ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس
کد خبر: 1090244
لینک کوتاه: https://www.Javann.ir/004Zca
تاریخ انتشار: ۰۷ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۵۲
گزارشی از خانواده محصولات ترموباریک در کشور
در حالی که تولید سلاح‌های ضدزره در جهان، روندی صعودی را طی کرده و اهمیت این تجهیزات هر روز بیشتر می‌شود، صنایع دفاعی کشورمان سالهاست ضمن خودکفایی در این عرصه، به یکی از قطبهای این محصول تبدیل شده است.
سرویس سیاسی جوان آنلاین: از دوران دفاع مقدس تا به امروز، سلاح های ضد زره نقش بسیار مهمی را تجهیز و ارتقاء نیروهای زمینی کشورمان ایفاء کرده اند هرچند که چنین تجهیزاتی، در دنیا نیز مورد توجه بوده و در دهه های اخیر، بسیاری از صنایع نظامی و ارتش های مهم جهان نیز به سراغ طراحی و ساخت نمونه های جدید از این سلاح رفته اند. حالا و تقریبا بیش از ۳ دهه پس از پایان جنگ تحمیلی، میتوان با قاطعیت اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران کشوری کاملا بی نیاز از خارج در بسیاری از محصولات مهم از جمله حوزه ضد زره شده و از نظر فناوری های این بخش نیز تقریبا همگام با کشورهای مهم جهان قرار دارد.

در خلال توسعه توان ضد زره بومی کشور، مسئله توسعه انواع سرهای جنگی برای موشک های ضد زره مطرح بوده و یکی از مدل هایی که در سالهای اخیر در همه دنیا از جمله در ایران مورد توجه است خانواده مهمات با قابلیت ترموباریک است. در ابتدا به سراغ پاسه این سوال برویم که واژه ترموباریک به چه معناست؟ سلاح گرمافشاری یا ترموباریک نوعی بمب، راکت یا موشک است که در ابتدا، توده‌ ای از مواد آتش‌ زا در شعاع انفجاری خود ایجاد می‌کند که با اکسیژن موجود در جو مخلوط می‌شود. سپس در مرحله بعد، این توده آتش می‌گیرد؛ بطوریکه منطقه آتش گرفته شده را نابود می‌کند.

 سلاح گرمافشاری ابتدا به کمک یک خرج کوچک، اَبری از غبار انفجاری ایجاد می‌کند و سپس آن را با خرج دوم محترق می‌ سازد. بمب گرمافشاری که بمب خلاء هم نامیده شده با استفاده از اکسیژن موجود در هوا برای سوختن، یک ابر انفجاری قدرتمند ایجاد می‌کنند و با این کار در مقایسه با بمب‌های معمولی، انرژی تخریبی خود را در طول زمان بیشتری آزاد می‌ کند. بنابر این، هنگامی که این بمب در فضای سرپوشیده پناهگاه‌ های زیرزمینی منفجر شود، فشار تخریبی آن به مدت طولانی‌ تری در فضای بسته پناهگاه باقی می‌ ماند و باعث تخریب بیشتری می‌ شود و به این خاطر برای پاکسازی استحکامات و سنگرها سلاحی کارآمد به‌شمار می‌آید.

با توجه به اینکه سلاح های ترموباریک خصوصا در جریان مقابله با حملات داعش و تکفیری ها به سوریه و عراق مورد استفاده قرار گرفته و در عملیات محیط های بسته عملکردی مناسب دارند، ممکن است تجارب غنی به دست آمده از این نبردها، در حرکت صنایع دفاعی کشورمان به سمت تولید این محصول موثر بوده باشند. حال و با این توضیحات به سراغ معرفی ۵ ضد زره ایرانی مجهز به مهمات ترموباریک می رویم.

