سرویس سیاسی جوان آنلاین: در دهه ۶۰ براساس آنالیز خطبههای نماز جمعه تهران ۷۷ خطبه پیرامون موضوع عدالت اجتماعی فقط توسط مرحوم هاشمیرفسنجانی ایراد شد که ۲۷ خطبه آن مربوط به نفی تجملگرایی بود. رهبر معظم انقلاب بعد از آن مرحوم تقریباً همان خطبهها را ایراد کردند. حال مطالبه مردم آن است که خطبای مشهد، اراک، تهران و شهرهایی که در محور هستند، چند خطبه در زمینه عدالت ایراد کردهاند؟
برنامه «ثریا» شبکه اول سیما یکشنبه شب به موضوعی پرداخت که در هفتههای اخیر در فضای جامعه و شبکههای اجتماعی پرحرف و حدیث بوده است. هفتههای پیش کلیپی از سخنان رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در خصوص جایگاه ائمه جمعه و مسئله مبارزه با فساد و عدالتطلبی منتشر شد که موافقان و منتقدان جدیای داشت. او به نقد عدالتخواهی مصداقی پرداخته بود. در برنامه ثریا در شبکه اول سیما، حجتالاسلام محمدجواد حاجعلیاکبری، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه به شکل حضوری و حجتالاسلام قنبریان، استاد حوزه و دانشگاه از طریق ارتباط ویدئویی به بیان دیدگاههای متقابل خود در این زمینه پرداختند.
ائمه جمعه، مطالبهگران خواستههای مردم
حجتالاسلام محمدجواد حاجعلیاکبری، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در سخنان خود با بیان اینکه بسیاری از مطالبات مردم در طول این سالها در نماز جمعه پیگیری و محقق شده است، گفت: در وجه ایجابی عدالت، اقداماتی که از سوی ائمه جمعه صورت گرفته بسیار قابل توجه است. ائمه جمعه جزو مطالبهگران اصلی خواستههای مردم در مناطق خودشان هستند. حاجعلیاکبری ادامه داد: در جنبه سلبی، بحث مبارزه با فساد مطرح میشود. ائمه جمعه وظیفه دارند از ظرفیت نماز و جایگاهی که دارند در منطقه خودشان بهره ببرند تا با جلوههای مختلف فساد مبارزه کنند. ائمه جمعه یکسان نیستند و این به آن معنا نیست که در دستور کار آنان نباشد بلکه این تفاوتها به خود اشخاص و منطقه بر میگردد.
من نگفتم مبانی عدالت منحصر به بیان آیه و روایت است
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه بیان داشت: ائمه جمعه در نماز جمعه موظف نیستند فقط آیه و حدیث بخوانند، اگر چه آن بخش بسیار مهم است، اما شورای سیاستگذاری ائمه جمعه مبانی عدالت را منحصر به بیان آیه و روایت یا استقرار گفتمان عدالت را منحصر به سخنرانی نمیداند. مگر از بنده چنین سخنی شنیده شده است؟
وی با بیان اینکه مسئله عدالت در شبکه امامت جمعه برای مطالبهگری، طرح مسئله و پیگیری هیچ محدودیتی ندارد، گفت: ائمه جمعه در پیگیری این مسائل یک مجموعه آزادی هستند، برخلاف القایی که به جفا در این روزهای اخیر صورت گرفت، اتفاقاً این مجموعه از افراد فاضل و شخصیتهای برجسته تشکیل شده است. امروز بیش از ۹۰۰ نماز جمعه در سراسر کشور داریم. آیا کسانی که در این ایام مطالبی را در خصوص نماز جمعه منتشر کردهاند همه آن ۹۰۰ نماز جمعه را بررسی کردهاند؟ آیا با روش زندگی ائمه جمعه آشنا هستند؟ وضعیت اکثریت امامان جمعه در بدترین شرایطی است که از تصور بسیاری از مردم خارج است.
مطالبه ائمه جمعه با کسی که تنها دست به قلم و توئیت است، فرق دارد
حجتالاسلام حاجعلیاکبری بیان کرد: ائمه جمعه از دو جهت دردمند هستند، اینکه با همه وجود دشواریها و مشکلات زندگی را درک میکنند و این بسیار فرق دارد با کسی که شعار عدالت میدهد و هیچ مسئولیتی ندارد و تنها دست به قلم و توئیت است و افاضه میکند. این کجا در عدالتخواهی همانند آن امام جمعهای است که بعضاً با نماز و روزه استیجاری زندگی و خانواده خود را اداره میکند و دست از عدالت برنمیدارد. ببینید عدالتخواهی واقعی کجاست. در افق دید امامت جمعه هست تا بیاید و در عرصه عدالت مصداقی همه این مصادیق مانند حقوق نجومی، کوهخواری و محصورکردن جنگلها صحبت کند و طرحش در نماز جمعه هیچ معذوریت و محدودیتی ندارد.
