پس از سخنان سیدحسن نصرالله علیه عربستان سعودی و انتقاد از حمایتش از داعش، نخستوزیر لبنان در مقام جانبداری از ریاض درآمد. این در حالی است که بنبست سیاسی در لبنان همچنان پس از یک سال ادامه دارد و هنوز مشخص نیست که آینده دولت در بیروت به کدام سو میرود. در ارتباط با تحولات لبنان، گفتوگویی را با «مصیب نعیمی»، کارشناس مسائل لبنان داشتیم.
دبیرکل حزبالله لبنان در آخرین سخنان خود انتقادات بیسابقهای را علیه عربستان سعودی مطرح کرد، درحالی که او اغلب برخی ملاحظات را درنظر میگرفت. این واکنش تند برای چیست؟
سخنرانی سیدحسن نصرالله به سالگرد شهادت سردار سلیمانی و ابومهدی مهندس اختصاص داشت و خود ایشان هم به این موضوع اشاره کرد و در عین حال خواستار تعیین موضع همه طرفها در این ارتباط شد و تأکید کرد همه طرفهای بینالمللی باید یا طرف تروریسم یا ضدتروریسم را انتخاب کنند، چون به گفته سیدحسن نصرالله موضوع ترور سردار سلیمانی یک موضوع اتفاقی و گذرا نیست، بلکه این حادثه مربوط به مجموعهای از تحولات منطقه است؛ لذا سیدحسن نصرالله تأکید داشت که همه باید موضع خود را در این ارتباط روشن کنند. شهادت سردار سلیمانی مربوط به دو حوزه مخالف است. از یک طرف حوزه ترور و ناامنسازی منطقه به سرکردگی رژیم صهیونیستی و مداخلات امریکا و در طرف مقابل، صحنه ضد تروریسم و ظلمستیزی قرار دارد که سردار سلیمانی رهبری این بخش را طی سالهای گذشته برعهده داشت؛ لذا «سیدحسن نصرالله» نسبت به کشورهایی که در حادثه ترور سردار سلیمانی نقش داشتند یا سکوت کردند، موضعگیری کرد و بهویژه عراق که از نبردهای ضدتروریستی سردار سلیمانی بیشترین منافع را برد؛ لذا دبیرکل حزبالله لبنان خواستار آن شد که مواضع بازیگران منطقهای درباره حادثه تروریستی امریکا علیه سردار سلیمانی مشخص شود. سیدحسن نصرالله همچنین از عربستان انتقاد کرد که هزینه پرورش داعش را داده است و امریکاییها هم این اهداف تروریستی را در منطقه دنبال کردهاند. وی همچنین خواستار روشنگری درباره نقش عربستان در توسعه تروریسم در لبنان و منطقه شد. در لبنان هم مردم جدای از مذهب و دین و وابستگی مذهبی باید خود را مدیون سردار سلیمانی بدانند و جا دارد لبنانیها هم در برابر اقدام تروریستی امریکا واکنش نشان دهند.
واکنش میقاتی برای چه بود؟ او اغلب در برخورد با حزبالله محافظهکار عمل میکند.
«نجیب میقاتی» به عنوان یک نخستوزیر توافقی روی کارآمده و با توجه به اینکه دیگر نامزدهای انتخاباتی دارای مشکلاتی برای به دست گرفتن قدرت بودند، میقاتی به عنوان نخستوزیری که مورد توافق همه گروههاست قدرت را به دست گرفت. اما اکنون درخواستهای عربستان از میقاتی بسیار بیشتر شده و میقاتی تصور میکند که اگر انتقادی از حزبالله داشته باشد، به نفعش خواهد بود. تصورش این است که، چون حزبالله از نخستوزیریاش حمایت کرده، اگر از حزبالله انتقاد کند، با واکنش حزبالله روبهرو نخواهد شد، در حالی که اشتباه میکند. از سوی دیگر میقاتی به دنبال توجیه کردن شکست خود در تشکیل دولت است و، چون تاکنون نتوانسته جلسه برای تشکیل کابینه ترتیب دهد، لذا تلاش میکند با طرح ادعاهایی فشارها را برای بنبست در تشکیل کابینه کاهش دهد. از سوی دیگر میقاتی با انتقاد از حزبالله لبنان به دنبال جلب نظر عربستان سعودی است، چون «محمد بن سلمان»، ولیعهد عربستان در سخنانی از میقاتی خواست حزبالله در کابینه این کشور حضور نداشته باشد، در حالی که اعضای حزبالله عضو پارلمان لبنان هستند و اگر حزبالله از تشکیل کابینه لبنان کنار گذاشته شود، در عمل امکان تشکیل کابینه نخواهد بود و اکنون میقاتی با حمله لفظی به حزبالله لبنان در تلاش است رضایت سعودیها را به دست آورد.
علت بنبست در تشکیل کابینه لبنان چیست و چرا نخستوزیر پس از چند ماه هنوز نتوانسته کابینه خود را تشکیل دهد؟
در بین طوایف سنی همه افراد و گروهها با نجیب میقاتی همراه نیستند و گروههای وابسته به سعد حریری از میقاتی حمایت نمیکنند. حامیان میقاتی حداکثر محدود به طرابلسیها و اهل سنت شمال لبنان هستند نه همه گروههای سنی؛ لذا حملات میقاتی علیه حزبالله لبنان برای سرد کردن فشارها از سوی عربستان سعودی است، تا بتواند حمایت گروههای نزدیک به سعد حریری و عربستان سعودی را جلب کند تا کابینه را پس از چند ماه بنبست تشکیل دهد، هرچند سخنان میقاتی به ضررش تمام خواهد شد و در روزهای آینده مجبور به توجیه سخنان و مواضع خود خواهد شد.
در حال حاضر بیش از یک سال از حادثه انفجار بیروت میگذرد، پرونده این حادثه به کجا کشیده شد؟
پرونده انفجار بندرگاه بیروت دستخوش مسائل سیاسی است. در ابتدا سعی میکردند قضات هدایت شده برای این پرونده تعیین کنند، اما بعد از لو رفتن ماجرای فشار بر قضات سفارشی، برخی درخواست کردند قاضی مربوطه در این پرونده علیه همه مسئولان وقت و قبل از حادثه اعلام جرم کند، که این قضیه باعث ایجاد تنش شد و هنوز قاضی معتمد و بیطرف برای پرونده پیدا نشده است. اصولاً بندرگاه بیروت در دورههای مختلف دست گروههای نزدیک به حریری و فالانژها بوده نه گروههای نزدیک و همسو با حزبالله. پرونده بندرگاه بیروت هم مانند خیلی دیگر از ماجراها دچار پیشداوری و سیاسیکاری شده است. مثلاً در قضیه حریری نقش صهیونیستها در انتهای کار مشخص شد، در حالی که قبل از اعلام نتایج نهایی این پرونده، بارها اتهاماتی علیه گروههای نزدیک به مقاومت لبنان مطرح شد و بسیاری تلاش داشتند از طریق پرونده حریری فشارها را بر گروههای نزدیک به حزبالله افزایش دهند، در حالی که در نهایت اعلام شد که عامل انفجار و ترور حریری، رژیم صهیونیستی بوده است.