آر پی جی های محبوب و تجهیز به مهمات ترموباریک

تقریبا هر ایرانی که در دوران دفاع مقدس زندگی کرده باشد و یا هر کسی که فیلم یا داستان و رواتی از آن دوره را خوانده باشد حداقل یک بار اسم RPG-۷ یا به قول عبارت کلی در ایران آر پی جی را شنیده است. این راکت انداز ضد زره مشهور ساخت شوروی سابق یکی از سلاح های تاثیر گذار از تقریبا دهه ۱۹۶۰ میلادی به این سو بوده و در جریان جنگ تحمیلی نیز در حجم فوق العاده بالایی توسط هر دو طرف مورد استفاده قرار گرفت.

اولین بار در بهار سال ۱۳۹۷ بود که تصاویری از وجود مهمات ترموباریک برای راکت اندازهای سری آر پی جی ۷ در ایران منتشر شد. این راکت ها دارای پرتابه ای به کالیبر ۱۰۵ میلی متر بوده و می توانند برای نابودی اهدافی مثل سنگرها و زره پوش های سبک به کار بروند. برد این مهمات خاص از سری آر پی جی ۷ بسته به مهارت کاربر بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ متر بوده و تنها یک تیر از آن می تواند یک فضای بسته به مساحت ۱۵۰ متر مربع را پاکسازی کند.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

 راکت ترموباریک در جریان نمایشگاه راهیان نور - اولین راکت سمت راست

اما آر پی جی های تولیدی در ایران به مدل ۷ خلاصه نشده و بحث مدل معروف ۲۹ ملقب به خون آشام نیز جزو محصولات معروف صنایع دفاعی ایران است. در جریان نمایشگاه IQDEX در سال ۲۰۱۷ میلادی در عراق بود که برای اولین بار نمونه مهمات ترموباریک ایرانی برای راکت انداز آر پی جی ۲۹ نیز معرفی شد.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

راکت ترموباریک ساخت ایران برای RPG-۲۹

مدل ترموباریک مهمات توسعه پیدا کرده برای این راکت انداز، حداکثر ۱۰۰۰ متر برد، ۶.۹ کیلو وزن و سرعتی در حدود ۲۲۵ متر بر ثانیه را دارد. با این دو نوع مهمات می توان گفت که آر پی جی ۲۹ می تواند طیف بسیار گسترده ای از تهدیدات از تانک های پیشرفته تا نیروهای پیاده پنهان شده درون یک سنگر یا ساختمان را هدف قرار دهند. قبل از این که به سراغ ادامه این لیست برویم باید به این مسئله اشاره شود که حضور راکت انداز انفرادی معروف RPO-A Shmel به عنوان یک سلاح از سری ترموباریک نیز در ایران تایید شده است. اولین تصاویر در خصوص وجود این سلاح در ایران در جریان رزمایش پیامبر اعظم(ص) ۱۷ در اختیار نیروی زمینی سپاه منتشر شد که به دلیل عدم مشخص بودن وضعیت تولید یا عدم تولید ان در داخل کشور در این مطلب صرفا اشاره ای به آن داشتیم.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

راکت انداز RPO-A Shmel  در اختیار نیروی زمینی سپاه

اس پی جی ۹ و مهمات جدید ایرانی

راکت اندازهای سری SPG-۹ از جمله سلاح های قدیمی و محبوب ساخت شوروی سابق هستند که از دوران جنگ تحمیلی تا به امروز در کشور ما در خدمت نیروهای مسلح بودند. این سلاح به صورت استاندارد، سنگین وزن بوده و حمل ان برای یک نفر مشخصا امری سخت و تقریبا غیر ممکن است. در بحث کاهش وزن، جهاد خودکفایی سپاه با توسعه مدل کامپوزیتی از این سلاح با نام نافذ ۲ با وزن در حدود ۱۹ کیلوگرم در مدل عملیاتی یک گام مهم در آماده کردن این سلاح برای میدان های نبرد جدید برداشت.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

پرتابه TBG-۹ در وسط تصویر

اما صنایع دفاعی کشور ما نیز در کنار بحث توسعه مدل های مختلف مهمات برای این سلاح، یک نمونه ترموباریک با نام TBG-۹ را ساخته است. این پرتابه توان رسیدن به برد  ۶۰۰ الی ۱۰۰۰ متر را داشته و می تواند در منطقه ای به مساحت ۵۰ متر مربع اثری مرگبار داشته باشد. وزن این پرتابه در حدود ۵ کیلو و ۳۰۰ گرم است.

