عصر تسلط به فضا در دوران پیش از انقلاب مطرح شد، اما بعد از انقلاب جهشهای چشمگیر ایران در حوزه فضایی رقم خورد.
دهه ۶۰ دوران فعالیتهای آموزشی و دانشگاهی به منظور دستیابی به دانش فضایی بود. دهه ۷۰ پژوهش و تحقیقات فضایی آغاز شد و دهه ۸۰ هم برنامه توسعه فضایی شدت گرفت. در نهایت دهه ۹۰ نیز تثبیت فناوری و ارائه فناوری بر پایه خدمات فضایی به انجام رسید.
ایران نهمین کشوری بود که در جهان به زنجیره کامل فضایی دست پیدا کرد. در حال حاضر در دنیا ۱۰ کشور توانایی پرتاب ماهواره به فضا، ۵۸ کشور توانایی ساخت ماهواره و ۹۲ کشور هم دارای ماهواره در فضا هستند.
کاربرد ماهوارهها به جایی رسیده که اکنون بر کیفیت زندگی مردم نقش اساسی دارند. نمونه آن هم بسیاری از خدمات ارتباطی و مخابراتی است که فقط با توسعه ماهوارهها امکانپذیر است.
موفقیت دانشمندان ایرانی در پرتاب موجود زنده به فضا، پرتاب ماهوارههای مخابراتی و تصویربرداری و ایجاد پایگاه رصد فضایی از جمله دستاوردهایی است که کشور در یک دهه اخیر به آن دست یافتهاست.
بنا بر اخبار تارنمای سازمان فضایی ایران، در سال ۸۴ پرتاب ماهواره سنجشی «سینا» انجام شد. در همین سال شورای عالی فضایی اولین جلسه خود را به ریاست رئیسجمهور وقت تشکیل داد و عضویت سازمان فضایی ایران در سازمان همکاریهای فضایی آسیا و اقیانوسیه (اپسکو) هم نهایی شد.
۱۴ بهمن ماه سال ۱۳۸۷ نقطه عطفی در صنعت فضایی ایران است. در این سال، ماهواره «امید» که ساخته متخصصان کشور بود از سوی ماهوارهبر «سفیر امید» که آن هم متخصصان داخلی توسعه داده بودند، در مدار زمین قرار گرفت. با این رویداد مهم ایران به باشگاه هفت کشور دارای توانمندی طراحی، ساخت و پرتاب ماهواره پیوست.
در نتیجه ۱۴ بهمن در تقویم کشور به عنوان روز فناوری فضایی نامگذاری شد. در همین سال رئیس وقت سازمان فضایی ایران به عنوان رئیس زیر کمیته حقوقی کوپوس (کمیته استفاده صلحآمیز از فضای ماورای جو سازمان ملل) انتخاب و به ابتکار و پیشنهاد ایران، هفته جهانی فضا در سازمان ملل متحد تعیین و تصویب شد.
در سال ۱۳۸۸ ارسال موجود زنده به فضا با «کاوشگر ۳» صورت گرفت و در سه بیمارستان کشور هم سامانه پزشکی از راه دور بر پایه ارتباطات ماهوارهای راهاندازی شد.
بنا به گزارش خبرگزاری مهر، سال ۱۳۹۰ پژوهشگاه فضایی ایران تأسیس و در حوزه پژوهش و توسعه فناوری فضایی بومی فعال شد. در این سال دومین ماهواره بومی با نام «رصد» که طراحی و ساخت آن توسط متخصصان دانشگاه صنعتی مالک اشتر صورت گرفته بود با ماهواره بر کلاس «سفیر» به فضا ارسال شد.
سال ۱۳۹۳ با تحویلگیری نمونه پروازی ماهواره «دوستی» همراه بود. همچنین مراحل پایانی ساخت ماهواره مخابراتی «ناهید یک» طی شد و برخی از فناوریها و قطعات مورد استفاده و پرکاربرد در ساخت ماهوارهها مثل چرخ عکسالعملی، پین پولر و حسگر خورشید بومیسازی شد.
در بهمن ماه سال ۹۳ ماهواره «فجر» به صورت موفق در مدار قرار گرفت. تکمیل فاز اول مرکز تجمیع، تست و یکپارچهسازی ماهوارههای بومی گام دیگری در توسعه بخش فضایی و تأمین زیرساختهای لازم جهت بومیسازی فناوری فضایی بود که در سال ۱۳۹۴ رقم خورد.
بنا به اطلاعات تارنمای وزارت ارتباطات، فعالیت فناورانه سال ۱۳۹۵ تکمیل مدل مهندسی ماهواره سنجش از دور دانشگاه پلیتکنیک (پیام) با مشخصات ماهوارهبر داخلی «سیمرغ» بود.
در حوزه خدمات کاربردی فضایی هم انعقاد تفاهمنامه همکاری با وزارت جهاد کشاورزی برای پایش محصولات راهبردی کشاورزی فعالیتی است که در سال ۱۳۹۵ انجام شد. مرکز کنترل ماهوارههای بومی و رصدخانه بینالمللی پسماندهای فضایی هم در همین سال راهاندازی شد.
در سال ۱۳۹۶ قرارداد ماهواره مخابراتی «ناهید ۲» به عنوان اولین ماهواره عملیاتی مخابراتی بومی منعقد و ماهواره بر «سیمرغ» تست شد.
در این سال تدوین پروانه فعالیت اپراتورهای ماهوارهای با همکاری سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی آغاز شد. علاوه بر ثبت اولیه پنج موقعیت مداری جدید، موقعیت مداری ۵/۴۳ درجه شرقی نیز به لطف ماهواره ناهید ۲ برای کشور تثبیت شد و در توسعه ارتباطات مخابراتی به کار گرفته شد. همچنین بخش عمده شبکه ماهوارهای مورد استفاده برای ارتباطات روستایی به کمک ماهواره «ایرانست ۲۱» صورت گرفت.
سال ۹۸ هم ساخت ماهواره «پیام» امیرکبیر و ماهواره «دوستی» دانشگاه شریف به پایان رسید و به فضا پرتاب شد. سال ۹۹ نیز تحویل چهار ماهواره پارس- ۱، ناهید، طلوع و ظفر- ۲ به سازمان فضایی انجام شد. امسال هم ماهواره بر سیمرغ برای نخستین بار سه محموله تحقیقاتی را به صورت همزمان به ارتفاع ۴۷۰ کیلومتری پرتاب کرد.
