کمیسیون تلفیق بودجه هفته گذشته با حذف ارز ترجیحی در سال آینده مخالفت کرد و چانهزنی بیشتر در این خصوص را به صحن علنی مجلس سپرد. نایب رئیس کمیسیون تلفیق با تأکید بر تخصیص ۹ میلیارد دلار ارز ترجیحی کالاهای اساسی و دارو در سال ۱۴۰۱ میگوید اصلاً قرار نیست قیمت نان آزاد شود، نه دولت چنین پیشنهادی داده است و نه کمیسیون تلفیق چنین نظری دارد. دولت یارانهاش را باید کمافیالسابق بدهد و این روند ادامه خواهد داشت.
درحالی که فعالان اقتصادی، کارشناسان و حتی نمایندگان مجلس تا پیش از بررسی لایحه بودجه سال آینده در کمیسیون تلفیق از الزامات حذف ارز ترجیحی واردات کالاهای اساسی سخن میگفتند، اما به یکباره اعضای این کمیسیون با اکثریت آرا به این نتیجه رسیدند که در حال حاضر زمان حذف ارز ترجیحی فرا نرسیده است و دولت سیزدهم باید در سال آینده نیز برای واردات نهادهها ارز دولتی پرداخت کند. در این خصوص یک عضو کمیسیون تلفیق مجلس میگوید: «اگر دولت برنامه متقنی میداد که نمایندگان را در مورد تأمین معیشت مردم و عدم بروز مشکلات بعدی قانع میکرد، حذف ارز ترجیحی تصویب میشد و من هم جزو کسانی هستم که از تک نرخی شدن ارز حمایت میکنم، اما واقعاً دل نگران هستیم که بر اثر حذف ارز ترجیحی یارانه اعطایی ما به مردم نتواند گرانیها را جبران کند.» به رغم مخالفتها هرچند برخی نمایندگان، جسته گریخته در اظهاراتشان از بازتوزیع یارانه در سال آینده خبر میدهند. همین اظهارنظرها نیز مردم را دچار سردرگمی و بازار شایعات را در فضای مجازی داغ کرده است.
در هفتههای گذشته با انتشار اخبار حذف ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی در سال آینده شایعاتی مبنی بر آزادسازی قیمت نان و حذف یارانه آن منتشر شد. از اینرو نایب رئیس کمیسیون تلفیق در گفتگو با تسنیم درباره برخی ابهامات تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی که اخیراً در کمیسیون تلفیق بودجه تصویب شد، میگوید: «بر اساس مصوبه کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱ مقرر شده است که در سال آینده حدود ۹ میلیارد دلار بابت واردات کالاهای اساسی و دارو ارز ترجیحی تخصیص داده شود. همچنین در سال بعد، خرید تضمینی گندم نیز با قیمت هر کیلو ۹۵۰۰ تومان انجام خواهد شد.»
محسن دهنوی در خصوص ابهامات حذف یارانه نان میافزاید: «سال آینده خرید تضمینی گندم انجام خواهد شد و بر این اساس نان نیز با نرخ یارانهای توزیع میشود. در کمیسیون تلفیق بودجه، منابع تأمین گندم برای سال آتی به صورت ریالی لحاظ شده است. مبنای کمیسیون تلفیق نیز این است که منابع به صورت ریالی تخصیص داده شود و هر میزان دولت صلاح دید از گندم تولید داخل تهیه کند و در صورت نیاز با استفاده از همان منابع ریالی واردات گندم انجام شود.»
وی تأکید میکند: «برآوردمان این است وقتی نرخ خرید تضمینی گندم در سال آتی افزایش یابد، حاشیه سود کشاورزان داخلی به حدی بالا برود که تمام نیاز داخلی از محل تولید داخل گندم تأمین شود.»
دهنوی در پاسخ به اینکه در بحث تخصیص ۹ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی جهت واردات کالاهای اساسی، خبری مطرح میشود که گویا قیمت نان آزاد خواهد شد، آیا در این باره در کمیسیون تلفیق تصمیم خاصی لحاظ شده است؟ میگوید: «اتفاقاً اصلاً قرار نیست قیمت نان آزاد شود، نه دولت چنین پیشنهادی داده است و نه کمیسیون تلفیق چنین نظری دارد؛ بر این اساس به هیچ وجه بحث آزادسازی قیمت نان مطرح نیست. حداقل قیمت خرید تضمینی گندم ۹۵۰۰ تومان لحاظ شد تا از این طریق از کشاورزان برای کاشت گندم حمایت شود. این بحث اصلاً ارتباطی به حذف یارانه گندم و نان ندارد. دولت یارانهاش را باید کمافیالسابق بدهد و این روند ادامه خواهد داشت.»
