با شیوع سوش اومیکرون در دنیا و غالب شدن این سویه، یکی از جدیترین نگرانیها واکسنگریزی سویه جدید کروناست. به همین خاطر هم تولیدکنندگان واکسن در سراسر دنیا به دنبال تولید واکسنهایی هستند که سویه اومیکرون را مهار کند. شرکت ایرانی تولیدکننده واکسن ایرانی کووایران برکت هم تولید واکسن اختصاصی اومیکرون را یک ماه پس از شناسایی این ویروس در کشور به نتیجه رساند. نتایج اولیه مطالعات این واکسن بهروز شده نشاندهنده خنثیسازی ۱۰۰ درصدی سویه اومیکرون توسط واکسن جدید و بیخطری آن در مطالعات حیوانی است که گزارش این مرحله از مطالعات به صورت پیشمقاله در سایت بیوارکایو منتشر شده است. از سوی دیگر تاخت و تاز اومیکرون در موج ششم بهطور فزایندهای افزایش داشته و تعداد فوتیهای کرونایی را به ۱۸۵ نفر در ۲۴ ساعت رسانده است. این در حالی است که یک ماه پیش در تاریخ ۲۸ دیماه، تعداد ۱۸ فوتی در ۲۴ ساعت ثبت شد و حالا با سپری شدن تنها یک ماه، آمار فوتیها ۱۰ برابر شده است. رشد ۱۰ برابری آمار فوتیها در یک ماه از طوفان پیشرو حکایت دارد.
روزی که نخستین مورد ابتلا به سوش اومیکرون در کشور شناسایی شد شاید کسی فکرش را نمیکرد که ظرف مدت یک ماه این سویه تعداد فوتیهای کرونایی را ۱۰ برابر کند! هرچند همان ابتدا هم هشدارهایی درباره سرعت انتشار این نوع تازه کرونا داده شد، اما انگار نه مردم آنطور که باید و شاید هشدارها را جدی گرفتند و نه مسئولان. حالا آمارهای کرونایی روز به روز زیادتر میشود و احتمالاً طی روزهای آینده تعداد فوتیها به بالای ۲۰۰ نفر برسد. طبق آمار ۲۴ ساعته وزارت بهداشت تا روز ۲۷ بهمنماه، ۱۶ هزار و ۳۱۰ بیمار جدید مبتلا به کووید ۱۹ در کشور شناسایی شدند که ۲هزار و ۲۷۵ نفر از آنها بستری شدهاند. در همین زمان ۱۸۵بیمار مبتلا به کرونا جان باختند. بر این اساس مجموع جانباختگان این بیماری به ۱۳۴ هزار و ۲۳۸ نفر رسید. در حال حاضر ۲۴۷ شهرستان در وضعیت قرمز، ۱۱۲شهرستان در وضعیت نارنجی، ۸۹شهرستان در وضعیت زرد و صفر شهرستان در وضعیت آبی قرار دارند.
آمار اومیکرونی نسبت به دلتا بیشتر نباشد، کمتر نیست!
آنطور که علی نصیری، سرپرست سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران میگوید، میزان بستری و فوت ناشی از سویه اومیکرون دو برابر شده است و پیشبینی میشود پیک این سویه ۱۰ اسفند باشد.
از نگاه وی، تصور باطل بیضرر بودن اومیکرون را باید کنار گذاشت. این حرف براساس بررسی نسبت فوتیهای ناشی از اومیکرون در مقایسه با فوتیهای ناشی از سویه دلتا بیان شده و از این نظر درست است، چون کسانی که بر اثر ابتلا به سویه دلتا بستری میشوند به نسبت مبتلایان سویه اومیکرون کمتر است، ولی، چون شیوع اومیکرون به مراتب بیشتر است، این بستری و فوت در تعداد بالای ابتلا جبران میشود. به عبارتی اگر ما نسبت به سویه دلتا وضعیت بدتری را شاهد نباشیم، وضعیت بهتری هم نخواهیم داشت.
وی میافزاید: «در حال حاضر ما هنوز به نیمه اول پیک اومیکرون نرسیدهایم. ظرف یک یا دو هفته دیگر این احتمال وجود دارد که به قله ابتلا برسیم. دو هفته بعد وضعیت بیمارستانها بحرانی خواهد شد و در نهایت این احتمال وجود دارد که اگر نتوانیم مدیریت کنیم، عید امسال به قله ناشی از ابتلا به اومیکرون برسیم. همچنین پیشبینی میشود که پیک این سویه ۱۰ اسفند باشد.»
