یارگیری ایران و آمریکا در آستانه نشست 1+5

معاون متکی در مسکو: روسیه و چین تحت تأثیر فضاسازی آمریکا نخواهند بود

درحالی که براساس قرار قبلی روز پنج‌شنبه (فردا) ایران در قالب مذاکرات 1+5 با کشورهای غربی به رهبری آمریکا روبه رو خواهد نشست، دو طرف آخرین تلاش‌های خود را برای یارگیری انجام می‌دهند. تمرکز این تلاش‌ها برای جلب رأی روسیه و چین است که تاریخ مذاکرات قبلی ایران با غرب نشان می‌دهد این دو کشور مواضع واقع‌گرایانه‌تری اتخاذ کرده‌اند. به گزارش «جوان»، در راستای تحرکات مربوط به پیش از آغاز مذاکرات، وزیر امور خارجه کشورمان عصر دوشنبه در مقر سازمان ملل در نیویورک با سرگئی‌لاوروف وزیر امور خارجه روسیه دیدار و گفت‌وگو کرد. همزمان صفری معاون وزیر امور خارجه کشورمان نیز روزهای دوشنبه و سه‌شنبه در روسیه به سر می‌برد. منوچهر متکی پس از این دیدار طی کنفرانس مطبوعاتی با اشاره به واکنش منفی آمریکا، فرانسه و بریتانیا به اعلام خبر تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نزدیکی قم این موضع‌گیری را براساس اطلاعات غلط خواند و افزود: شاید بتوان گفت آنان بزرگ‌ترین اشتباه دیپلماتیک و سیاسی خود را مرتکب شد‌ند. متکی اظهار داشت که منبع اطلاعاتی رهبران این سه کشور سازمان مجاهدین خلق و سرویس‌های اطلاعاتی بریتانیا بودند که به گفته وی اوباما را در وضعیت بدی قرار دادند. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در این مصاحبه با اشاره به آغاز مذاکرات هسته‌ای گروه 1+5 و ایران که از روز پنج‌شنبه در ژنو آغاز می‌شود، گفت: به نفع آنهاست که وارد مذاکرات سازنده و جدی و همه‌جانبه با ایران بشوند و به کشورهای غربی توصیه کرد که به بازنگری سیاست‌های خود مبادرت ورزند. متکی گفت: روسیه معتقد است که بسته پیشنهادی ایران باید در گفت‌وگوهای ژنو مورد بررسی دقیق قرار گیرد. سرگئی‌لاوروف نیز در کنفرانس مطبوعاتی جداگانه‌ای پس از دیدار با همتای ایرانی‌اش گفت: دیدار ما به وضعیت پیرامون برنامه هسته‌ای ایران در آستانه نشست گروه 1+5 با ایران در ژنو اختصاص داشت. این دیدار با توجه به احداث کارخانه دوم غنی‌سازی اورانیوم در ایران اهمیت خاصی یافته است. وزیر امور خارجه روسیه گفت: موضع خود را در این زمینه به طرف ایرانی بیان کردیم و از آنها دعوت کردیم حداکثر همکاری را با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشته باشد تا این سازمان بتواند بقیه ابهامات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران را برطرف کند. شبکه دوم تلویزیون روسیه به نقل از لاوروف اعلام کرد: نشست گروه 1+5 در ژنو که روز اول ماه اکتبر برگزار می‌شود، در سطح معاونان وزرای خارجه خواهد بود و از روسیه «سرگئی‌ ریابکوف» معاون وزیر امور خارجه روسیه و مدیر سیاسی این وزارتخانه در آن شرکت خواهد کرد. براساس اظهارات وزیر خارجه روسیه، حداکثر همکاری ایران با آژانس در حالی صورت می‌گیرد که شبکه خبری پرس تی‌وی گزارش داد که علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان اعلام کرده است ایران بزودی برنامه زمان‌بندی بازرسی از تأسیسات جدید هسته‌ای خود را به اطلاع آژانس می‌رساند. صالحی افزود: ایران با آژانس در حال تماس دائم است و بزودی اطلاعاتی درباره مکان این تأسیسات و دیگر مسائل ضروری در اختیار آژانس قرار می‌دهد. وی گفت: ایران می‌کوشد این مسأله به صورت سیاسی و فنی با گروه 1+5 حل و فصل شود. اما مهدی صفری معاون اروپایی وزارت خارجه در سفر به مسکو در گفت‌وگو با ایرنا گفت: فضاسازی اخیر آمریکا و متحدان غربی‌اش در قبال فعالیت‌های هسته‌ای ایران در حالی صورت می‌گیرد که تهران 18 ماه پیش گزارش اقدامات خود را در اختیار آژانس قرار داده است. معاون وزیر امور خارجه ایران گفت: قرائن نشان می‌دهد روسیه و چین در قبال فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران، تحت تأثیر فضاسازی غربی‌ها بویژه آمریکا قرار نخواهد گرفت و براساس سیاست‌های مستقل خود، واقع‌گرایانه و عادلانه به این موضوع نگاه می‌کنند. در همین حال خبرگزاری رویترز در گزارشی از