پرداخت یارانه کالایی در صورت حذف ارز ترجیحی
همچنین نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس حجتالاسلام محمدرضا میرتاجالدینی با بیان اینکه دولت در بودجه سال ۱۴۰۱ پیشنهاد حذف ارز ترجیحی را داده بود، میگوید: «با بررسیهایی که در کمیسیون انجام شد با این موضوع مخالفت شد و برای واردات کالاهای اساسی در سال آینده کمیسیون تلفیق ۹ میلیارد مصوب کرد.»
حجتالاسلام میرتاجالدینی با اشاره به اینکه نظر دولت دادن یارانه کالایی پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به مردم بود، میافزاید: «پیشنهادی که دولت ارائه کرده این بود که یارانه قبلی ۴۵ هزار تومانی و معیشتی محفوظ بماند و یارانه کالایی پس از حذف ارز ترجیحی به دهکهای مختلف پرداخت شود. یارانه معیشتی نیز همچون گذشته به خانوارهایی که دریافت میکردند پرداخت خواهد شد.»
عضو کمیسیون تلفیق بودجه سال ۱۴۰۱ مجلس با بیان اینکه باید در صحن علنی نیز درباره حذف ارز ترجیحی تصمیمگیری شود، میگوید: «در کمیسیون تلفیق بودجه با حذف ارز ترجیحی مخالفت شده است البته مصوبات کمیسیون باید در صحن علنی پارلمان به رأی نمایندگان گذاشته شود.»
تکنرخی شدن ارز، یک ضرورت است
حبیباله دهمرده عضو کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی معتقد است اگر زمینهسازیهای لازم برای اصلاح ارز ترجیحی انجام شود، به طوری که فضا برای سوءاستفادههای احتمالی از بین برود، تک نرخی کردن ارز ضرورتی انکارناپذیر است.
حبیباله دهمرده در گفتگو با فارس با اشاره به مشکلاتی که ارز ترجیحی در عمل به وجود آورد، میگوید: «اینکه ما برنامهریزی داشته باشیم تا کالاهای اساسی با قیمت مناسب به دست مردم برسد و به معیشت مردم کمک کنیم، نیت خوبی است، ارز ترجیحی هم در ابتدا همین هدف را دنبال میکرد، اما آنچه در عمل شاهد بودیم نشان نمیدهد که این هدف محقق شده باشد، بنابراین به نظر میرسد نیت خوب و درست است، اما مسیر به درستی طی نشده است. به همین دلیل، این سیاست نتوانست به اهدافی که مشخص کرده بود، در عمل دست یابد.»
وی میافزاید: «این ایده که میتوانیم با افزایش نظارتها به اجرای این قانون ادامه دهیم، درست نیست، ما باید روندی را پیش ببریم که نظارتها را به حداقل برسانیم و در عین حال از بروز سوءاستفادهها جلوگیری کنیم.»
ملاحظات سیاست تکنرخی کردن ارز
این عضو کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی با اشاره به ضرورت حذف ارز چندنرخی از اقتصاد میگوید: «با توجه به شرایط فعلی که ارز دو نرخی مشکلاتی را برای کشور به وجود آورده، بهتر است این سیاست را حذف و همان سیاست ارز تک نرخی را پیگیری کنیم، اما نگران هستیم که دولت نتواند این کار را به درستی انجام دهد و متعاقباً مشکلات بیشتری برای مردم به وجود آید. قطعاً با حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی گران میشوند و این سؤال پیش میآید که آیا با کمکی که به مردم میکنیم میتوانیم این گرانی را طوری جبران کنیم که مردم متحمل فشار بیشتر اقتصادی نشوند یا خیر؟»
دهمرده میافزاید: «زمانی که در دولت دهم قرار بود هدفمندی یارانهها انجام شود، بنده استاندار بودم و در موضوع اصلاح قیمت بنزین و موارد دیگر دخالت مستقیم داشتم، اگرچه اولین بار بود که بعد از انقلاب موضوع هدفمندی یارانهها اجرا میشد و برخی نگران بودند که ممکن است همه چیز به هم بریزد، اما طوری موضوع مدیریت شد و جامعه را برای آن آماده کردیم که نه تنها چیزی به هم نریخت، بلکه خود مردم پیگیر اجرای این قانون بودند و میخواستند که اجرا شود.»
وی میگوید: «اگر دولت برنامه متقنی میداد که نمایندگان را در مورد تأمین معیشت مردم و عدم بروز مشکلات بعدی قانع میکرد، حذف ارز ترجیحی تصویب میشد و من هم جزو کسانی هستم که از تک نرخی شدن ارز حمایت میکنم، اما واقعاً دل نگران هستم که بر اثر حذف ارز ترجیحی یارانه اعطایی ما به مردم نتواند گرانیها را جبران کند.»
