آلودگیهوا که یکی از معضلات زیست محیطی در کلان شهرها نیز محسوب میشود، موضوعی است که هرساله با آن دست به گریبان هستیم و در فصول سرد سال نیز بیشتر نفسمان را میگیرد که باید گفت با این مدیریت محدود و البته تک بعدی گویا راه برون رفتی از این مشکل وجود ندارد، رفع معضل آلودگی هوا چونان دیگر آسیبهای اجتماعی، راه حلی خطی نداشته و تنها توسط یکدستگاه یا سازمان، سامان نمییابد بلکه نیازمند هم افزایی تمام سازمانها و نهادهای ذیربط است. بهطور حتم مدیریت چند بخشی و ایجاد روالی صحیح میتواند در حل بحران آلودگیهوا مؤثر باشد.
به گفته کارشناسان بیشترین سهم در آلودهکردن هوا متعلق به موتورسیکلتهاست که متأسفانه اکثر موتورسیکلتهای در حال تردد در شهرها یا از استانداردهای لازم برخوردار نبوده یا قدیمی و مستهلک شدهاند، این در حالیست که موتورهای برقی میتواند راه حل مناسبی برای مشکل آلودگی هوا باشد، اما با در نظر گرفتن این نکته که در اغلب مواقع موتورسیکلتسواران افرادی با شرایط اقتصادی ضعیف هستند که از طریق این وسیله نقلیه امرار معاش کرده و بودجه لازم برای تعویض موتور خود را ندارند، اینجاست که همکاریهای بین بخشی اهمیت مییابد.
پلیس براساس وظیفه ذاتی خود، مأمور به اجرای قانون است، قانون اجازه شمارهگذاری و تردد موتورسیکلتهای کاربراتوری، قدیمی و مستهلک را نداده و پلیس نیز بر مدار قانون عمل کرده و موتور را توقیف میکند، این در حالیست که در مسیر اصلاح فرآیندها مشکلاتی وجود دارد و در چرخه اجرای قانون، تنها پلیس به وظیفه خود عمل میکند و بیعملی دیگر دستگاهها در این زمینه بر پلیس و فعالیتهای آن سرریز شده و باز هم پلیس در میدان عمل به قانون تنها مانده و مردم نیز گمان میکنند پلیس نیرویی است که در مقابل آنان قرار دارد و میخواهد با توقیف موتورسیکلتی که وسیلهگذران زندگی آنان است وضعیت معیشتی آنان را از آنچه هست، بدتر و سختتر کند.
گرچه پلیس همچنان به وظیفه خود که همانا عدم شمارهگذاری، توقیف موتورسیکلتهای فرسوده و فاقد معاینه فنی است عمل میکند، اما واقعیت این است که زمانی یک فرآیند رو به بهبود و اصلاح پیش میرود که تمام دستگاههای مسئول بدون در نظر گرفتن اقدام یا عدم اقدام دیگر سازمان ها، به وظایف محوله خود عمل کنند چه در این صورت شاهد به ثمر رسیدن یک تصمیم جمعی خواهیم بود، اما در حال حاضر و در میدان مبارزه با عوامل ایجاد آلودگیهوا که یکی از مهمترین آنها موتورسیکلتهای فرسوده و مستهلک است، نیرویانتظامی همواره پای کار بوده و هم در حوزه معاینه فنی، شمارهگذاری و هم در توقیف کوچکترین اهمالی ندارد، تردد حدود ۳میلیون موتورسیکلت در تهران و تأثیر ۲۶ تا ۳۰درصدی بر آلودگی هوا توسط موتورها، آمار دود و مرگ را افزایش میدهد.
موتورسواران این وسیله نقلیه را برای شهرهایی، چون تهران بهترین انتخاب میدانند؛ چراکه با هرنوع بیقانونی و تخلف راهنمایی و رانندگی راه خود را پیدا میکنند و با فرار از هر موقعیتی، در صدد زودتر رسیدن به مقصد خود هستند این در حالی است که پلیس علاوه بر توقیف موتورسیکلتهای فرسوده، از سال۹۵ موتورهای کاربراتوری را نیز شماره گذاری نمیکند، اما در آن طرف ماجرا نیز گرانی موتورسیکلت و عدم توانایی در تعویض موتورها نیز خود مزید بر علت شده و کلاف این موضوع را کورتر کرده است.
کوتاه سخن آنکه، عوامل متعددی، چون نابهسامانی حمل و نقل عمومی، کیفیت سوخت، فعالیت کارخانهها و نیروگاهها، عدم رعایت استانداردها در تولید وسایل نقلیه سهمی در افزایش آلودگی هوا دارند، اما در حال حاضر و براساس اعلام کارشناسان، موتورسیکلت بیشترین تأثیر را بر آلودگی هوا داشته و تا ۳۰درصد آلودگی هوا به دلیل تردد موتورسیکلتها است، اما در این راستا علاوه بر توقیف و عدم شمارهگذاری که وظیفه پلیس است و از آن عدول نمیکند، باید شرایط برای تعویض یا تسهیل استفاده از موتورهای برقی و هیبریدی نیز مهیا شود که انشاءالله با همکاریهای صورت گرفته بین بخشی شاهد انجام این مهم باشیم؛ چراکه در غیر این صورت، فقط دست به دامان دعا شدن برای وزیدن باد و باران نمیتواند راهگشا باشد.
* رئیس پلیس پایتخت