مذاکرات گروه 1+5 با ایران در ژنو، با اشاره ساخت سایت جدید هسته‌ای ایران، تأکید کرد، این موضع سبب نمی‌شود که چین موضع حمایتی خود را از ایران تغییر بدهد. رویترز در گزارشی به قلم «اماگراهام هریسون» نوشت: ممکن است ممانعت چین از تحریم جدید ایران و اشتهای پکن به نفت ایران تلاش‌های غرب را برای افزایش فشار بر ایران پس از افشای ساخت دومین سایت غنی‌سازی هسته‌ای ایران، به تعویق بیندازد. به نوشته رویترز، آمریکا و قدرت‌های غربی خواستار اعمال قدرت بیشتری در پشت درخواست‌های خود از ایران مبنی بر دادن جزئیات بیشتری درباره برنامه‌های هسته‌ای خود هستند. با این وجود هریسون می‌افزاید: کارشناسان چینی شاید برخی تحریم‌ها را به این شرط بپذیرند که روسیه به درخواست آمریکا و اروپا برای اتخاذ تحریم‌های بیشتر ایران پاسخ بدهد. بنابر این گزارش، چین موضع خود را مقابل ایران تغییر نمی‌دهد و به احتمال فراوان مقامات پکن قدرت خود را به عنوان یکی از کشورهای عضو دائم شورای امنیت برای کاستن از شدت تحریم ایران به رخ بکشند زیرا ممکن است این تحریم مناسبات پکن با تهران را تهدید کند. از سوی دیگر سخنگوی وزارت خارجه چین در ادامه مواضع عاقلانه قبلی خود و همه طرف‌های مذاکرات روز پنج‌شنبه را به پایان دادن به تنش‌های فزآینده درباره برنامه‌های هسته‌ای ایران و تمرکز بر خود مذاکرات فراخواند تا مهر تأییدی بر سخنان مهدی صفری زده باشد. جیانگ یو گفت: چین نتایج مثبتی از گفت‌وگوهای میان ایران و پنج کشور عضو دائم شورای امنیت به اضافه آلمان در ژنو انتظار دارد که همه طرف‌ها از این فرصت برای تقویت تلاش‌های دیپلماتیک استفاده کنند و راه‌حلی جامع، پایدار و مناسب برای موضوع هسته‌ای ایران بیابند. مواضع واقع‌گرایانه روسیه و چین که به نظر نمی‌رسد غرب در یارگیری این دو کشور و ایجاد مواضع همسان برای فشار علیه ایران ناکام مانده است در حالی اتخاذ می‌شود که کشورهای غربی همچنان ناامیدانه به فضاسازی جهت تأثیرگذاری بر فضای مذاکرات روز پنج‌شنبه ادامه می‌دهند. نماینده آلمان در سازمان با وجود آنکه با لحنی ملایم شده نسبت به مواضع قبلی آلمان به ثمربخش بودن مذاکرات ایران با 1+5 ابراز امیدواری کرد، در خصوص تهدیدات کلیشه‌ای همیشگی با استفاده از قطعنامه‌های سخت‌گیرانه علیه ایران سخن گفت. اظهاراتی که می‌تواند از تردیدهای آلمان برای ثمربخش بودن تحریم‌های ادعایی حکایت کند. اما فرانسه و آمریکا که این روزها به نظر می‌رسد در اعلام تهدیدات خود تنهاتر از گذشته هستند، تلاش می‌کنند در یک گام عقب‌نشینی خود را به شدت نگران فعالیت سایت دوم غنی‌سازی ایران نشان دهند. این درحالی است که براساس قوانین آژانس، هر کشور باید حدود 6 ماه قبل از تزریق گاز در سانتریفیوژ‌ها، وجود سایت غنی‌سازی خود را به آژانس اعلام کند، جمهوری اسلامی ایران در راستای اثبات حسن نیت خود حدود 18 ماه قبل اقدام به این کار کرده است. فرانسوا فیون نخست‌وزیر فرانسه، طی سخنانی در بیروت ضمن ابراز نگرانی کشورش از اعلام دومین سایت هسته‌ای غنی‌سازی اورانیوم ایران در ادعایی اعلام کرد: «این سایت هسته‌ای توسعه‌ای بسیار مهم و آشکار کننده است. ما دریافته‌ایم که ایران دست‌کم از سال 2005 تاکنون در خفا مشغول ساخت تأسیسات جدید غنی‌سازی اورانیوم بوده است.»وی افزود: «فرانسه به عنوان یکی از اعضای گروه 1+5 در مذاکرات هسته‌ای با تهران، از این پس منتظر است که ایران در اسرع وقت بازرسی بازرسان آژانس از تأسیسات خود را بپذیرد.» کاخ سفید روز گذشته از ایران خواست تا در مذاکرات 1+5 با دسترسی محدود به سایت جدید هسته‌ای که تهران به تازگی آن را اعلام کرده است، موافقت کند. رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به اینکه ایران در مذاکرات با نمایندگان 1+5 چه اقدامی می‌تواند انجام دهد، گفت: آنها می‌توانند با دسترسی فوری و نامحدود به سایت جدید هسته‌ای، موافقت کنند. من فکر می‌کنم که این حداقل کاری است که آنها می‌توانند انجام دهند. وی افزود: دوباره من تأکید می‌کنم این روز و هفته مهمی برای ایرانی‌ها است و آنها تصمیماتی پیش‌رو دارند.