آیا امام جمعه موظف به امر به معروف و نهی از منکر نیست؟
وی با استناد به بیانات رهبر کبیر انقلاب، عنوان کرد: بر اساس فرمایش حضرت امام که فرمودند آقایان، اگر یک وقتی خصوصاً ائمه جمعه اگر پیشامدی کرد که از استانداری یا مسئولی در منطقه خود گلایهای داشتند به مسئولان مربوطه رجوع کنند و به مردم نروند بگویند که مردم فلانی چه کرده و او چه کرده است، اسباب تضعیف میشود، این به صلاح نظام نیست...
در ادامه مجری برنامه ثریا در پاسخ به مطلب بیان شده عنوان کرد: این کلام امام در مذمت قدرتطلبی روحانیت و ائمه جمعه است. در این مسئله صحبت تهمت زدن نیست، وقتی یک خلاف قانونی صورت میپذیرد، آیا امام جمعه موظف به امر به معروف و نهی از منکر نیست؟
در ادامه حاجعلیاکبری پاسخ داد: وقتی در تریبون نماز جمعه صحبت از مصداق میشود، مصداق عینیت بیرونی پیدا میکند. وقتی در خطبه نماز جمعه نام یک شخصیت حقوقی و حقیقی به میان میآید، در اصل میخواهد افشاگری یا انتقاد و اشکالی به فعالیتها و مدیریت وی نسبت داده شود. در این زمینه رهبر معظم انقلاب میفرمایند زمانی که شایعهای علیه مقامی مطرح میشود، اولین احتمالی که به ذهن میآید، باید این باشد که مبادا دشمن به این وسیله قصد اختلافافکنی دارد، بنابراین اصل را حفظ وحدت باید قرار داد یا اگر یک تکلیف شرعی پیدا کردیم، اما احساس شد که اگر بخواهیم به این تکلیف شرعی عمل کنیم، ممکن است در جامعه ایجاد تشنج کند و به وحدت صدمه بزند، عمل به آن حرام است.
برای حل عقبماندگی در عدالت چه باید کرد؟
وی بیان داشت: سخنی که موجب میشود دشمن از آن نفع ببرد، نباید بیان شود. رهبر معظم انقلاب فرمودند باید از خطبههای نماز جمعه امید شنیده شود. حال اگر در کل نماز جمعههای کشور آسیبهای جامعه مدام فهرست شود، آیا این امر در جامعه ایجاد امید میکند؟ آیا امیدی در جامعه باقی میماند؟ مجری برنامه ثریا در پاسخ به این بخش از صحبتهای حجتالاسلام حاجیعلیاکبری گفت: کسی این انتظار را ندارد، بلکه اینکه رهبر معظم انقلاب ۱۰ بار میفرمایند در عدالت عقب ماندهایم، نیاز به توجه دارد.
قنبریان: خطبای مشهد، اراک و تهران چند خطبه در زمینه عدالت ایراد کردهاند؟
در ادامه حجتالاسلام قنبریان، استاد حوزه و دانشگاه در ارتباطی ویدئویی با اشاره به مباحث مطرح شده عنوان کرد: با این جمعبنـدیهـایی
که حجــتالاســلام حاجعلیاکبری انجام دادند، کار را راحت کردند. ایشان اشاره داشتهاند که شورای سیاستگذاری ائمه جمعه با عدالت گفتمانی، عدالت ساختاری و عدالت موضوعی هیچ مشکلی ندارد و تنها مسئله شخصیه است. این موجی که در کشور ایجاد شد، بر اساس سخن ایشان بود که در یک بستری شنیده شد، بنابراین لازم است بر این اساس مطالبی که امشب باید ذکر میشد ناظر بر آن بستر باشد، در حالی که از سخنان حجتالاسلام حاجعلیاکبری این تلقی برداشت نمیشود، از این رو لازم است بر اساس فعالیتهای پژوهشی و علمی راجع به این قضیه صحبت شود.
