با انتشار بخشهایی از یک طرح مجلس در مورد فضای مجازی جنجالها به راه افتاد و همه در مذمت آن نوشتند. طرحی که با عنوان «صیانت از حقوق کاربران» مطرح و گفته شد که به دنبال مسدودسازی شبکههای اجتماعی خارجی، مجازات استفادهکنندگان از فیلترشکن و خلاصه حاکم کردن یک فضای پلیسی بر فضای مجازی کشور است. این طرح بهانه تخریب مجلس شد. با انتشار بخشهایی از یک طرح مجلس در مورد فضای مجازی جنجالها به راه افتاد و همه در مذمت آن نوشتند. طرحی که با عنوان «صیانت از حقوق کاربران» مطرح و گفته شد که به دنبال مسدودسازی شبکههای اجتماعی خارجی، مجازات استفادهکنندگان از فیلترشکن و خلاصه حاکم کردن یک فضای پلیسی بر فضای مجازی کشور است. این طرح بهانه تخریب مجلس شد. گرچه احمد امیرآبادی فراهانی نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی در توییتی اعلام کرد طرح فضای مجازی که برخی به غلط آن را به مجلس انقلابی نسبت دادهاند صرفاً طرح شخصی چند نماینده بوده و دیدگاه کل مجلس نیست و از منتقدان خواست تا از طرح یک نماینده سوءاستفاده نکنند، اما تخریبها علیه کل مجلس ادامه یافت.
این میان رسانههای معاند هم فراتر از همراهی با برخی جریانات داخل کشور، تلاش کردند تخریب رئیس جمهور منتخب را در سایه انتقاد از این طرح پیگیری کنند. بیبیسی فارسی در مطلبی نوشت: «طراحان این طرح که از نزدیکان و مسئولان ارشد ستاد انتخاباتی ابراهیم رئیسی، نامزد پیروز انتخابات ریاست جمهوری ایران هستند، در این طرح پیشنهاد دادهاند تا برای کسانی که از پیامرسانهای خارجی استفاده میکنند مجازات نقدی و زندان در نظر گرفته شود.»
موضوع سیاسی دیگری که بیبیسی فارسی در این زمینه روی آن مانور داد، دخالت نیروهای مسلح در موضوع بود: «یکی از نکات دیگر این طرح تعیین نیروهای مسلح به عنوان «مدیریت گذرگاههای اینترنتی» است که در صورت تصویب، ممکن است با توجه به سابقه ارتش ایران در دخالت نکردن در چنین فعالیتهایی، این موضوع به سپاه پاسداران واگذار شود.» این در حالی است که در بسیاری کشورها از جمله امریکا، مرزبانی فضای مجازی با نیروهای مسلح یا همان ارتش کشور است. در این طرح هم مرزبانی بر عهده نیروهای مسلح گذاشته شده و در نسخه جدید طرح آمده که منظور از مرزبانی، اعمال خطمشی و حاکمیت در گذرگاههای مرزی فضای مجازی کشور، حفاظت از گذرگاههای مذکور و نظارت بر ورود و خروج دادهها است.
طرح تغییر کرده است
رضا تقیپور نماینده مردم تهران که مصاحبه او با یکی از خبرگزاریها درباره آخرین وضعیت طرح جنجالی شده بود، بعداً توضیح داد که اظهارات او در دست به دست شدن بین رسانهها تحریف شده و البته محتوای طرح آن چیزی نیست که رسانهها منتشر میکنند بلکه بعد از بررسی در کمیسیون تخصصی تغییرات بسیاری کرده است.
موضوع از آنجا جدیتر شد که در هفته گذشته گفته شد طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیامرسانها در دستور کار مجلس قرار گرفت، اما روشن شد که رسیدگی به این طرح به این صورت که نوبت به رسیدگی آن رسیده باشد در دستور کار قرار نگرفت بلکه تقاضای عدهای از نمایندگان مجلس درباره رسیدگی به طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیامرسانهای اجتماعی طبق اصل ۸۵ قانون اساسی در دستور کار قرار گرفته بود.
قضاوت بر مبنای پیشنویس اولیه
قضاوتهای رسانهای در مورد طرح بر مبنای پیشنویس اولیه است. طرحی که حالا در بسیاری از رسانهها از آن به عنوان «مسدودسازی پیامرسانهای خارجی» یاد میشود، اما هنوز در مجلس هیچ تصمیمی درباره آن گرفته نشده جز اینکه تعداد محدودی از نمایندگان تقاضای بررسی آن در کمیسیون فرهنگی به جای تصویب در صحن را دادهاند. حالا علاوه بر اینکه محتوای طرح اولیه طی بررسیهایی که در کمیسیون تخصصی داشته تغییرات بسیاری کرده است؛ مشخص نیست که فضای عمومی مجلس تا چه حد با این طرح و البته اصل هشتاد و پنجی شدن آن همراه باشد.
طرح فضای مجازی به دنبال جرمانگاری نیست
حجتالاسلام مجید نصیرایی سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس درباره طرح «حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی»، میگوید: در بسیاری از کشورهای مدعی دنیا، استفاده از فضای مجازی کاملاً قاعدهمند است و ضابطه و قوانین خاصی برای افراد در سنین مختلف جهت استفاده از فضای مجازی وجود دارد. فقط در امریکا بیش از ۲۵۰ قانون برای فضای مجازی وجود دارد و اینگونه نیست که هر فردی در فضای مجازی بدون قاعده و ضابطه، مطلبی را منتشر کند و همه باید مسئولیت کار خود در فضای مجازی را بپذیرند.
نماینده مردم طبس در مجلس شورای اسلامی گفت: در حال حاضر طرح قبلی در دسترس بسیاری از افراد قرار گرفته و مطابق با آن محتوای سابق، این طرح را قضاوت میکنند و طرحی که در کمیسیون فرهنگی مجلس به تصویب رسیده است، در دسترس بسیاری از افراد نیست، برای مثال، درباره این طرح مجلس گفته میشود که قرار است جرمانگاری شود و اگر کسی از فیلترشکن استفاده کرد، مجرم شناخته شود، در حالی که اینگونه نیست.
نماینده فردوس در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه یکی دیگر از اهداف تهیه این طرح آن است که مردم با قیمت کمتری از اینترنت استفاده کنند، گفت: در حال حاضر هزینهای که مردم برای استفاده از پیامرسانهای داخلی پرداخت میکنند، به اندازه هزینه اینترنت بینالمللی است. ما میتوانیم با یک برنامهریزی خوب، هزینه اینترنت را به یکسوم کاهش دهیم که در این طرح هم این موضوع در نظر گرفته شده است.