از توفان تا دهلاویه مجهز به سرهای جنگی ترموباریک

در ادامه اما به موشک های ضد زره هدایت شونده ایرانی می رسیم. رده ای از سلاح ها که جزو معروف ترین تولیدات صنایع دفاعی کشور ما بوده و خصوصا در یک دهه در جریان عملیات های ضد تروریستی در سطح منطقه غرب آسیا شانه به شانه رقبای جهانی خودی نشان داده است. شروع داستان ضد زره های هدایت شونده ایرانی قطعا توفان است. این محصول، شباهت هایی به موشک مشهور تاو دارد که یادگار روزهای سخت جنگ تحمیلی است و امروز یکی از پر شمارترین سلاح های ضد زره در خدمت نیروهای مسلح بوده و سابقه نقره داغ کردن داعشی ها خصوصا در عراق را نیز در کارنامه پر افتخار خود دارد.

در سری موشک های توفان حداقل ۳ مدل شناخته شده با سر جنگی ترموباریک هستند. موشک های ضد زره ایرانی مجهز به سرجنگی ترموباریک معمولا با یک نوار قرمز رنگ مشخص می‌شوند. در سری توفان مدل ۴، ۶ و ۷ دارای سر جنگی ترموباریک هستند.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

موشک توفان ۴

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

موشک توفان ۶

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

موشک توفان ۷

برد موشک توفان-۴ بین ۱۰۰ تا ۳۷۵۰ متر، سرعت نهایی آن ۳۱۰ و سرعت متوسط آن ۱۷۸ متر بر ثانیه است که تغییرات اندکی را نسبت به توفان پایه نشان می‌دهد. کاهش ۱۰۰ متری بیشینه برد توفان-۴ نسبت به نمونه پایه می‌تواند ناشی از افزایش وزن این موشک باشد زیرا این نمونه دارای جرم ۲۰ کیلوگرم است که ۳.۵ کیلوگرم آن مربوط به سرجنگی می‌شود. طول این موشک ۱۱۷.۲ و قطر آن ۱۵.۳ سانتیمتر بوده و مدت زمان پرواز آن در برد بیشینه ۲۱ ثانیه است. به طور معمول ۱ تا ۲ موشک توفان-۴ را در هر دقیقه می‌توان از پرتابگر آن شلیک کرد. این موشک در دمای منفی ۳۲ تا مثبت ۶۰ درجه قابل به کارگیری است.

موشک توفان-۶ نیز همچون توفان-۴ دارای سرجنگی ترموباریک بوده، از نظر شکل ظاهری شبیه به نمونه پایه توفان است با این تفاوت که تمام بدنه در این نمونه جدید، دارای قطر یکسان است یعنی کاهش قطر بدنه که در توفان-۱، ۲ و ۴ بعد از قسمت پیشران پروازی مشاهده می‌شد، در توفان-۶ دیده نمی‌شود. بدیهی است که این امر سبب افزایش حجم بدنه موشک در قسمت جلویی می‌شود که این حجم افزوده، صرف جای‌دهی سرجنگی بزرگتر شده به طوری که سرجنگی این نمونه از ۳.۵ کیلوگرم در توفان-۴ به ۵ کیلوگرم رسیده است.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

استفاده از خانواده موشک‌های ایرانی توفان در عراق و سوریه علیه تروریست‌ها - به نوار قرمز در دور برخی از موشک ها دقت کنید

سایر مشخصات تغییر کرده در توفان-۶ نسبت به توفان-۴ شامل برد بین ۱۰۰ تا ۳۵۰۰ متر، جرم کل ۲۱ کیلوگرم و سرعت متوسط ۱۷۰ متر بر ثانیه است. این موشک همانند توفان-۴ و ۵ قابلیت شلیک از پرتابگر ثابت زمینی، زره پوش ها و بالگردها را دارد. شیوه هدایت این نمونه همانند نمونه پایه توفان از نوع فرمان به خط دید نیمه خودکار است. نمونه بعدی این خانواده یعنی توفان-۷ نیز یک موشک با سرجنگی ترموباریک است. در نمایشگاه دستاوردهای نیروهای مسلح در بهمن ماه سال ۱۳۹۷ یک تصویر از موشک توفان ۷ با نوار قرمز معروف منتشر شده است.