وی افزود: حجتالاسلام حاجعلیاکبری در زمینه گفتمانسازی مطرح کردند که ما این مسئله را سخنرانی نمیدانیم و بیشتر از سخنرانی است. در دهه ۶۰ بر اساس آنالیز خطبههای نماز جمعه تهران ۷۷ خطبه پیرامون موضوع عدالت اجتماعی فقط توسط مرحوم هاشمیرفسنجانی ایراد شد که ۲۷خطبه آن مربوط به نفی تجملگرایی بود. رهبر معظم انقلاب بعد از آن مرحوم تقریباً همان خطبهها را ایراد کردند. حال مطالبه مردم آن است که خطبای مشهد، اراک، تهران و شهرهایی که در محور هستند چند خطبه در زمینه عدالت ایراد کردهاند؟ اینکه گفته شود از این نوع خطبهها استقبال میشود و منع نمیکنیم، سیاستگذاری نیست! اگر امروز در دوره عقبماندگی عدالت به سر میبریم و رهبر انقلاب بیش از ۱۰مرتبه این مسئله را تکرار و تأکید میکنند و عذرخواهی میکنند، حجتالاسلام علی اکبری بفرمایند در زمینه عدالت چند سخنرانی صورت گرفته است؟
چند خطبه در زمینه تبعیض آموزشی یا حقوق و دستمزدها داشتهایم؟
قنبریان اذعان داشت: همچنین اگر در زمینه مسئلهمحور بودن خطبهها و سخنرانیها گفته میشود، منعی وجود ندارد و لازم است در زمینههای تبعیض آموزشی، حقوق، دستمزد و... صحبت شود. حال جناب حاجعلیاکبری بفرمایند چند خطبه در این زمینه توسط خطبای معروف و مشهور بیان شده است. همچنین این نکته مهم را حجتالاسلام حاجعلیاکبری خوب میدانند که حفظ جوانان از انحراف در دین جزو واجبات و امور حسبیه است و خدای متعال به هیچ عنوان به آن راضی نمیشود. رهبر معظم انقلاب میفرمایند: چنانچه من در این شهر باشم و مسئولیت تریبون عظیم نماز جمعه را در تبیین دین الهی برعهده داشته باشم و در عین حال جوانان گروهگروه بیدین شوند، این ضایعه است. ایشان این خروج و کملطفی و فاصله گرفتن از دین را بر عهده ائمه جمعه میگذارند و این نشان از وظیفه سنگین ائمه جمعه دارد.
نماز جمعهها در کشور قبل از کرونا ۱۰درصد شرکتکننده داشته است
این استاد حوزه و دانشگاه با استناد به یک پیمایش رسمی ملی بیان داشت: نماز جمعهها در کشور قبل از کرونا ۱۰درصد شرکتکننده دارد، در حالی که ۲۰درصد مردم در نماز جماعت شرکت میکنند و این نشان میدهد نماز جمعه از نماز جماعت ضعیفتر است. ۷۵درصد مردم در روضهها و هیئتهای خانگی حضور مییابند، اما ۱۰درصد در نماز جمعه حاضر میشوند، قطعاً این حضور و عدم حضور بیانگر عللی است که باید علت بررسی و بیان شود. اینکه گفته میشود ۵۰۰نفر را جابهجا کردیم، دعوا بر سر افراد و عمامهها فقط نیست که گفته شود اگر تغییر در افراد صورت بگیرد مشکل حل میشود، بنابراین باید توجه داشت چه چیزهایی را باید در خطبهها و نماز جمعهها گفت که گفته نمیشود.
جناحگرایی برخی از ائمه جمعه باعث دو دسته شدن مردم میشود
وی درباره مطالبهگری گفت: یک نوع مصداقسازی و مصداقگرایی که مخل وحدت است و اختلاف ایجاد میکند، باید از آن اجتناب شود. برای مثال امروز یکسری ائمه جمعه به گونهای جناحگرایی را ایجاد میکنند که باعث دو دسته شدن مردم و پرت شدن برخی تریبونها شده است. این دیده نمیشود، بعد در یک شهری کوهخواری صورت میپذیرد یا عدهای از کارگران در نماز جمعه یک شهر تنها با داشتن پلاکارد حاضر میشوند، بدون اینکه شعار یا سخنی بگویند، امام جمعه همان منطقه ورود میکند و میگوید، اگر شما آمدهاید که من از شما حمایت کنم، این حمایت را نخواهم داشت، این را مطرح میکند تا مردم از آنجا بروند و پراکنده شوند. این بستر واقعی را مردم میبینند و سخنان حجتالاسلام حاجعلیاکبری را در همین بستر معنا میکنند. حال سخن بنده با رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه این است که گویا شما وحدت را با مفسدان میخواهید، هر چند منظور شما این نیست، اما مردم اینگونه برداشت میکنند.
