سرویس جامعه جوان آنلاین: کیسه خیلی بزرگی روی دوش دارد و آن را نفسنفسزنان با خودش از این سطل زباله به سطل زباله دیگری میکشاند. زباله گردها را میگویم که هر روز مشغول جمع کردن زبالههای بازیافتی از داخل سطلها هستند و حتی بوی متعفن زبالهها نیز مانع کارشان نمیشود.
در تعریف جهانی، زباله به عنوان طلای کثیف شناخته میشود چرا که با سود حاصل از بازیافت آن میتوان اقدامات مهمی را برای ارتقای کیفیت زندگی شهری انجام داد. اگر چه در بسیاری از کشورها از طلای کثیف بیشتری بهره را میبرند، اما به دلیل سومدیریت پسماند در ایران، نه تنها توجهی به سود حاصل از طلای کثیف نمیشود بلکه در سایه سیستم معیوب مدیریت پسماند، این منبع مهم مالی به یک دردسر اجتماعی تبدیل شده است. به همین دلیل مافیای زباله تشکیل شده و سود حاصل از این کار را به جیب میزند.
روزی ۴۰۰ هزار تومان درآمد برای زباله گردی!
آمارهای رسمی متولیان حوزه اجتماعی شهر تهران به ویژه سازمان بهزیستی حکایت از آن دارد که کودکان کار در جریان زباله گردی در شهر تهران روزانه بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان درآمد به دست میآورند.
همچنین به گفته مدیر بهزیستی شهرتهران؛ در بحث کودکان کار بیشترین مشکلی که ما با آن مواجه هستیم این است که بیش از ۸۲ درصد افرادی که در موضوع زباله گردی جمع آوری میکنیم اتباع افغانستان هستند که حضور آنها غیر قانونی است.
یکی از زبالهگردهای خیابان مطهری که افغانستانی است و کیسه بزرگی از زبالههایی که جمعآوری کرده روی دوشش است به خبرنگار «جوان آنلاین» میگوید: «درآمدم بستگی به آن دارد که چقدر کار کنم؟ اگر خوب کار کنم درآمدم به روزی ۵۰۰ هزار تومان نیز میرسد.»
این پسر جوان که حدود ۱۵ سال دارد در پاسخ به این سوال که پولهایش را خرج چه کارهایی میکند و چرا با این درآمد لباسهای کهنه به تن دارد، میگوید: «پولها را برای پدر و مادرم که در افغانستان هستند، میفرستم و معمولا پول زیادی برای خودم نگه نمیدارم.»
هر چند که مشخص نیست حرفهای این پسر جوان صحت داشته باشد یا نه؟ اما آن چیزی که ناراحت کننده است بهرهکشی از کودکان و نوجوانان کار است که تبدیل به یک زبالهگرد در جامعه شدهاند و با این کار، سود هنگفتی را وارد جیب سردستههای زبالهگردی میکنند.
سهم شهروندان در قدرت گرفتن مافیای زباله چقدر است؟
در حالی که به مدیریت پسماند در کشور، انتقادات زیادی وارد است، اما باید به این نکته نیز توجه کرد که شهروندان نیز سهم بزرگی در قدرت گرفتن مافیای زباله دارند چرا که به تفکیک زباله از مبدا اهمیت چندانی نمیدهند و همه وسیلههای دورریختنی که به دستشان میرسد را داخل یک سطل زباله میریزند.
متاسفانه تاکنون در هیچ یک از شهرها، فرهنگ تفکیک زباله از مقصد به سبک زندگی مردم وارد نشده و هنوز به این مرحله نرسیدهایم که هر شهروند وظیفه خود بداند تا زبالههای قابل بازیافت را از درخانه تفکیک و پلاستیک و بطریهای آب و نوشابه را جدای از زبالههایتر و خشک در ظرفی خاص جمعآوری کند. همین مسئله موجب شده در جامعه شغلی به نام «زبالهگردی» ایجاد شود و همه شهروندان و طور کلی جامعه تحت تاثیر آسیب ناشی از آن قرار گیرند.
خداحافظی با پدیده زبالهگردی در تهران تا ۱۴۰۳
به تازگی حسین حیدریان، معاون پردازش و دفن پسماند سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران گفت: «حضور زبالهگردها باعث حذف درآمدهای بخش خصوصی و شهرداری میشود چراکه به صورت غیر استاندارد انجام شده و ارزش اقتصادی زباله را کاهش میدهند.»
او ادامه داد: «زبالهگردها زبالههای قابل بازیافت را به مراکز غیرمجاز و زیرزمینی میفروشند که این بازیافت با کیفیت پایین انجام و به دنبال آن، محصولاتی با کیفیت نامناسب تولید میشود و همین موضوع ارزش زنجیره پسماند را کاهش میدهد.»
وی با اشاره به احداث سامانههای mrf در هشت پهنه تهران، اظهار داشت: «در راستای همین اقدام، مدیریت متمرکز پسماند از جمعآوری و حمل تا پردازش و دفن به پیمانکار واگذار میشود و زبالهگردی را تا دو سال آینده به طور کامل حذف میکند.»