حمید عمادیکوچک، رئیس بخش عفونی بیمارستان امام خمینی با اشاره به روند صعودی کرونا در کشور تأکید میکند: «کسانی هستند که واکسن دریافت نکردهاند و حالا شدید بیماری را تجربه میکنند. در واقع بستری و مرگ و میر واکسننزدهها در صورت ابتلا به کرونا، به شکل واضح ۹۰ درصد بیش از سایر گروههاست.»
موفقیت واکسن اومیکرون برکت
با وجود اهمیت واکسن و بهرغم توصیهها برای تزریق دوز سوم، گزارشهای علمی، بیانگر فرار سویه اومیکرون از آنتیبادیهای تولیده شده واکسنهای فعلی کرونا و کاهش تأثیرگذاری آنهاست و همین عاملی برای افزایش نگرانیها در میان جامعه شده است.
سازمان بهداشت جهانی نیز در دیماه سال جاری با انتشار اطلاعیهای، سیاست تکرار دوزهای بوستر را رویکرد پایداری ندانسته و تولیدکنندگان واکسن را به بهروزرسانی واکسنها متناسب با سویههای غالب دعوت کرده است. تولید واکسن اختصاصی برای سویه اومیکرون کاری است که در بسیاری از شرکتهای تولیدکننده واکسن آغاز شده و شرکت شفافارمد تولیدکننده واکسن برکت هم پژوهشهایش را در این حوزه آغاز کرده و حالا مرحله تست حیوانی واکسن اختصاصی اومیکرون را با موفقیت پشت سر گذاشته است.
گروه دارویی برکت با رصد یافتههای علمی و ضمن مشورت با متخصصین این حوزه، تولید واکسن اختصاصی اومیکرون را یک ماه پس از شناسایی این ویروس در کشور به نتیجه رساند و مطالعه واکسن بهروز شده را روی مدل حیوانی اجرا کرده است.
خنثیسازی ۱۰۰ درصدی سویه اومیکرون از سوی واکسن جدید
نتایج اولیه این مطالعات نشاندهنده خنثیسازی ۱۰۰ درصدی سویه اومیکرون از سوی واکسن جدید و بیخطری آن در مطالعات حیوانی است که گزارش این مرحله مطالعات حیوانی این واکسن به صورت پیشمقاله در سایت بیوارکایو منتشر شد. گروه دارویی برکت با توجه به سرعت بیسابقه انتشار سویه اومیکرون در سطح جامعه و همچنین نتایج امیدوارکننده مطالعات حیوانی، تولید انبوه واکسن مختص این سویه را آغاز کرده است. با تأکید بر همین مسئله، پروتکل پیشنهادی اجرای مطالعه بالینی واکسن جهت تصمیمگیری تقدیم سازمان دارو و غذا و کمیته اخلاق شده است.
حسن جلیلی، مدیرعامل شفافارمد گروه دارویی برکت وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام با اشاره به تلاش محققان این شرکت برای تولید واکسن اختصاصی مقابله با اومیکرون، با اشاره به اینکه از همان ابتدا مشخص بود که این سویه توانایی فرار از ایمنی ایجاد شده توسط واکسنها را دارد، میافزاید: «از ابتدای شیوع اومیکرون، کار ساخت واکسن آن آغاز شد. نمونه حیوانی این واکسن روی چندده حیوان آزمایش شد و نتایج صفر تا هفت و صفر تا ۱۴ روز آن منتشر شده است. نتایج گویای این است که این واکسن توانایی مقابله و خنثیسازی اومیکرون را دارد، یعنی در دو مرحله روز صفر و روز هفتم و در مرحله بعد در روز صفر و روز چهاردهم این کار تزریق انجام شده است.
به گفته وی بر اساس نتایج به دست آمده، خنثیسازی ویروس اومیکرون انجام شده، اما توانایی آنتیبادی در روز صفر و چهاردهم بیشتر بوده است. مدیرعامل شفافارمد از ارائه پروتکل مطالعه بالینی این مطالعه به وزارت بهداشت در هفته اول بهمنماه خبر داده و میافزاید: «کار داوری در چند روز آینده صورت میگیرد و به کمیته اخلاق ارائه میشود.»
به گفته جلیلی، فایز و مدرنا نیز مطالعات انسانی را روی واکسن اومیکرون آغاز کردهاند و ما نیز به عنوان یک واکسن ایرانی مطالعه حیوانی موفقی در این خصوص داشتهایم.
وی ادامه میدهد: «درخواست انجام مطالعات انسانی واکسن اومیکرون را کردهایم و منتظر هستیم تا نتایج این مرحله نیز آماده شود.»
