در حالی که مقامات امریکایی در هفتههای اخیر تلاش کردهاند به جهانیان اینگونه القا کنند که ایران در میز مذاکرات خواستههای فرابرجامی مطرح کرده و روند گفتوگوها را مختل کرده است، مقامات تهران هم به این لفاظیها پاسخ دادهاند. حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران دوشنبه شب در تماس تلفنی با جوزف بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نسبت به سنگاندازی و زیادهخواهی امریکاییها در روند مذاکرات هشدار داد. به گزارش فارس، امیرعبداللهیان در تشریح رایزنی تلفنی با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «به آقای بورل صراحتاً گفتم امریکا باید زیادهخواهی و تردید را کنار بگذارد. راهحل تکراری نتیجه تکراری را به دنبال خواهد داشت و امریکاییها با اهرم فشار به نتیجه نخواهند رسید.» امیرعبداللهیان در همین خصوص در پستی در اینستاگرام به تشریح این گفتوگوی تلفنی پرداخت و نوشت: «آقای بورل از اراده مثبت جمهوری اسلامی ایران و ابتکار عمل ما برای عبور از موانع و حل و فصل اختلافات باقیمانده در مذاکرات تقدیر کرد و گفت به تلاشهایشان برای نزدیک کردن دیدگاه ایران و امریکا ادامه خواهند داد.» رئیس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: «من هم از آقای بورل و آقای مورا به دلیل تلاشهای مثبت و بیوقفهشان تشکر کردم و به تبیین دلایل اختلافات و راهحل آن پرداختم. به آقای بورل صراحتاً گفتم امریکا باید زیادهخواهی و تردید را کنار بگذارد. معتقدیم راهحل تکراری نتیجه تکراری را به دنبال خواهد داشت. واقعبینی مبتنی بر تحلیل درست نیاز امروز حکام امریکا برای رسیدن به توافقی پایدار است.» وزیر خارجه در گفتوگو با جوزف بورل با بیان اینکه هیچ تردیدی در اراده ایران برای رسیدن به توافق خوب، قوی و پایدار وجود ندارد، تصریح کرد: «کاخ سفید زیادهخواهیها و تردیدها را کنار بگذارد و با واقع بینی در مسیر حصول توافق گام بردارد. » امیرعبداللهیان دو هفته پیش نیز در تماس تلفنی با بورل موضع قاطع ایران را درباره رسیدن به توافق پایدار و عدم عدول از خطوط قرمز ایران اعلام کرده بود. هشدار امیرعبداللهیان به طرف امریکایی، درحالی است که پس از پایان مذاکرات غیرمستقیم ایران و امریکا در قطر، مقامات کاخ سفید ادعا کردند که تهران خواستههای فرابرجامی را روی میز گذاشته و با این کار روند مذاکرات را به بیراهه کشانده است. حتی امریکاییها ادعا کردند که مذاکرات در قطر به دلیل زیادهخواهی ایران بیفایده به پایان رسید و فعلاً برنامهای برای از سرگیری مذاکرات ندارند. ادعای مقامات واشنگتن به خواسته فرابرجامی درحالی است که ایران خواهان لغو همه تحریمها است و برای جلوگیری از خروج مجدد این کشور از برجام، دنبال گرفتن تضمینهای حقوقی است اما امریکاییها با این درخواستها مخالفت کردهاند. ادعاهای فرابرجامی، همان تأمین منافع ملی ایران است که در توافق برجام به آن اشاره شده است و هیئت ایرانی بارها گفته که از این خط قرمزها عدول نخواهد کرد، حتی اگر مذاکرات سالها طول بکشد و به شکست بینجامد. ادعای امریکاییها درحالی است که خود این کشور در سالهای اخیر تلاش کرده توافقی را با ایران امضا کند که برنامه موشکی و رفتارهای منطقهای این کشور را نیز شامل شود اما مقامات تهران این موضوعات را خط قرمز اعلام کردهاند که قابل مذاکره نیست. همچنین در روزهای اخیر نیز مقامات کاخ سفید ادعا کردهاند که اگر ایران به برجام بازنگردد، تحریمهای اقتصادی را تشدید خواهند کرد.
جهان به نفت ایران نیاز دارد
امریکا از یک طرف دنبال افزایش فشارها به ایران است و از طرف دیگر برای توافق با ایران التماس میکند. کریس مورفی، سناتور امریکایی در مصاحبه با شبکه الجزیره با انتقاد از تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق امریکا برای خروج از برجام گفت: «ما در لحظه خطرناکی با تهران به دلیل اقدامات ترامپ و تصمیم او برای خروج از برجام، قرار داریم.» وی گفت: «امیدوارم همچنان فرصت برای احیای برجام وجود داشته باشد و این بهترین چیز برای واشنگتن و منطقه خواهد بود.» وندی شرمن، قائممقام وزارت خارجه امریکا هم که چند روز پیش در سخنانی از افزایش فشارها به ایران سخن گفته بود، این بار گفته هنوز شانس احیای برجام بهرغم اختلافات فعلی وجود دارد و جهان به نفت ایران نیاز دارد. به گزارش وبگاه «واشنگتن دیپلمات»، شرمن دوشنبه شب در این خصوص گفت: «فکر میکنم که یک توافق بسیار عملی وجود داشته باشد و ایران باید به آن پاسخ «آری» دهد. به بهترین شکلی که میتوانیم بگوییم این است که آنها نمیتوانند به یک تصمیم برسند». قائممقام وزارت خارجه امریکا همچون دیگر مقامهای امریکایی توپ را در زمین ایران انداخت و گفت که رسیدن به توافق به نفع ایران است: «تحریمهای آنها کاهش مییابد. اقتصاد آنها بهبود پیدا میکند و بار دیگر نفت خود را به فروش میرسانند و جهان به نفت ایران نیاز دارد، بنابراین میتوانند قیمت خوبی برای آن تعیین کنند. به نفع ایران است که این کار را انجام دهد اما آنها در رسیدن به اجماع مشکل دارند. اتحادیه اروپا، فرانسه، آلمان و انگلیس که در خصوص این توافق مذاکره کردهاند به همراه چین و روسیه همگی خواهان این توافق هستند». پیشتر دفتر ریاستجمهوری فرانسه هم خواستار بازگشت نفت ایران به بازار شده بود. پس از شروع جنگ اوکراین که به افزایش قیمت نفت در بازارهای انرژی منجر شد، غربیها خواهان بازگشت نفت ایران شدهاند تا با تزریق آن بتوانند قیمتها را متعادل کنند و به ثبات برسانند. با این حال بهرغم آنکه دولت بایدن بارها بر سیاست دولت قبلی امریکا مبنی بر سیاست فشار حداکثری علیه ایران تأکید و خروج ترامپ از برجام را یک اشتباه تلقی کرده و مدعی است که قصد دارد به توافق هستهای ایران بازگردد اما رسماً اقدام ملموسی در این راستا انجام نمیدهد و از تریبونهای مختلف برای مسئول شناختن ایران استفاده میکند.