وزن کلی این موشک در حدود ۲۱ کیلو و وزن سر جنگی آن در حدود ۵ کیلو و ۶۰۰ گرم است. برد آن در حدود ۳۵۰۰ متر بوده و می تواند با سرعت ۱۷۰ متر بر ثانیه پرواز کند. این موشک مشخصا در بحث سر جنگی سنگین تر شده و مشخصا از قدرت تخریب بیشتری برخوردار است. موشک بعدی معروف ضد زره ایرانی سری صاعقه است که بر اساس مدل دراگون طراحی و ساخته شده.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

موشک ضد زره صاعقه ۴

یک مدل کمتر شناخته شده از این سری موشک صاعقه ۴ دارد که با نوار قرمز معروف مجهز بوده و از سر جنگی ترموباریک استفاده می کند. برد نهایی این موشک ۹۰۰ متر بوده و سیستم هدایت آن نیز از نوع فرمان به خط دید نیمه خودکار است. کل پرتابگر و موشک ۱۵ کیلو و ۸۰۰ گرم وزن دارد. وزن خود موشک ۷ کیلو و ۴۰۰ گرم و وزن سر جنگی آن نیز ۲ کیلو و ۸۰۰ گرم است.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

مدل اولیه موشک دهلاویه در اختیار مقاومت عراق با نوار قرمز معروف

و اما در آخر به یکی از قوی ترین موشک های ضد زره ایرانی یعنی دهلاویه می رسیم. موشکی ضد زره هدایت لیزری که بر اساس نمونه معروف کورنت توسعه پیدا کرده و سالهاست که به عنوان یکی از اصلی ترین سلاح های ضد زره کشور ما شناخته می شود. این موشک در خدمت هم مدل ۵ کیلومتری و هم مدلی با برد ۸ کیلومتر دارد.

ایران در ۲ دهه تبدیل به قطب مهم تولید موشک‌های ضدزره در جهان شد +عکس

مراسم رونمایی وزارت دفاع - موشک های دهلاویه شبیه به مدل ۹M۱۳۳M-۲ (مدل با برد ۸ کیلومتر) - به رنگ قرمز و زرد دقت کنید

مدل ۵ کیلومتری این موشک پیش از این خصوصا در جبهه عراق در اختیار ارتش و مقاومت این کشور قرار گرفته و به شکل موثری در مبارزه علیه گروه تروریستی داعش نیز استفاده شده است. این سری از موشک ها وزن کلی ۲۲ کیلو و ۷۰۰ گرم و وزن سر جنگی آنها نیز در حدود ۶ کیلو و ۸۰۰ گرم بوده و سرعت این موشک ها نیز در حدود ۲۶۰ متر بر ثانیه است.

نگاهی به نبردهای سالهای اخیر بویژه درگیری اخیر روسیه و اوکراین، نشان می دهد طراحی و نقشه راهی که در نیروهای مسلح و صنایع دفاعی کشورمان برای توسعه دکترین نبرد نامتقارن به دست آمده، کاملا راهگشا و موثر بوده و در این میان، موشک های ضد زره بخش مهمی از توان رزم زمینی کشورمان را تشکیل داده اند به گونه ای که هم اکنون، خانواده سلاح های ضدزره در کشورمان بسیار متنوع بوده و از شمار انگشتان دو دست نیز فراتر می رود و با ورود آنها به سازمان رزم نیروهای زمینی ارتش و سپاه، توان ضد زره یگانهای عملیاتی و سرپنجه های این نیروها به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرده است.

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
عناوین پیشنهادی
آخرین اخبار