران آن احساس بدبختی میکنند. در تحقیق دیگری که در انجمن سلطنتی بهداشت عمومی بریتانیا منتشر شده است، تاثیر پنج شبکه اجتماعی، ازجمله «یوتیوب»، «توییتر»، «فیسبوک»، «اسنپچت» و «اینستاگرام» بر سلامت روان بررسی شده است.
در این مطالعه ۱۴ شاخص موثر بر سلامت روان ارزیابی شده است. نتایج این تحقیق اینستاگرام را بدترین و مضرترین شبکه اجتماعی نشان داد.
کسی که احساس خوشبختی کند، آن را فریاد نمیزند
اکثر کاربران اینستاگرام احساس بدبختی میکنند؛ زیرا که ناخودآگاه در مقام قیاس زندگی خود با صاحبان صفحات بر میآیند و دائم میگویند که چرا آنها از این امکان برخوردار نیستند؟ احساسی که تحقیقات نشان داده گاهی چنان میتواند پیشرفت کند که منجر به بروز آشوبهای اجتماعی شود. این در حالی است که کاربران هیچوقت دعوای یک زوج عاشق از چهرههای مشهور اینستاگرامی را نمیبینند، زیرا این افراد بهترین حالت خود را نمایش میدهند تا دیگران با حسرت، صفحه شان را دنبال کنند. در حالی که اگر انسانی واقعاً غرق خوشبختی باشد، فرصت نمیکند که در آن لحظات دوربین بهدست بگیرد و آن را فریاد بزند.
اکثر بلاگرهای اینستاگرامی سواد کافی ندارند
ساناز طغرایی، روانشناس و مشاور خانواده درباره آسیبهای اینستاگرام به روح و روان دنبالکنندگان و خراب شدن تعداد زیادی از زندگیهای مشترک به خبرنگار «جوان آنلاین» میگوید: «افراد با دیدن بلاگرهای اینستاگرام زندگی واقعی خودشان را با زندگی غیرواقعی آنها مقایسه میکنند و بخاطر آن چیزهایی که ندارند، دچار افسردگی و اضطراب میشوند. این در حالی است که خانه و ماشینی که بلاگرها با او عکس میاندازند یا فیلم میگیرند، مشخص نیست که اصلا برای خودشان است یا نه؟ آنها احتمالا به قصد کسب درآمد، این تصاویر را میسازند و به نمایش میگذارند تا دنبالکنندگان بیشتر داشته باشند.»
او ادامه میدهد: «اکثر بلاگرهای اینستاگرامی سواد کافی ندارند و در حالی که زندگی شاد و موفقی ندارند، زندگیشان را شاد و موفق نشان میدهند.»
طغرایی درباره آسیبهای ناشی از وقت گذرانی در اینستاگرام اظهار میدارد: «اختلال در خواب یا خوراک یا حتی افسردگی و اضطراب از آسیبهایی است که میتواند دنبالکنندگان صفحات اینستاگرامی را درگیر خود کند. مراجعه کنندگان زیادی میآیند که تماشای سفرهای مکرر بلاگرهای اینستاگرامی را مثال میزنند و میگویند که دیگران مدام در حال سفر و گردش هستند، اما آنها چندین ماه است که مسافرت نرفتهاند. یعنی زندگی واقعی خودشان را با زندگی غیرواقعی بلاگرها مقایسه میکنند. این افراد عمدتا روابطشان با همسرشان سرد شده و مقایسه زندگیشان با آن چیزی که در اینستاگرام میبینند، سبب شده تا عزت نفسشان پایین بیاید.»
او به یکی از بیمارانش اشاره میکند و میگوید: «آقایی به کلینیک مراجعه کرده بود و میگفت هر بار به خانه میآیم، همسرم سرش در تلفن همراهش است و به من توجهی نمیکند. او با دیدن صفحات بلاگرهای اینستاگرامی، توقع دارد که زندگی ما نیز شبیه به آنها شود.»
چه باید کرد؟
طغرایی درباره اینکه «راهکار درگیر نشدن با آسیبهای روانی در اینستاگرام چیست؟» میگوید: «کاربران اینستاگرامی باید آگاهانه از این فضا استفاده کنند. آنها نباید اجازه دهند تا کنترل زمان از دستشان در برود و برای این کار باید فعالیتهای مفید دیگری نیز در برنامههای روزانه خود قرار دهند. آنها باید به جای چت کردن با افراد غیرواقعی در فضای مجازی و غرق شدن در پاسخگویی به کامنتها، با خانواده، دوستان و آنهایی که دوستشان دارند، ارتباط برقرار کنند و وقت بگذرانند. استفاده از تلفن همراه بدون داشتن هیچ قانونی آسیبهای غیرقابل جبرانی به دنبال خواهد داشت که تا دیر نشده باید مدیریت شود.»»
او در پایان تاکید میکند: «پدران و مادران نیز باید حواسشان باشد که اگر خودشان وقتگذرانی در فضای مجازی و اینستاگرامگردی را کنترل نکنند، فرزندشان نیز از آنها الگو برداری خواهند کرد. پس تا دیر نشده است از اینستاگرام یا هر شبکه اجتماعی دیگر، آگاهانه و کنترل شده استفاده کنند.»